เมื่อเร็วๆ นี้ นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกฯ และรมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พร้อมคณะร่วมกันเปิดตัวโครงการปุ๋ยสั่งตัดเพื่อ (เกษตรกร) ไทย ที่สหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส. อุดรธานี จำกัด จ.อุดรธานี
โครงการดังกล่าวหวังมุ่งช่วยเหลือเกษตรกรที่กำลังได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ปุ๋ยเคมีราคาแพง อันเนื่องจากปัญหาการนำเข้า รวมถึงปัญหาดินเสื่อมโทรมขาดคุณภาพ เพาะปลูกพืชได้ผลผลิตน้อยลง
อีกทั้งขณะนี้ เกษตรกรกำลังเผชิญความท้าทายรอบด้าน ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และความผันผวนของราคาปัจจัยการผลิตในตลาดโลก โดยเฉพาะปุ๋ยเคมีที่เป็นต้นทุนหลักมาโดยตลอด
การที่รัฐบาลมีนโยบายเร่งด่วน โดยนำเอาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสมัยใหม่มาช่วย จักลดภาระและเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร ซึ่งหนึ่งในนั้นคือปุ๋ยสั่งตัดอัจฉริยะ จึงน่าสนใจและติดตาม
สำหรับปุ๋ยสั่งตัด เป็นเทคโนโลยีการจัดการและออกแบบปุ๋ยที่มีธาตุอาหารเพื่อพืชในพื้นที่เฉพาะ ซึ่งขึ้นอยู่กับปัจจัยสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตและเพิ่มผลผลิตของพืชชนิดนั้นๆ
องค์ประกอบ ได้แก่ พันธุ์พืช แสงแดด อุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้ำฝนและชุดดิน โดยนำมาพิจารณาประกอบร่วมกับผลการวิเคราะห์ธาตุอาหารในดินที่มีอยู่ตามสภาพขณะนั้น
การใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินและปุ๋ยสั่งตัด จักช่วยให้เกษตรกรใช้อย่างถูกสูตรและถูกอัตราส่วน สามารถลดต้นทุนการผลิตที่ใช้ปุ๋ยเคมีลงจากที่เคยใช้หว่านในปริมาณมาก
เป็นการยกระดับผลผลิตด้วยวิทยาศาสตร์และปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอในการคำนวณหาสูตรปุ๋ยที่แม่นยำ ผสมแม่ปุ๋ยและธาตุอาหารให้ตรงจุดตามความต้องการของพืชในแต่ละแปลง
โครงการนี้นำร่องที่จังหวัดอุดรธานีและตั้งเป้าหมายขยายไปยังสหกรณ์ต้นแบบ เพื่อพิสูจน์ประสิทธิภาพก่อนขยายไปทั่วประเทศ หัวใจสำคัญคือการทำให้เกษตรกรเข้าถึงแม่ปุ๋ยที่เหมาะสมกับดินและพืชเพาะปลูก
นอกจากนี้ ยังเสนอนวัตกรรมปุ๋ยอินทรีย์เคมี โดยนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรมาแปรรูปและผสมกับแม่ปุ๋ยเคมี ซึ่งนอกจากรักษาประสิทธิภาพผลผลิตแล้ว ยังช่วยฟื้นฟูสภาพดิน ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมระยะยาวด้วย
อย่างไรก็ตาม ปุ๋ยสั่งตัดอาจไม่ใช่สิ่งใหม่ แต่การนำเอานวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาปรับใช้กับการผลิต ส่งเสริมเกษตรแม่นยำ หากประสบความสำเร็จก็จะเป็นก้าวใหม่ที่พลิกโฉมการเกษตรของไทยได้
ดังนั้น จากนี้ไปจักต้องบูรณาการทำงานร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงองค์กรการปกครองท้องถิ่นอย่างจริงจังและมียุทธศาสตร์ เพื่อยกระดับทักษะและสร้างเสริมอาชีพให้แก่เกษตรกรด้วยนวัตกรรมที่ทันสมัย
