จิ้งโกร่ง

ราคาดี สร้างรายได้พอใจ “จิ้งโกร่ง” เลี้ยงไม่ยาก ขายได้ทั้งสด แห้ง แปรรูป   ช่วงการทำโครงการในปีแรก ชาวบ้านในกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแม่ตาด อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ยังคลุมเครือ และยังไม่เข้าใจว่า “จิ้งโกร่ง” จะทำให้เกิดรายได้เป็นกอบเป็นกำอย่างไร เพราะเป็นของใหม่ ชาวบ้านไม่คุ้น จึงไม่กล้าลงแรง และสละเวลาเข้ามาร่วมโครงการ แม้ คุณสิริพล เพ็งโฉม ผู้รับผิดชอบโครงการ จะบอกว่า ทุกขั้นตอนทางโครงการมีงบประมาณสนับสนุนในการเริ่มต้น มีการอบรมให้ความรู้ในด้านวิธีการเลี้ยง พร้อมกับแสดงตัวเลขรายได้จากการขายจิ้งโกร่ง ตัวโตเต็มวัยให้ดูว่านี่เป็น Trend ของโปรตีนในโลกยุคใหม่ แต่ชาวบ้านกลุ่มเป้าหมายบางส่วนก็ยังคงลังเล จากที่ต้องการหาอาชีพเสริมให้ชาวบ้านกลุ่มคนด้อยโอกาส ผู้สูงอายุ และคนพิการ มีรายได้ในภาวะวิกฤตโรคระบาด จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนวัตถุประสงค์ในบางประเด็นเพื่อ “พิสูจน์”  ให้ชาวบ้านเห็นว่า ขั้นตอนการเลี้ยงจิ้งโกร่งไม่ยาก ลงทุนทำกล่องหรือกรงเลี้ยงรอบเดียว จากนั้นดูแลตามวิธีการ เช่น ให้น้ำ ให้อาหาร ดูการเจริญเติบโต และเก็บขาย “นี่อาจเป็นอีกหนึ่งบทเรียนที่เราได้พบ เพราะชาวบ้านถูกหน่วยงานมาชวนให้ทำ

“จิ้งหรีด” เป็นแมลงที่หลายคนคุ้นชื่อรู้จักดี ส่วน “จิ้งโกร่ง” เป็นแมลงประเภทไหน ฟังชื่อแล้วไม่ค่อยคุ้น แต่ทำไมจึงมีชื่อคล้ายกัน? จิ้งโกร่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า : Brachytrupes portentosus เป็นแมลงชนิดหนึ่งที่สามารถรับประทานได้ มีลักษณะคล้ายกับจิ้งหรีด และชื่อพื้นเมืองของญาติจิ้งหรีดนี้มีแตกต่างกัน ได้แก่ อ้ายโกร่ง หัวตะกั่ว จี้กุ่ง ขี้กุ่ง จี่นายโม้ ขี้หนาย จี่ป่ม และ จี่โป่ง จิ้งโกร่ง รูปร่างคล้ายกับจิ้งหรีดแต่ค่อนข้างอ้วน มีลำตัวยาวประมาณ 4.5 เซนติเมตร กว้าง 1 เซนติเมตร มีสีน้ำตาล หนวดยาวแบบเส้นด้าย หัวกลมและใหญ่ ปากแบบกัดกิน ปีกมีลายเส้นเล็กน้อย ตัวผู้สามารถทำเสียงได้โดยใช้ขอบปีกคู่หน้าสีกัน มีอวัยวะฟังเสียงอยู่ที่บริเวณขาหน้า ในทางโภชนาการชี้ว่า จิ้งโกร่งเป็นแหล่งโปรตีนเช่นเดียวกับจิ้งหรีด เมนูจิ้งโกร่งคั่วใบมะกรูด หลายคนบอกเอาสเต๊กมาแลกก็ไม่ยอม ในปัจจุบันผู้คนนิยมบริโภคแมลงมากขึ้น เนื่องจากพิสูจน์แล้วว่าบางประเภทไม่เป็นอันตราย แถมยังให้ประโยชน์และคุณค่ามากกว่าเนื้อสัตว์เสียด้วยซ้ำ และจิ้งโกร่งก็เป็นแมลงอีกชนิดที่นิยมนำมาปรุงเป็นเมนูต่างๆ รับประทานกัน ที่จังหวัดขอนแก่น ชาวบ้านตำบลพร

อดีตเจ้าของร้านเสริมสวย อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย หลังแพ้สารเคมีหนักมาก ได้ผันตัวไปเลี้ยงจิ้งโกร่ง ควบคู่กับเลี้ยงกุ้งก้ามแดงหรือกุ้งล็อบสเตอร์น้ำจืด แต่แล้วเธอก็พบว่า รายได้จากการเลี้ยงสัตว์น้ำชนิดนี้ นั้นมากกว่า จิ้งโกร่ง  2  เท่าตัว เพราะนอกจากขายส่งร้านอาหาร และขายลูกกุ้ง ยังมีโรงงานมารับซื้อถึงฟาร์ม บางครั้งกุ้งไม่พอขาย ล่าสุดไม่สนใจว่า ในตลาดจะฮิตหรือไม่ฮิต เพราะทำเงินให้ชิลล์ๆ เดือนละกว่า 3 หมื่นบาท คุณภันฑิรา วิเศษลา หรือคุณหมี ปัจจุบันอายุ 38 ปี เธอเป็นเจ้าของฟาร์มกุ้ง “ภันฑิราฟาร์ม” เลขที่ 71 หมู่ 8 บ้านหนองฟ้าแลบ ต.ด่านซ้าย อ.ด่านซ้าย จ.เลย คุณหมี เล่าว่า อาชีพแรก เป็นช่างเสริมสวย แต่ด้วยวิถีชีวิตประจำวัน ต้องอยู่กับสารเคมีตลอด กระทั่งร่างกายเริ่มทนไม่ไหว หนที่สุดปิดกิจการ แล้วลองไปเลี้ยงจิ้งโกร่ง เป็นแมลงชนิดหนึ่งสามารถรับประทานได้ มีลักษณะคล้ายกับจิ้งหรีด เนื้อเยอะกว่า ตัวใหญ่กว่า นิยมนำไปทอด หญิงสาวอดีตเจ้าของร้านเสริมสวย หันมาเลี้ยงจิ้งโกร่ง เมื่อ 4 ปีที่แล้ว หรือราวปี 2556 สำหรับพื้นที่เลี้ยงจิ้งโกร่ง เธอบอกว่า 6 บ่อ ประมาณ 2 งาน ทุกๆ 2  เดือน จะเก็บจิ้งโกร่งขายได้  1  ค