การประชุมคณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาคหรืออาร์บีซีไทยและกัมพูชา จัดขึ้นที่สโมสรค่ายสุรสิงหนาท มณฑลทหารบกที่ 19 อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว สิ้นสุดลงเมื่อช่วงเช้าวันที่ 22 สิงหาคม 2568
แม้ฝ่ายกัมพูชาจะมาร่วมประชุมล่าช้ากว่ากำหนดนัดหมายมาก เพราะต้องนำข้อหารือไปปรึกษารัฐบาลพนมเปญ แต่ก็สามารถลงนามข้อตกลงร่วมทั้ง 13 ข้อได้อย่างราบรื่น
ทั้งสองฝ่ายต่างมีท่าทีผ่อนคลายและเป็นมิตร เป็นสัญญาณบวก ช่วยคลายความตึงเครียดด้านชายแดนได้บ้าง ซึ่งจะสามารถยกระดับการเจรจาและทำข้อตกลงอื่นๆ ต่อไปในอนาคต
ความสำเร็จนี้มาจาก “ข้อตกลงหยุดยิง 13 ข้อ” ที่หารือร่วมกันในการประชุมคณะกรรมการชายแดนทั่วไปหรือจีบีซี ณ กรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 7 สิงหาคม 2568 เพื่อผลักดันสู่การปฏิบัติได้จริงในพื้นที่
นอกจากนี้ ยังเห็นชอบเพิ่มเติม 3 ประเด็น จากที่ฝ่ายไทยนำเสนอจากทั้งหมดรวม 4 ประเด็น โดยเห็นชอบที่จะร่วมมือกำจัดทุ่นระเบิดเพื่อมนุษยธรรมโดยให้หารือร่วมกันในการประชุมจีบีซีครั้งต่อไป
ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบร่วมกัน ร่วมมือประสานงานกันแก้ปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ แก๊งคอลเซ็นเตอร์ โดยให้ใช้เวทีกระทรวงมหาดไทยกัมพูชาหารือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทย และเห็นควรให้หารือร่วมกันในจีบีซีครั้งต่อไป
ทั้งสองฝ่ายเห็นชอบ ให้มีกลไกแก้ปัญหา ด้วยการจัดตั้งชุดประสานงาน Coordination Group (CG) และคณะกรรมการชายแดนส่วนท้องถิ่น เพื่อเป็นกลไกรองรับคณะอาร์บีซีในการแก้ไขปัญหาระดับพื้นที่
ขณะที่การแก้ไขการละเมิดบันทึกข้อตกลงหรือเอ็มโอยู 2543 นั้น ฝ่ายกัมพูชาขอใช้กลไกอื่น ซึ่งฝ่ายไทยยืนยันเสนอให้ได้ทราบว่าเป็นพื้นที่ที่สำคัญ และแจ้งเจตนารมณ์ที่ชัดเจนของฝ่ายไทยในการแก้ไขปัญหาไปแล้ว
อย่างไรก็ตาม ฝ่ายกัมพูชาได้แถลงไม่ตรงกับข้อตกลงและข้อเสนอของฝ่ายไทย ซึ่งทางกองทัพได้ออกแถลงตอบโต้ชี้แจงไปแล้ว ซึ่งตรงนี้จะพิสูจน์ในขั้นต่อไปว่ากัมพูชามีความจริงใจต้องการสันติภาพและมิตรภาพต่อกันหรือไม่
ระว่างการประชุมอาร์บีซีครั้งนี้ มีความเคลื่อนไหวของพรรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองบางฝ่าย ต้องการให้รัฐบาลยกเลิกบันทึกความเข้าใจหรือเอ็มโอยู 2543 ที่ทำกับกัมพูชาทั้งหมด ซึ่งต้องตระหนักว่าได้หรือเสียประโยชน์
เพราะกรอบของบันทึกข้อตกลงนี้ระบุว่า ทั้งสองฝ่ายจะคำนึงถึงหลักกฎหมายและบทบัญญัติตามสนธิสัญญาต่างๆ ที่ทำไว้ระหว่างกัน ตลอดจนแผนที่ต่างๆ ด้วย
กระทรวงการต่างประเทศและรัฐบาลที่ผ่านๆ ต่างไม่เคยคิดยกเลิก และไม่เห็นด้วย เพราะเป็นเครื่องมือเดียวที่จะทำให้ไม่เสียเปรียบคู่เจรจา โดยเชื่อว่าสามารถนำไปสู่ข้อตกลงอื่นๆ ตามมาได้ เพราะการเจรจาย่อมดีกว่าสู้รบทำสงครามอย่างแน่นอน
