รู้หรือไม่ ขยะข้ามชาติที่เข้ามาที่ไทย มีอะไรบ้าง มาจากไหน เปิดเบื้องหลังการนำเข้า เผย ไทยรับมืออย่างไรกับขยะที่หลั่งไหลเข้ามาในประเทศ

เพื่อน ๆ เคยสงสัยไหมว่า ทำไมประเทศไทยถึงมีข่าวการนำเข้าขยะเยอะมาก ทั้งที่ในไทยเอง ก็มีขยะเยอะอยู่แล้ว

แต่หลายคนอาจจะไม่รู้ว่า ประเทศไทยคือหนึ่งประเทศที่มีอุตสาหกรรมรีไซเคิล และมีการนำเข้าเศษวัสดุบางประเภทจากต่างประเทศ เพื่อนำมาเป็นวัตถุดิบในการผลิตสินค้าใหม่ด้วย

ไทยมีโรงงานอุตสาหกรรมที่หลากหลาย เช่น โรงงานเหล็ก โรงงานโลหะ และโรงงานแปรรูป ซึ่งต้องใช้วัตถุดิบรีไซเคิล ดังนั้น ขยะที่ถูกนำเข้าไทย ก็มีตั้งแต่ เศษโลหะคุณภาพดี เศษวัสดุ เศษทองแดง และอลูมิเนียม ขยะเหล่านี้มีการนำเข้าไทย ก่อนจะเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล อย่างการหลอม และนำกลับมาใช้ใหม่

ทั้งนี้ ยังมีหลายประเทศที่ส่งขยะ หรือวัตถุดิบเหล่านี้เข้ามาในประเทศไทย จากข้อมูลล่าสุดปี 2025 ประเทศไทยมีการนำเข้ารวมแล้วกว่า 424.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือตีเป็นเงินไทยประมาณ 13,171 ล้านบาท ซึ่งสามารถแยกตามประเทศหลักๆได้ดังนี้

• ประเทศสหรัฐอเมริกา 206.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ประเทศออสเตรเลีย 32.2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ประเทศแคนาดา 29.1 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• ประเทศญี่ปุ่น 27.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

แน่นอนว่าการนำเข้าขยะ และการรีไซเคิลเป็นสิ่งที่ประเทศไทยทำมานานมากแล้ว เหมือนกับการเป็นการค้าระหว่างประเทศก็ว่าได้ แต่ช่วงหลายปีที่ผ่านมา รัฐบาลมีการตรวจสอบและพบว่ามีการลักลอบนำเข้าขยะที่มีการปนเปื้อนและอันตราย ไม่ว่าจะเป็น

• ขยะที่นำเข้าถูกแจ้งว่าเป็นโลหะ แต่ภายในกลับเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์ปะปนอยู่
• ขยะที่นำเข้าถูกแจ้งว่าเป็นวัสดุรีไซเคิล แต่ตรวจสอบแล้วพบของเสียอันตราย
• หรือแม้แต่การนำเข้าสินค้าที่ไทยประกาศห้ามนำเข้า

โดยขยะที่รัฐบาลไทย ได้บังคับใช้มาตรการห้ามนำเข้าโดยเด็ดขาด คือขยะมูลฝอย ขยะอิเล็กทรอนิกส์ เศษพลาสติก เศษยาง หรือยางรถยนต์ที่ใช้แล้ว แม้จะมีการออกมาตรการบังคับต่างๆอย่างชัดเจนแล้ว แต่ก็ยังมีการกระทำที่เรียกว่า การสำแดงสินค้าเท็จ

อย่างเช่นเมื่อเดือน มกราคม ปี 2026 กรมโรงงานอุตสาหกรรมตรวจสอบตู้สินค้า8 ตู้ ซึ่งแจ้งว่าเป็นเศษอะลูมิเนียม แต่กลับพบว่ามี 1 ตู้ที่มีเศษแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่มีการปนเปื้อนโลหะหนัก เป็นผลให้มีการส่งสินค้ากลับประเทศต้นทางทันที

ปัญหาการลักลอบนำเข้าขยะไม่ได้เป็นแค่เรื่องการค้าระหว่างประเทศอีกต่อไป เพราะมันกำลังกลายเป็นปัญหาที่กระทบต่อประชาชนโดยตรง เพราะสารปนเปื้อนหรือของเสียอันตรายเหล่านี้ หากถูกกำจัดไม่ถูกวิธี ก็จะส่งผลต่อ ดิน น้ำ และอากาศได้

ดังนั้นจึงเป็นเรื่องที่ควรเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด และคำนึงถึงความโปร่งใส พร้อมทั้งปกป้องสุขภาพของประชาชนและป้องกันไม่ให้ประเทศไทยกลายเป็นแหล่งทิ้งขยะของต่างชาติ

• ที่มาข้อมูล : wits.worldbank
• อ่านข่าวเพิ่มเติม : ศุลกากร จับขยะพิษพุ่ง 10 เท่า จ่อชง ‘ศุภจี’ ยกเลิกนำเข้าเศษโลหะเสรี เพิ่มโทษปรับเป็น 5 แสน