แก้ปัญหาขยะงานอีเวนต์ ด้วยซอฟต์แวร์ “EcoCrew” เช่า–ยืมภาชนะที่ทำให้งานหนึ่งงานลดขยะได้เป็นหมื่นชิ้น

“อีเวนต์ของคุณสร้างขยะไปแล้วกี่ชิ้น EcoCrew จะทำให้อีเวนต์ดีๆ ของคุณไม่มีขยะอีกเลย” 

เรื่องราวของ EcoCrew บริการให้เช่ายืมภาชนะ ที่ โด-ณัฐพล อินคล้าย และ แจม-เชอณิชชา โสภาพีร์ ร่วมกันก่อตั้งเมื่อ 2 ปีก่อน ด้วยจุดเริ่มต้นอยากช่วยสิ่งแวดล้อม จากภาพที่สะท้อนผ่านสื่อมากมาย ว่าโลกกำลังเปลี่ยนแปลง กลายเป็นแพชชันให้ลุกขึ้นมาทำบางอย่าง เพราะ “สิ่งแวดล้อม” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็น “เรื่องใกล้ตัว” ที่เราทุกคนสามารถช่วยกันดูแลได้ แม้จะเป็นส่วนเล็กๆ แต่เชื่อว่าทุกคนสามารถสร้าง Impact ได้ 

ซึ่งกว่าจะเกิด EcoCrew ขึ้นมาได้นั้น โดและทีมใช้เวลาทำรีเสิร์ชนาน 6 เดือน พร้อมใช้ความรู้ด้านไอทีมาพัฒนาซอฟต์แวร์ และทำงานร่วมกับอีเวนต์ให้เช่ายืมภาชนะไปแล้วกว่า 70 งาน โดยงาน bkk expo 2025 เป็นหนึ่งในงานที่สามารถลดได้ 2 หมื่นกว่าชิ้น

จุดเริ่มต้นของ EcoCrew

โดให้ความสนใจเรื่องสิ่งแวดล้อม เพราะเห็นการเปลี่ยนแปลงของโลกจากสื่อมากมาย ทำให้เขาอยากเริ่มต้นทำอะไรบางอย่าง เพื่อเป็นส่วนเล็กๆ ช่วยโลก

“เราเห็นภาพของโลกที่เปลี่ยนไป โลกร้อนขึ้น ขยะเพิ่มขึ้น เรื่องพวกนี้เป็นเรื่องใกล้ตัวมาก และสัมผัสได้ เป็นประเด็นที่ทำให้รู้สึกว่า ควรจะต้องทำอะไรบางอย่าง ถึงเราจะเป็นคนตัวเล็ก แต่ผมมองว่าทุกคนสร้าง Impact ได้”

ธุรกิจ Start Up ที่โดและแจมทำก่อนหน้านี้ จึงเป็นการพัฒนาซอฟต์แวร์ สร้างแพลตฟอร์มให้คนเอาของเหลือจากการจัดงานมาขายบนแพลตฟอร์ม เพราะของเหล่านั้นยังสามารถใช้งานได้อยู่ อย่างเช่น งานแต่ง ที่มีทั้งฉาก ชุด รองเท้า ของบ่าวสาว 

แต่ด้วยแพลตฟอร์มนี้สร้างรายได้ไม่เพียงพอ และยังมีเป้าหมายเฉพาะกลุ่มมากๆ โดจึงมองหาโมเดลธุรกิจใหม่ โดยยังคงเป้าหมายเรื่องสิ่งแวดล้อมไว้เหมือนเดิม

“ส่วนหนึ่งเป็นเพราะความบังเอิญ เราไปเจอโมเดลของ EcoCrew ในงานงานหนึ่งที่บางแสน คนถือแก้วแบบใช้ครั้งเดียวเยอะมาก เราจะลดมันได้ยังไงบ้าง ส่วนที่ยังคงเป้าหมายเรื่องสิ่งแวดล้อม เรามองว่าตลาดมันไปได้ เทรนด์มา และความพร้อมของทีมยังอยากทำเรื่องนี้อยู่ ก็เลยทำกันต่อ” โด เล่าเสริม

โมเดลของ EcoCrew จึงเป็นการให้เช่ายืมภาชนะถ้วยและแก้ว ซึ่งความจริงแล้วในสมัยก่อนก็มีโมเดลนี้เหมือนกัน แต่เป็นสเกลเล็กๆ ที่ชาวบ้านทำกันมานาน

“การซื้อน้ำปลาคืนขวด หรือคืนจาน-ชามวัด มันคือโมเดลเดียวกัน แต่เป็นสเกลเล็ก ไม่สามารถเอามาขยายไปสเกลใหญ่อย่างอีเวนต์ ที่มีผู้เข้าร่วมหลายหมื่นคนได้ EcoCrew เราใช้ประโยชน์จากสกิลที่มีในเรื่องของซอฟต์แวร์เข้ามาบริหารจัดการให้เช่ายืมภาชนะ ให้สามารถขยายสเกลไปใช้ในงานใหญ่ได้”

โด เล่าต่อว่า จากสายงานด้านซอฟต์แวร์ เขาและทีมต้องเรียนรู้เพิ่มเติมในเรื่องของ Operation และการผลิตภาชนะ ซึ่งเป็นสเต็ปแรกของการเริ่ม EcoCrew 

“เราต้องทำรีเสิร์ชก่อน เพราะไม่ใช่สิ่งที่คุ้นเคย การลงลึกเรื่องสิ่งแวดล้อม และพลาสติกมากๆ เป็นอีกสายหนึ่งเลย เราใช้เวลาทำรีเสิร์ชประมาณ 6 เดือน”

โดและทีม แบ่งการรีเสิร์ชออกเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกคือ ธุรกิจ ตั้งแต่เทรนด์ ความต้องการของตลาด กลุ่มลูกค้า ไปจนถึงกลยุทธ์

ส่วนที่สองคือKnowledge เกี่ยวกับอุตสาหกรรมบรรจุภัณฑ์และพลาสติก เพื่อดูว่าใครเป็นผู้เล่นในตลาด รวมถึงรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ อย่างบรรจุภัณฑ์ที่จะต้องเอามาใช้ วัสดุที่ใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์ใช้ซ้ำ ส่งผลต่อผู้บริโภคอย่างไร และการลดคาร์บอนเป็นอย่างไร

“ทำรีเสิร์ชแล้ว ก็ไม่ได้มั่นใจว่าจะสำเร็จ 100% เราสั่งภาชนะมา 1 ชุด เอาไปทดลองกับงานอีเวนต์ เพราะเราควรจะรู้ความต้องการของคนหน้างาน User Flow User Journey เป็นยังไง 

ตอนนั้นเป็นระบบแมนวล ไม่มีซอฟต์แวร์ เพราะมี Budget จำกัด และอยากได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด ประกอบกับได้โมเดล EcoCrew มาจากงานอีเวนต์ เลยเลือกทดลองกับกลุ่มนี้เป็นอันดับแรก และยึดงานอีเวนต์มาถึงปัจจุบัน แต่ความจริงแล้ว Target ของเรา คือกลุ่ม Single Use อุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม

โดยหลังจากทดสอบกับงานอีเวนต์ โด บอกว่า ภาชนะหายไปถึง 50% 

“ผลลัพธ์คือแก้วหายไป 50% เราไม่ได้มองที่อัตราการหาย เรามองที่อัตราการได้คืนมากกว่า เพราะอย่างน้อยก็ได้คืน และพอจะเห็น User Journey แล้ว ก็ค่อยๆ แกะ Requirement ของผู้ใช้ ดูว่าจะใช้ซอฟต์แวร์ยังไงบ้าง” เขาเล่าเสริมถึงการเริ่มต้นพัฒนาซอฟต์แวร์ โดยใช้ฟีดแบ็กต่างๆ มาพัฒนาอยู่ตลอด ทำให้ตรงกับประสบการณ์การใช้งานของผู้ใช้

Eco Crew ให้เช่ายืมคืนภาชนะ

เมื่อถามถึงจุดเด่นของ EcoCrew คุณโด บอกว่า คือการให้เช่ายืมภาชนะโดยมีระบบซอฟต์แวร์ช่วยบริหารจัดการ 

“ภาชนะทุกชิ้นจะมีบาร์โค้ดเชื่อมกับระบบซอฟต์แวร์ ทำให้เรารู้ว่าภาชนะใบนั้นใช้งานไปแล้วกี่ครั้ง ใช้แล้วกี่คน มีรอบการใช้งานกี่ครั้งที่ไม่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค ถูกใช้งานที่ไหน และงานไหนบ้าง”

ถึงปัจจุบัน EcoCrew มีภาชนะอยู่ในคลังหลายหมื่นใบ โดยมีแก้วประมาณ 30,000 ใบ และถ้วยอีกราวๆ 10,000 ใบ มีอายุการใช้งานประมาณ 200 ครั้ง สั่งผลิตจากโรงงาน OEM ด้วยพลาสติก PP ทนความร้อน มีความยืดหยุ่นสูง และไม่มีสารก่อมะเร็ง โดยมีค่าเช่าภาชนะ แก้วเริ่มต้น 2 บาท ถ้วยเริ่มต้น 4 บาท ถ้าเช่าจำนวนมาก จะได้ราคาถูกลง

โด เล่าเสริมว่า ถ้วยเหล่านี้จะถูกกระจายไปสู่งานอีเวนต์ ด้วยวิธีการที่ง่ายมาก

“เราเอา EcoCrew ไปไว้ในงานอีเวนต์ที่เขาต้องการใช้บริการเรา ผู้บริโภคเดินไปที่ร้านก๋วยเตี๋ยวที่มีภาชนะของเรา โดยปกติอาจจะจ่ายค่าอาหาร 50 บาท ก็จะมีค่ามัดจำภาชนะ 10 บาท เท่ากับจ่าย 60 บาท ถ้าทานเสร็จเดินกลับมาคืนภาชนะที่บูธ EcoCrew ก็จะได้รับเงินคืน 10 บาท เป็นราคาที่เราทดลองมาแล้วว่าดีที่สุด ร้านค้าก็บริหารจัดการง่าย เราก็คืนง่าย ก็เลยแนะนำให้คืน 10 บาทง่ายที่สุด

พอเก็บคืน เราจะมีรถมารับไปจุดทำความสะอาด ใช้คนล้าง 1 รอบ จากนั้นใช้เครื่องล้าง ฆ่าเชื้อ และคิวซีดูรอยร้าว รอยเปื้อน ก่อนจัดเก็บ”

ซึ่งการไปงานอีเวนต์มี 2 ประเภทหลักๆ โด อธิบายเพิ่มว่า “มีงานที่ผู้จัดให้ทั้งงานใช้ ทั้ง ถ้วย แก้ว ก็จะได้ประสิทธิภาพสูง ขยะในงานจะหายไปถึง 70% และอีกประเภทคืองานอีเวนต์ที่บังเอิญมาเจอเรา เขาเห็นว่ามีตัวเลือกนี้อยู่ เลยอยากเอาไปทดลองประมาณ 30% ของงาน ตอนนี้เราเปิดมาแล้ว 2 ปี ไปมาแล้วกว่า 70 งาน ปีนี้น่าจะ 40-50 งาน”

สร้างประสบการณ์ให้ทั้งผู้จัดงานและผู้บริโภค

จากการร่วมทำงานกับงานอีเวนต์มากมาย โด บอกว่า ได้รับฟีดแบ็กที่ดีมาโดยตลอด และรู้สึกว่าคนไทยตระหนักรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เพราะสื่อมีผลมากๆ ในการสร้างความตระหนักรู้

“อย่างที่บอก จุดเริ่มต้นที่ทำให้ผมทำมีเรื่องสื่อเข้ามาด้วย สิ่งที่ EcoCrew ทำมา มีคนตำหนิหรือส่งฟีดแบ็กเชิงลบแค่ 1% นอกนั้นเป็นฟีดแบ็กที่ดีมาก บางคนบอกว่าดีนะ พี่ชอบ มันช่วยลดขยะ บางคนบอก เคยเห็นจากต่างประเทศ ดีใจมากที่ไทยมีแล้ว

ช่วยทำให้ผู้บริโภคมีความสุข เวลาไปงาน เราก็อาจจะไม่ได้อยากสร้างภาระให้โลก สร้างขยะเพิ่มขึ้น เราแค่อยากไปร่วมงาน ไปชมศิลปินที่เราชอบและกลับบ้านอย่างสบายใจ

ในส่วนของร้านอาหารที่มาออกบูธ เห็นชัดในงานกรุงเทพกลางแปลง เจ้าของร้านอาหาร ลดต้นทุนจากแก้วหรือถ้วยที่ใช้อยู่เดิม สูงสุดประมาณ 10,000 บาท ผู้จัดเขาเช่าเราไปมันจะเป็น Portion ใหญ่ ราคาก็ถูกลง ผู้ใช้ที่เป็นร้านอาหารก็ได้ราคาถูก

ผู้จัดอีเวนต์ ตอนนี้เรามีโมเดล Partnership เช่า EcoCrew ในราคาถูก และเอาไปให้ร้านค้าเช่าในราคามาตรฐานที่เราให้อีเวนต์ทั่วไปเช่าไปใช้ ผู้จัดงานเขาก็จะได้รายได้ตรงนั้นไปด้วย 

เราพยายามคิดให้มันได้ทุกส่วน พอส่วนใดส่วนหนึ่งไม่ได้ ก็จะเกิดคำถามว่าจะใช้ไปทำไม บ้านเราไม่ได้มีกฎหมายห้ามใช้พลาสติกครั้งเดียวแบบฝั่งยุโรป เพราะฉะนั้น ต้องหาแรงจูงใจ เพื่อทำให้ Stakeholder ที่เราทำงานด้วยพึงพอใจมากที่สุด”

อนาคตของ EcoCrew

ปัจจุบัน EcoCrew ร่วมทำงานกับผู้จัดงานอีเวนต์ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด เช่น ฉะเชิงเทรา เกาะเต่า และดอยตุง และจากการตระหนักรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมมากขึ้นก็แทบไม่ต้องอธิบายโมเดลการใช้งานแล้ว เพราะทุกคนเข้าใจเป็นอย่างดี

สำหรับในอนาคต โดยังอยากเจาะกลุ่มเป้าหมายที่ตั้งไว้ คืออุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม เพราะอยากทำให้เป็นอุตสาหกรรมที่ยั่งยืน ลดขยะที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันให้ได้มากขึ้น 

“ถ้ามันเกิดขึ้นจริงๆ ผู้ประกอบการสามารถลดภาระค่าใช้จ่ายแพ็กเกจจิ้งที่ใช้อยู่ได้ สิ่งแวดล้อมก็ดีขึ้น ขยะลดลง เจ้าหน้าที่ กทม. ทำงานน้อย เจ้าหน้าที่คัดแยกทำงานน้อยลง ขยะที่ถูกจัดการก็ง่ายขึ้น เพราะขยะที่เป็น Single Use หายไปเยอะ ทำให้ขยะถูกจัดการ แยกประเภทได้ง่ายขึ้น งบที่ควรจะใช้ไปกับการคัดแยกขยะหรือการจัดการขยะ ก็จะน้อยลง เอางบไปพัฒนาในส่วนอื่นๆ ได้มากขึ้น ทุกส่วนของสังคมก็จะได้กันหมด” โด กล่าวทิ้งท้าย

เผยแพร่ครั้งแรกเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน 2568