เคล็ดลับผู้ประกอบการ

ผู้เขียน ธนดล มีชัยมาตร์  ในวันที่ต้นทุนร้านอาหารเพิ่มขึ้น ขณะที่ผู้บริโภคมีความระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น การทำร้านให้อยู่รอดอาจไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่รสชาติของอาหาร แต่ยังต้องบริหารต้นทุนและทำให้ลูกค้ารู้สึกว่าคุ้มค่ากับเงินที่จ่าย โดยเฉพาะบนแพลตฟอร์มดีลิเวอรี ที่มีร้านอาหารให้เลือกจำนวนมาก แล้วร้านอาหารจะปรับตัวอย่างไรให้บริหารต้นทุนได้ พร้อมทำให้เมนูน่าสนใจและเพิ่มโอกาสให้ลูกค้าตัดสินใจสั่งได้ล่ะ?  ในงาน LINE MAN Wongnai AI Accelerator คุณคุ – คุณาพงศ์ เตชวรประเสริฐ เจ้าของเพจ “ขายดีไปด้วยกัน” และเจ้าของร้าน “หอมมันข้าวมันไก่” ได้แชร์เทคนิค “3S”  ซึ่งเป็นแนวทางที่ร้านอาหารสามารถนำมาปรับใช้ ตั้งแต่การควบคุมต้นทุน การสร้างความแตกต่าง ไปจนถึงการเลือกเมนูให้เหมาะกับลูกค้า S ที่ 1  “Small” – ทำร้านให้เล็กบริหารต้นทุนให้ง่าย คุณคุอธิบายว่า ร้านอาหารไม่จำเป็นต้องมีขนาดใหญ่เสมอไป แต่ควรเลือกขนาดที่เหมาะสมกับกำลังของร้าน เพื่อให้สามารถควบคุมต้นทุนและจัดการธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ S ที่ 2 “Specialty” – ทำเมนูธรรมดาให้พิเศษ  ระหว่าง “ข้าวมันไก่เพิ่มตับ”

ธุรกิจที่น่ากังวลอาจไม่ใช่ธุรกิจที่กำลังขายไม่ได้ แต่อาจเป็นธุรกิจที่ยังขายได้ ยังมีลูกค้า ยังมีรายได้ เพียงแต่ต้องใช้เงิน ใช้เวลา และใช้แรงมากขึ้น เพื่อให้ได้ผลลัพธ์เท่าเดิม ยอดขายจึงอาจเป็นตัวเลขที่ทำให้เจ้าของธุรกิจสบายใจ ทั้งที่ข้างใต้กำลังเกิดอีกเรื่องหนึ่งขึ้นเงียบๆ กำไรบางลง เงินสดเหลือน้อยลง ต้องซื้อยอดแพงขึ้น เจ้าของเหนื่อยขึ้น และธุรกิจมีทางเลือกน้อยลง นี่อาจเป็นภาวะ “ตกชั้น” โดยที่ยอดขายยังไม่ตกเลยก็ได้ ข้อมูลของ Krungthai COMPASS ที่ศึกษาธุรกิจ SMEs กว่า 160,000 รายใน 6 อุตสาหกรรมย้อนหลัง 15 ปี สะท้อนภาพที่น่าคิดว่า ความสามารถในการทำกำไรของ SMEs ไทยถดถอยลงในเกือบทุกกลุ่มธุรกิจ และบริษัทกว่าครึ่งมีสถานะทางธุรกิจแย่ลงจากเมื่อ 15 ปีก่อน คำถามสำหรับ SME วันนี้จึงอาจไม่ใช่เพียง “ขายได้เท่าไร” แต่ต้องถามต่อว่า “ยอดขายนั้นทำให้ธุรกิจแข็งแรงขึ้นจริงหรือไม่” ลองเช็กจาก 5 สัญญาณนี้ 1. ยอดขายโต แต่พอคิด “ต้นทุนจริง” แล้ว กำไรแทบไม่โต ยอดขาย 1 ล้านบาทไม่เท่ากันทุกธุรกิจ ถ้าต้องแลกมาด้วยส่วนลด ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง ค่าแพลตฟอร์ม ค่าคอมมิชชั่น หรือโปรโมชั่นที่แรงขึ้นต่อเนื่อง รายได้ที่เพิ่มขึ

นักเรียนสาวสวยร้อนวิชามาเรียนอาหารไทยที่โรงเรียนแม่บ้านทันสมัย ยังไม่ทันจะจบ ดันมีหนูตกถังข้าวสาร คนรู้จักกันให้ทำอาหารกล่อง 50 กล่อง ส่งงานสัมมนา หนูคนนี้รีบตกปากรับคำอย่างดี บอกสบายมากค่ะ รุ่งขึ้นอีกวันหน้าตาตื่นมาถามผมว่า “อาจารย์ขา หนูทำไงดี รับปากเขาไปแล้ว แต่ไม่รู้จะเริ่มต้นยังไง ไปไม่ถูกค่ะ” คนว่าจ้างหนูนี่ แสดงว่าต้องเคยชิมรสฝีมือหนูแล้วติดใจ เลยไว้ใจให้จัดอาหารกล่องแน่ๆ หรือจะแอบจีบหนูก็ไม่รู้ จะด้วยเหตุผลใดไม่เกี่ยวล่ะครับ ถ้ายังไงต้องจัดอาหารกล่อง 50 กล่อง แต่ไม่รู้จะเริ่มยังไง คิดตามนี้เลยครับ 1. อาหารกล่อง กล่องละเท่าไหร่ สมมติว่ากล่องละ 70 บาท 50 กล่อง เป็นเงิน 3,500 บาท เราคิดเป็นต้นทุนวัตถุดิบอาหาร กับค่าทำประมาณ 40% ของค่าอาหารกล่อง เป็นเงิน 1,400 บาท ที่เหลืออีก 60% แบ่งออกเป็น 2 ส่วน ส่วนหนึ่ง 30% เป็นค่าจัดการ เช่น ค่าจ้างผู้ช่วย ค่าพาหนะไปส่งของ ค่ากล่อง อีก 30% ที่เหลือเป็นกำไรได้เท่ากับ 1,050 บาท ถ้าค่าจัดการไม่สูง เช่น ทำคนเดียวไหว หรือมีผู้ช่วยแต่ไม่ต้องจ่ายตังค์ ซื้อกล่องราคาถูก ค่าพาหนะไม่แพงส่งใกล้ๆ หรือไปส่งเอง ก็จะได้กำไรเพิ่มมากขึ้นกว่า 3

การมี “หุ้นส่วนทางธุรกิจ” อาจเป็นแรงส่งสำคัญที่ช่วยให้ธุรกิจเติบโต แต่ในอีกด้านก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของความขัดแย้ง หากผู้ประกอบการไม่ได้วางขอบเขตและทำความเข้าใจกันให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น คุณแสงชัย ธีรกุลวาณิช ประธานยุทธศาสตร์ สมาพันธ์เอสเอ็มอีไทย ให้คำแนะนำว่า หัวใจสำคัญของการดำเนินธุรกิจและการเริ่มต้นกิจการ ผู้ประกอบการต้องประเมินตนเองว่ามีทัศนคติต่อการประกอบอาชีพหรือธุรกิจนั้นอย่างไร มีความพร้อมด้านเวลา แหล่งทุน รวมถึงทรัพยากรต่างๆ ที่จำเป็นต่อการขับเคลื่อนธุรกิจนั้นหรือไม่  สิ่งสำคัญคือ การวางแผนธุรกิจ จะทำให้มองเห็นจุดอ่อน จุดแข็ง โอกาสและอุปสรรคความท้าทายต่างๆ ของธุรกิจ อุตสาหกรรมหรือคลัสเตอร์ธุรกิจนั้นอย่างละเอียดรอบครอบรัดกุม  หากมีความจำเป็นต้องมี “หุ้นส่วนทางธุรกิจ” สิ่งที่ต้องตั้งคำถามและหาคำตอบ คือ มีเป้าหมาย มีความจำเป็นเพื่อเติมเต็มในห่วงโซ่ธุรกิจ หรือจุดแข็งของหุ้นส่วนที่จะเข้ามาช่วยส่งเสริมธุรกิจอย่างไร  สัดส่วนการถือหุ้นเท่าไหร่เหมาะสม โครงสร้างธุรกิจและการแบ่งหน้าที่บทบาทการทำงาน สัญญาการเข้าหุ้นกิจการและข้อตกลงที่ป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์ในอนาคตเพิ

จากการเริ่มต้นธุรกิจแรกกับคุณพ่อ สู่การเป็นผู้บริหารเหมืองทราย และพลิกโฉมวงการขนส่งไทย คุณคมสันต์ได้มาถ่ายทอดมุมมองการทำธุรกิจที่เต็มไปด้วยบทเรียนทั้งความสำเร็จ ความผิดพลาด และวิกฤตครั้งใหญ่ที่พลิกโฉมองค์กร ในงาน “ไทยมาร์ท x ไทยรัฐ: สร้างแบรนด์ สร้างชาติ” พาไปพูดคุยกับ คุณคมสันต์ ลี ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Flash Express ในหัวข้อ “แบรนด์จะโตอย่างไรในยุคต่อไป” ผู้ที่ใครหลายคนรู้จักตัวตนเขาผ่านเรื่องราวแรงบันดาลใจในซีรีส์ “สงคราม ส่งด่วน” เริ่มจากจุดเล็กๆ แก้ปัญหาที่คนอื่นมองข้าม คุณคมสันต์ สะท้อนมุมมองการเป็นผู้ประกอบการไว้ว่า  “ผมคิดว่าการเป็นผู้ประกอบการนั้น โอกาสตายเยอะเกิน คุณต้องโชคดีระดับหนึ่ง คุณถึงจะอยู่รอดได้ แต่มากกว่าความโชคดีคือคุณต้องพร้อมเปลี่ยนแปลงตัวเองเสมอและตลอดเวลา” ในวันที่เริ่มต้นทำ Flash Express เป้าหมายไม่ใช่การแข่งกับยักษ์ใหญ่ตั้งแต่วันแรก แต่เป็นการมองเห็นปัญหาความเหลื่อมล้ำระหว่างชนบทกับสังคมเมือง โดยเฉพาะต้นทุนโลจิสติกส์ส์ที่แพงเกินไป ทำให้คนชนบทต้องซื้อของแพงแต่ขายสินค้าได้ถูก เขาเล่าว่าช่วงเริ่มทำธุรกิจ “โอกาสของชนบทกับสังคมเมืองมันไม่เท่าเท

ถ้าพูดถึงประโยค “จีนไทยพี่น้องกัน” ในยุคนี้ อาจไม่ได้หมายถึงแค่ความสัมพันธ์ทางการทูตหรือการท่องเที่ยวแบบเดิมๆ อีกต่อไป แต่กำลังจะกลายเป็น “โอกาสทางธุรกิจที่จับต้องได้จริง” ของผู้ประกอบการไทย ในเวทีเสวนา MEET Thai Plus 2026 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 11 สิงหาคมที่ผ่านมา ภายใต้แนวคิด “Thailand: Meet for More” การผนึกกำลังครั้งสำคัญของ 3 พลังหลัก อย่าง ทีเส็บ (TCEB), สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้เปิดเผยยุทธศาสตร์ใหม่ที่จะพาสินค้าและบริการของไทย บุกตลาดจีนในรูปแบบ “Partnership” ที่ลึกซึ้งและยั่งยืนกว่าที่เคย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ชี้ให้เห็นว่า นักท่องเที่ยวจีนถือเป็นนักท่องเที่ยวหลักที่สร้างแรงขับเคลื่อนให้กับประเทศไทยเป็นอย่างมาก  เพราะนักธุรกิจจีนที่เดินทางมาประชุม สัมมนา หรือดูงาน ไม่ได้จ่ายแค่ค่าโรงแรมหรือห้องประชุม แต่ยังจับจ่ายกับร้านอาหาร ของฝาก และสถานที่ท่องเที่ยว กระจายรายได้ลงสู่ท้องถิ่นมหาศาล นอกจากนี้ ไทยยังมีสินค้าที่ตอบโจทย์การท่องเที่ยวในปัจจุบันอีกด้วย  ด้าน คุณหลี่ สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) ให้มุมมองน่าสนใจว่