ผักตบชวา

พวงหรีด จากผักตบชวา นักศึกษาถ่ายทอดความรู้ ช่วยชาวบ้านหารายได้ จากวิกฤตโควิด ที่ส่งผลให้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยทวีความรุนแรงขึ้น มาตรการควบคุมการระบาดทั้งมาตรการปิดเมือง มาตรการรักษาระยะห่าง และภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซายาวนาน ส่งผลกระทบหนักต่อกลุ่มคนเปราะบาง โดยเฉพาะกลุ่มแรงงานทักษะต่ำ มีรายได้น้อย ขาดเงินออม ภาระหนี้สูง และไม่มีความพร้อมในด้านเทคโนโลยี ทาง นักศึกษามหาวิทยาลัยรังสิต จึงเล็งเห็นปัญหาความยากลำบากในการทำมาหากินของผู้คนในชุมชนหลักหก จังหวัดปทุมธานี ซึ่งเป็นชุมชนที่อยู่รอบมหาวิทยาลัย นอกจากนี้ ยังค้นพบอีกหนึ่งปัญหา นั่นคือ ผักตบชวาในลำคลองของชุมชน มีจำนวนมาก จนทำให้การคมนาคมทางน้ำเกิดปัญหา กระทั่งเกิดแนวความคิด ทำกระดาษผักตบชวาปลอดสารเคมี สีธรรมชาติ เพื่อใช้ในงานประดิษฐ์ ตกแต่งและงานฝีมือจากการทำกระดาษผักตบชวาปลอดสารเคมีที่มีคุณภาพต่องานประดิษฐ์ ต่อยอดมาเป็นผลงานสร้างสรรค์ที่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนรอบมหาวิทยาลัย คุณชวัลรัศมิ์ จตุเทน เลขานุการผู้ช่วยอธิการบดี ฝ่ายพัฒนาสังคมและศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยรังสิต เปิดเผยกับ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ ว่า ในละแวกเมืองเอก มีคูคลองน้อ

ไม่ใช่พืชไร้ค่า! ผักตบชวา วัสดุกันกระแทกชั้นดี นำมาตากแห้ง ยอดขายปังถึงหลักล้าน  ผักตบชวา ไม่ใช่พืชไร้ค่าอย่างที่คิด นอกจากนำมาทำจักสานแล้ว ยังเป็นวัสดุกันกระแทกชั้นดี สามารถใช้แทนบับเบิ้ลและโฟม เพราะมีน้ำหนักเบา ย่อยสลายได้ตามธรรมชาติ แถมช่วยกำจัดวัชพืชในน้ำได้ด้วย  จุดเริ่มต้นของ ผักตบชวากันกระแทก  คุณเจ-วศการ ทัพศาสตร์ วัย 36 ปี กัปตันสายการบินไทยแอร์เอเชีย เอ็กซ์ และควบตำแหน่ง  CEO บริษัท ตบชวา จำกัด บอกกับ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ว่า เริ่มทำผักตบชวากันกระแทกมาตั้งแต่กลางปี 2562 เพราะตนเองทำธุรกิจซื้อมาขายไปร่วมกับเพื่อน เมื่อสั่งของจากต่างประเทศจำนวนมาก ทำให้มีบับเบิ้ล เม็ดโฟม หรือวัสดุกันกระแทก ล้นออฟฟิศ ซึ่งไม่สามารถนำไปต่อยอดอะไรได้  “บังเอิญว่าช่วงหนึ่งมีข่าวรัฐบาลให้งบกำจัดผักตบชวา ผมเห็นว่าผักตบชวามีลักษณะเป็นปล้องๆ เลยลองหาข้อมูลเพิ่มในอินเตอร์เน็ต พบว่า มันสามารถดูดซับสารเคมีต่างๆ ในแม่น้ำลำคลอง และสามารถรับแรงกระแทกได้ดี ซึ่งมีคนนำผักตบชวามาตัดเป็นชิ้นแล้วตากแห้ง ทำเป็นวัสดุกันกระแทกมาก่อน แต่รูปแบบยังไม่ชัดเจน ผมก็เอามาพัฒนาต่อ” คุณเจ เล่า  ขั้นตอนการทำ ผักตบชวากันกระแทก  ต่

เปลี่ยนวัชพืชไร้ค่า เป็นงานสานเกรดพรีเมี่ยม “CHOM hand craft” ทำมือทุกชิ้น “ผักตบชวา” เจ้าพืชลอยน้ำ พบเห็นกันมากตามลำคลอง จนหลายคนคิดว่ามีต้นกำเนิดในประเทศไทย ซึ่งความจริงแล้วมันมีถิ่นกำเนิดในแถบทวีปอเมริกาใต้ โดยพืชชนิดนี้เป็นตัวการสร้างปัญหาต่อระบบนิเวศ ไม่มีทางใดที่จะกำจัดได้อย่างเด็ดขาด เพราะมันสามารถปรับตัวอยู่ได้ในทุกสภาพน้ำ และเป็นพืชน้ำล้มลุกอายุหลายฤดู อย่างบ้านเรา ได้หยิบจับ นำผักตบชวา มาสานเป็นงานหัตถกรรมหลากหลาย ที่เด่นชัด เห็นจะเป็นกระเป๋า ฝีมือจากชาวบ้าน ผู้สูงอายุ ทำขายกันเองมาหลายสิบปี เกิดเป็นอาชีพสร้างรายได้มานาน คุณแอล-อิสรัตน์ แซ่ลิ้ม สาวเจนวาย อายุ 24 ปี เธอร่วมกับคุณแม่ของแฟน คุณเปรม-ชม รอดรัตน์ อายุ 64 ปี ทำแบรนด์ CHOM hand craft งานแฮนด์เมดจากผักตบชวาที่พิถีพิถันทุกรายละเอียด จากฝีมือการสานของคุณแม่ที่อยู่ในวงการนี้มาร่วม 20 ปี “เมื่อก่อนแอลเป็นช่างภาพ ส่วนคุณแม่ทำงานสานให้กับศูนย์ในจังหวัดชัยนาท ช่วงแรกจะเป็นการสานไม้ไผ่ ช่วงหลังผักตบชวาเริ่มเยอะ เลยมีการดัดแปลง คุณแม่เป็นคนแกะแบบกระเป๋าหวายจากบาหลี หลังจากนั้นคนในชุมชนก็เริ่มทำกัน ชาวบ้านจังหวัดใกล

ผักตบชวาเป็นไม้น้ำที่ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว มีลำต้นสั้นแตกใบเป็นกอลอยไปตามน้ำ มีความทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี แต่จะไม่ทนน้ำเค็ม คลองมหาสวัสดิ์ ตำบลศาลายา อำเภอพุทธฆณฑล จังหวัดนครปฐม เป็นอีกแหล่งที่มีปริมาณต้นผักตบชวา แต่นั่นไม่ใช่ปัญหาสำหรับคนในชุมชน เพราะคนในชุมชนได้พลิกวิกฤติเป็นโอกาส นำผักตบชวาที่หลายคนมองว่าไร้ค่า มาแปรรูปเป็นดินผสมพร้อมปลูกจำหน่ายสร้างรายได้ ผักตบชวา คุณวันชัย สวัสดิ์แดง ประธานกลุ่มวิสาหกิจกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านศาลาดิน เล่าว่า เนื่องจากผักตบชวา เป็นปัญหาต่อการสัญจรในคลอง เลยมองเห็นว่าถ้านำมาใช้ประโยชน์ก็น่าจะได้ช่วยกำจัดได้อีกทางหนึ่ง จึงขึ้นป้ายรับซื้อผักตับชวาตากแห้งในราคากิโลกรัมละ 20 บาท จากนั้น ก็นำมาผสมรวมกับวัสดุอื่น บรรจุถุงเป็นดินพร้อมปลูก สำหรับส่วนผสมประกอบไปด้วย ผักตบชวาสับตากแห้ง / แกลบ / ขี้เถ้า / ดินบดผสมขี้วัว ทั้งหมดนี้อย่างละ 1 ส่วน ผสมเข้ากัน   วันชัย สวัสดิ์แดง ด้วยคุณสมบัติที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุหลากหลายชนิดที่ผสมอยู่ในดิน สามารถไปปลูกพืชได้หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นพืชผักสวนครัว ไม้ดอก ไม้ประดับ และยิ่งเป็นไม้ผลจะเจริญเติบโตไว้และให้ผลดกมากๆเลยละครั

ศูนย์โอท็อปบ้านศาลาดิน ผลิตดินพร้อมปลูกจากผักตบ สร้างรายได้ 4 หมื่นบาทต่อเดือน ผักตบชวา เป็นไม้น้ำที่ขยายพันธุ์อย่างรวดเร็ว มีลำต้นสั้น แตกใบเป็นกอ ลอยไปตามน้ำ มีความทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี แต่จะไม่ทนน้ำเค็ม คลองมหาสวัสดิ์ ตำบลศาลายา อำเภอพุทธฆณฑล จังหวัดนครปฐม เป็นอีกแหล่งที่มีปริมาณต้นผักตบชวามากมาย แต่นั่นไม่ใช่ปัญหาสำหรับคนในชุมชน เพราะคนในชุมชนได้พลิกวิกฤตเป็นโอกาส นำผักตบชวาที่หลายคนมองว่าไร้ค่า มาแปรรูปเป็นดินผสมพร้อมปลูกจำหน่าย สร้างรายได้ ผักตบชวา คุณวันชัย สวัสดิ์แดง ประธานกลุ่มวิสาหกิจกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านศาลาดิน เล่าว่า เนื่องจากผักตบชวา เป็นปัญหาต่อการสัญจรในคลอง เลยมองเห็นว่าถ้านำมาใช้ประโยชน์ก็น่าจะได้ช่วยกำจัดได้อีกทางหนึ่ง จึงขึ้นป้ายรับซื้อผักตับชวาตากแห้งในราคากิโลกรัมละ 20 บาท จากนั้น ก็นำมาผสมรวมกับวัสดุอื่น บรรจุถุงเป็นดินพร้อมปลูก สำหรับส่วนผสมประกอบไปด้วย ผักตบชวาสับตากแห้ง / แกลบ / ขี้เถ้า / ดินบดผสมขี้วัว ทั้งหมดนี้อย่างละ 1 ส่วน ผสมเข้ากัน   คุณวันชัย สวัสดิ์แดง ด้วยคุณสมบัติที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุหลากหลายชนิดที่ผสมอยู่ในดิน สามารถนำไปปลูกพืชได้หลากหลาย ไม่ว

ลดต้นทุนคนค้าขาย! ใช้ “ผักตบชวาตากแห้ง” แพ็กของแทนโฟม กันกระแทกได้ดี แถมยังช่วยกำจัดวัชพืช เป็นอีกหนึ่งไอเดียแปลก หลังผู้ใช้เฟซบุ๊ก Thitima Itim Pimpama นำผักตบชวา มาใช้ประโยชน์ ด้วยการนำผักตบชวาตากแห้งแพ็กพัสดุเพื่อกันกระแทกแทนโฟมและบับเบิ้ล นอกจากจะช่วยลดต้นทุนร้านค้าต่างๆ แล้ว ยังช่วยกำจัดวัชพืชในน้ำ ที่สำคัญ ช่วยลดการใช้พลาสติกได้ด้วย โดยโพสต์ดังกล่าวระบุว่า “ใช้ผักตบที่แม่ตากแห้งส่งตรงจากเพชรบุรี ทดลองแพคแก้วแล้วโยนจากชั้น 2 ของบ้านไปเล้ย อ่ะไม่แตกแต่ต้องลองขนส่งจริงอีกที สามารถใช้แทนโฟมตัวหนอนกันกระแทกได้ ดีงามมากกกกก ถ้าดีแบบนี้จะให้แม่รวมชาวบ้านทำขายจริงจัง ราคาถูกกว่าโฟมตัวหนอนเกือบครึ่งดีมากกกก ใช้แล้วนำไปผสมดินปลูกต้นไม้ได้อีก ลดวัชพืชในน้ำได้อีก สร้างรายได้ให้ชาวบ้านได้อีก ลดต้นทุนร้านค้าต่างๆ จากโฟมได้อีก และสุดท้ายลดขยะจากโฟมได้อีก เย่ ให้คะแนน 10/10 ค่ะ #ตบตบ” ภายหลังโพสต์นี้ถูกเผยแพร่ ได้รับความสนใจจากผู้ใช้เฟซบุ๊กจำนวนมาก โดยมียอดกดไลก์สูงถึง 2.1 หมื่นไลก์ และยอดแชร์อีก 9.1 พันครั้ง https://www.facebook.com/timtimthebroccoli/posts/10214488814949

วันที่ 24 เม.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ชาวบ้านในหมู่ที่ 6 ต.คุ้งกระถิน อ.เมือง จ.ราชบุรี ได้รับความเดือดร้อนจากผักตบชวาขึ้นแน่นคลองจนเรือทั้งของชาวบ้านและนักท่องเที่ยวไม่สามารถสัญจรได้ ทั้งนี้ยังไม่มีหน่วยงานเข้าจัดการให้ แม้จะแจ้งและร้องเรียนไปหลายหน่วยงานแล้ว ชาวบ้านหวั่นว่าน้ำจะเน่าเสียและผักตบชวาจะแตกกอขึ้นแน่นหนักกว่าเดิม โดยผักตบชวาขึ้นจนเต็มคลองตลอด ระยะทางยาวกว่า 2 กิโลเมตร และน้ำในคลองก็เริ่มมีกลิ่นเหม็น นางเขมรัตน์ สว่างสุข อยู่บ้านเลขที่ 15 ม.6 ต.คุ้งกระถิน กล่าวว่า เดิมคลองแควอ้อมแห่งนี้สะอาดมาก น้ำใส เนื่องจากจะมีเจ้าหน้าที่จากทาง อบต.คุ้งกระถินมาดำเนินการขุดลอกและเก็บผักตบชวาเป็นประจำ ที่ผ่านมามักจะมีนักท่องเที่ยวพายเรือมาเที่ยว แต่ช่วงหลังไม่มีการจัดเก็บผักตบชวา ทำให้ขึ้นจนแน่นคลอง เนื่องจากผักตบชวาจะเติบโตเร็ว นักท่องเที่ยวก็ไม่มาอีกเลยเพราะพายเรือไปมาไม่ได้ ซึ่งเป็นเช่นนี้มาตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมา ทุกวันนี้ก็ต้องใช้น้ำในคลองแห่งนี้ทั้งอาบ ซักผ้าและรดน้ำต้นไม้ เวลาลงไปอาบก็จะมีอาการคัน ทำให้ช่วงเวลาที่ใช้น้ำก็จะต้องสูบขึ้นมาพักไว้ก่อนแล้วจึงนำมาใช้ ตนเห็นว่าหากปล่อยไว้แบบนี

แม้ตัวเลขอายุจะล่วงเลยวัยเกษียณมาหลายปี แต่ทว่าความคิดกลับเปิดรับสิ่งใหม่ๆ ใส่ไอเดียลงในผลิตภัณฑ์จักสานที่หลายคนมองว่า “เชย” ให้กลายเป็นสินค้า “น่าใช้” โดนใจไปจนถึงวัยรุ่น และชาวต่างชาติ ทุกวันนี้แบรนด์ “ชวาวาด” ไม่เคยขาดช่วงการผลิต ด้วยเพราะออร์เดอร์สั่งซื้อเข้ามาไม่ขาดช่วงนั่นเอง ชวาวาด เป็นชื่อแบรนด์ที่ฟังทันสมัย แต่ทว่าที่มานั้นจากชื่อประธานกลุ่มวัย 69 ปี คุณวาด ยาเย็น หรือที่รู้จักกันดีในชื่อ ป้าวาด บวกรวมกับวัสดุนำมาใช้ผลิต ได้แก่ ผักตบชวา ชื่อนี้จึงกลายเป็นแบรนด์ที่ฟังแล้วเข้าหู ดูเข้าตา   รวมกลุ่มภูมิปัญญา สืบคุณค่าสินค้าไทย คุณวาด เล่าให้ฟังว่า งานจักสานคือภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อนเก่าสืบทอดกันมา และตนก็เป็นผู้หนึ่งยึดสร้างอาชีพ แต่ทว่าในสมัยก่อนวัสดุนำมาใช้จะเป็นไม้ไผ่เพราะหาได้ง่าย อีกทั้งกับผักตบชวายังไม่มีใครคิดนำมาผลิต กระทั่งต่อมาในปี 2522 ผักตบชวาเริ่มได้รับความสนใจนำมาผลิตเป็นเครื่องจักสานสารพัดชนิด แต่ทว่าในยุคนั้นเป็นการผลิตแบบต่างคนต่างทำ ในปี 2526 คุณวาด หญิงผู้สืบสานงานหัตถกรรมเกิดความคิดกับการจัดตั้งกลุ่ม โดยรวบรวมผู้มีทักษะในหมู่บ้านเข้ามาร่วมสืบสานภูมิปัญญา โ

  ผักตบชวาเป็นไม้น้ำขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว ลำต้นสั้น แตกใบเป็นกอ ลอยไปตามน้ำ ทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี แต่ไม่ทนน้ำเค็มยากต่อกำจัด แต่ที่บ้านศาลาดิน ต.มหาสวัสดิ์ อ.พุทธมณฑล จ.นครปฐม มีกิจกรรมหนึ่งที่น่าสนใจคือ การรับซื้อผักตบชวาแห้ง นำมาผสมเป็นดินปลูกต้นไม้     คุณวันชัย  สวัสดิ์แดง ประธานวิสาหกิจกลุ่มผู้ใช้น้ำบ้านศาลาดิน  เล่าว่า เนื่องจากผักตบชวา เป็นปัญหาต่อการสัญจรในคลอง เลยมองเห็นว่าถ้านำมาใช้ประโยชน์ก็น่าจะได้ช่วยกำจัดได้อีกทางหนึ่ง จึงขึ้นป้ายรับซื้อผักตับชวาตากแห้ง ในราคากิโลกรัมละ 20 บาท   จากนั้น ก็นำมาผสมรวมกับวัสดุอื่น บรรจุถุงเป็นดินพร้อมปลูก   สำหรับส่วนผสมประกอบไปด้วย ผักตบชวาสับตากแห้ง / แกลบ / ขี้เถ้า / ดินบดผสมขี้วัว ทั้งหมดนี้อย่างละ 1 ส่วน ผสมเข้ากัน ดินผสมปลูกต้นไม้ตัวนี้ ปลูกได้ในต้นไม้แทบทุกประเภท เนื่องจากช่วยระบายน้ำได้ดี   ราคาจำหน่ายถุงละ 10 บาท  ในแต่ละเดือน มียอดขายเฉลี่ย 4,000 ถุง สร้างรายได้ราว 40,000 บาทต่อเดือน   ปัจจุบันมีลูกค้า เป็น ร้านขายดินปลูกต้นไม้ มาติดต่อซื้อไปบ้าง รวมทั้งคนในชุมชนด้วย   ใครจะนำไอเดียนี้สร้า