สร้างความปีติยินดีให้กับสังคมไทย กรณีพิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิทัน (The Metropolitan Museum of Art) หรือ เดอะ เมท (The MET) นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ส่งโบราณวัตถุ 2 ชิ้น กลับคืนให้ไทย ได้แก่
ประติมากรรมสำริด “โกลเด้น บอย” (Golden Boy) และประติมากรรมรูปสตรีนั่งชันเข่าพนมมือเหนือศีรษะ (The Kneeling Female)
ได้รับส่งคืนผ่านสถานกงสุลไทย ณ นครนิวยอร์ก มาถึงประเทศไทยเช้าวันที่ 20 พฤษภาคม ก่อนเคลื่อนมาไว้ยังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร โดย น.ส.สุดาวรรณ หวังศุภกิจโกศล รมว.วัฒนธรรม เป็นประธานพิธีแถลงรับมอบเป็นทางการ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม
เบื้องต้นโบราณวัตถุทั้ง 2 ชิ้นจะเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนครโดยไม่มีกำหนด เพื่อใช้ศึกษา เก็บข้อมูล รวมถึงเปิดให้ประชาชนได้เข้าชม
สําหรับประติมากรรม โกลเด้น บอย มีอายุราว 1,000 ปี สวมเครื่องทรงแบบบุคคลชั้นสูง ความสูง 129 เซนติเมตร มีเทคนิคการสร้างแบบพิเศษคือ หล่อด้วยสำริดและกะไหล่ทอง
นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์โบราณคดี ระบุว่า มีหลักฐานยืนยันชัดเจนว่า โกลเด้น บอย ถูกขุดค้นพบในประเทศไทยเมื่อปี 2517 หรือ 50 ปีก่อน บริเวณโบราณสถานปราสาทบ้านยาง หรือ ปราสาทบ้านยางโป่งสะเดา ต.ตาจง อ.ละหานทราย จ.บุรีรัมย์
ก่อนตกไปอยู่ในมือนักค้าวัตถุโบราณชาวต่างชาติ ลักลอบนำออกขายยังต่างประเทศโดยผิดกฎหมาย กระทั่งในปี 2562 เดอะ เมท ตรวจสอบพบความผิดดังกล่าว จึงประกาศจะส่งคืนโบราณวัตถุทั้ง 2 ชิ้นให้กับไทยเมื่อธันวาคม 2566
กระทั่งนำมาสู่ความปีติยินดีของคนไทยเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2567 หลังสูญหายไปนานครึ่งศตวรรษ
ช่วงอยู่ภายใต้การครอบครองของ เดอะ เมท ป้ายอธิบายว่า โกลเด้น บอย เป็น “พระศิวะยืน” ถึงกระนั้นในแวดวงนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์โบราณคดีไทยยังมีข้อถกเถียงที่แตกต่างในรายละเอียดข้อเท็จจริงเชิงลึก ซึ่งต้องร่วมศึกษาค้นคว้าต่อไป
การได้ประติมากรรมทรงคุณค่ากลับคืน ไม่เพียงสร้างความปีติยินดีให้สังคมไทย ทว่ามีผลต่อการศึกษาและต่อยอดองค์ความรู้ให้แก่วงการประวัติศาสตร์และโบราณคดีในปัจจุบัน
ที่สำคัญเป็นสิ่งสร้างจิตสำนึกคนไทย หวงแหนวัตถุโบราณทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ผู้ค้นพบต้อง ไม่ตกเป็นเหยื่อขบวนการลักลอบนำวัตถุโบราณส่งออกขายยังต่างประเทศอย่างผิดกฎหมาย
กรณีโกลเด้นบอย คงส่งผลกระตุ้นเตือนทุกฝ่าย ต้องร่วมกันปกป้องไม่ให้หลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ต่างๆ สูญหาย ซึ่งไทยยังมีอีกหลายชิ้นต้องติดตามคืน
