กระจูด

แปลงโฉม กระจูด พืชพื้นถิ่น เป็น เครื่องจักสานแฮนด์เมด ด้วยภูมิปัญญาดั้งเดิมกว่า 200 ปี ของ บ้านมาบเหลาชะโอน เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ มีโอกาสได้ลงพื้นที่ไปที่จังหวัดระยอง กับ GC หรือ บริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) ไปเจอเข้ากับ กลุ่มจักสานกระจูดมาบเหลาชะโอน ที่นำภูมิปัญญาดั้งเดิมของชาวบ้านกว่า 200 ปี มาแปลงโฉม กระจูด พืชพื้นถิ่นธรรมดาๆ ให้กลายเป็นเครื่องจักสานสุดเก๋! คุณมนตรี ยิ้มเยื้อน ประธานกลุ่มจักสานกระจูดมาบเหลาชะโอน เล่าว่า การสานกระจูด นับเป็นภูมิปัญญาดั้งเดิมของชาวบ้านมาบเหลาชะโอน ที่มีประวัติความเป็นมานับตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลาย นับรวมแล้วก็เป็นเวลากว่า 200 ปี ซึ่งในสมัยนั้นที่หมู่บ้าน มีบึงกระจูดที่ขึ้นเองตามธรรมชาติกว่าหลายพันไร่ แรกเริ่มชาวบ้านจึงนำกระจูดมาสานเพื่อทำเป็นเครื่องจักสานใช้กันเองภายในครัวเรือน อย่าง เสื่อ และ กระสอบใส่น้ำตาล ต่อมาเมื่อมีการส่งเครื่องบรรณาการเครื่องจักสานจากกระจูดให้แก่เจ้านายในเมืองหลวง จึงทำให้เครื่องจักสานของเมืองแกลงนั้นมีชื่อเสียงขึ้นมา ถึงขนาดที่ว่ามีการเอ่ยถึงใน นิราศเมืองแกลง ของ สุนทรภู่ ด้วย และจากการที่รัฐบาลมีการจัดตั้งโครงการ

การจักสาน คืองานหัตถกรรมอย่างหนึ่ง นับเป็นงานฝีมือที่คนไทยทำกันมาช้านาน เป็นการนำวัสดุขนาดเล็กมาขัด หรือสานกันจนเป็นชิ้นงาน เช่น เสื่อ ตะกร้า ตะกร้อ เป็นต้น อย่างทางภาคใต้ของไทยเอง มีชาวบ้านซึมซับการสานกระจูดมาแต่โบราณ สำหรับกระจูดเป็นพันธุ์ไม้จำพวก “กก” มีลักษณะลำต้นกลมสีเขียวอ่อน สูงประมาณ 1-2 เมตร ออกดอกเป็นกระจุก นิยมนำไปผึ่งแดดให้แห้งสนิทแล้วสานเป็นเสื่อกระจูด พบมากในพื้นที่ป่าพรุของตำบลเคร็ง อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นแหล่งต้นกระจูดคุณภาพดี สวย เหนียว และทน โดยกลุ่มชาวบ้านที่ตำบลเคร็ง มักนำกระจูดมาจักสานเป็นของใช้สอยในครัวเรือน เป็นวิถีการดำรงชีวิตมาตั้งแต่อดีต เป็นภูมิปัญญาของคนเคร็งที่ถูกถ่ายทอดจากรุ่นปู่ย่าตายาย สู่รุ่นลูกหลานจนถึงปัจจุบัน   คุณมะลิ-อุบลวรรณา แป้นด้วง ประธานกลุ่มสตรีสหกรณ์การเกษตรศุภนิมิตชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกชาวบ้านจักสานกระจูดกันเป็นวิถีชีวิตมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย สานกันเป็นแทบทุกคน โดยงานสานที่นิยมทำคือ เสื่อปูนอน ต่อมาได้รับการสนับสนุนจากภาคส่วนต่างๆ จนเมื่อปี 2547 เกิดเป็น “กลุ่มสตรีสหกรณ์การเกษตรศุภนิมิตชะอว