อย่ามองข้าม! หมอสุรัตน์ เตือน อาการเลือดออกตอนแปรงฟัน-กลิ่นปากที่ผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณเตือนเสี่ยงเป็น อัมพาต
ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์” ให้ความรู้เกี่ยวกับอาการที่บ่งบอกความเสี่ยงเป็นโรคอัมพาต ระบุว่าปากเหม็น…ระวังอัมพาต?
เหตุเพราะพบคนไข้ชาย อายุ 45 ปี ที่มานอนเป็น stroke ระดับแขนขาขวา grade 0 เมื่อไปคุย ไอ๊หยา ปากเหม็น ฟันผุ เหงือกร่น เต็มเลย แล้วมันเกี่ยวยังไงกับสมองล่ะ
กลิ่นปากที่ลึกสุดใจ มันเป็นความเสี่ยงหนึ่งของอัมพาตน่ะสิ กลิ่นปาก ไม่ใช่แค่กลิ่นคราบอาหารที่ย่อยไม่หมด หรือลมหายใจที่บอกสุขภาพปากไม่ดี แต่มันคือกลิ่นอักเสบที่มากกว่านั้นครับ
อย่างคนนี้เราพบว่า เขามีโรคเหงือกอักเสบขั้นรุนแรง ฟันหลายซี่ผุ ลึกจนถึงโคนเหงือก
โรคเหงือกอักเสบเรื้อรัง (Periodontitis) มีผลต่อหลอดเลือดในสมอง มีงานวิจัยล่าสุดหลายฉบับชี้ให้เห็นว่า ผู้ที่มีโรคเหงือกอักเสบ มีโอกาสเกิดโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่า และถ้ามีทั้งเหงือกอักเสบ + ฟันผุร่วมด้วย อาจเพิ่มความเสี่ยงได้สูงถึง 86%
ยิ่งระดับของโรคเหงือกรุนแรง (moderate → severe) ยิ่งความเสี่ยง OR ค่ามากขึ้น (เช่น 2.55 เท่าในงาน วิจัยปี 2023)
ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น? key มันคืออยู่ที่ “การอักเสบ” ครับ
- เมื่อเหงือกอักเสบ → มีแบคทีเรียจำนวนมากในช่องปาก
- แบคทีเรียเหล่านี้และสารพิษจากมัน (endotoxin) สามารถ “เล็ดรอด” เข้าสู่กระแสเลือด
- ไปกระตุ้นให้เกิดการอักเสบใน ผนังหลอดเลือด โดยเฉพาะหลอดเลือดขนาดเล็กในสมอง
- สุดท้าย…นำไปสู่การตีบ แตก หรืออุดตัน → กลายเป็น Stroke อย่างที่เราเห็นได้
ปากเล็กๆ แต่เป็นประตูสู่สมอง เวลาผมพูดว่า “ช่องปากเป็นประตูสู่สมอง” หลายคนอาจงงๆ แต่ลองคิดดูดีๆ ช่องปากเป็นที่รวมของ หลอดเลือดจำนวนมาก ระบบประสาท (เส้นประสาทสมองหลายเส้นผ่านบริเวณนี้) จุดเริ่มของการย่อยอาหารและระบบหายใจ
ถ้าประตูนี้ “สกปรก” หรืออักเสบเรื้อรัง ก็เหมือนเราปล่อยให้เชื้อโรคเข้าเมืองสมองโดยไม่ตั้งด่านครับ แล้วหากมันเป็นทุกวัน คิดดูสิ จะหมักหมมขนาดไหน
คนไข้ stroke เราก็เลยต้องอ้าปากดูน่ะ ไม่ต้องสูดก็ได้นะ แต่ว่าจะได้จัดการเจ้าปัจจัยเสี่ยงให้เรียบ คืนชีวิตให้คนไข้ ไม่ต้องมาอ่อนแรง นอนติดเตียง
เอ้า ดูแลสุขภาพช่องปากกันหน่อย “สุขภาพช่องปาก = สุขภาพสมอง” ดูแลช่องปากให้ดี
- แปรงฟันให้ทั่วอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง
- ขูดหินปูนปีละ 1–2 ครั้ง
- อย่ามองข้ามอาการเลือดออกตอนแปรงฟัน หรือกลิ่นปากที่ผิดปกติ
เพราะ สมองดี…อาจเริ่มจากลมหายใจที่ไม่มีกลิ่น ก็ได้
