ผ้าทอ

โควิด มา ผ้าทอขายไม่ได้ มีหนี้เกือบล้าน แต่ผ่านมาได้ เพราะ… จังหวัดเชียงใหม่ มีกลุ่มทอผ้ามากมายนับไม่ถ้วน ทั้งผ้าฝ้าย ผ้าไหม ส่วนมากเป็นผ้าทอมือ วิธีการก็ไม่ได้แตกต่างกันมาก กลุ่มเป้าหมาย หรือกลุ่มลูกค้า มักจะเป็นกลุ่มเดียวกันคือกลุ่มข้าราชการ และนักท่องเที่ยว ไทยและต่างประเทศ เพราะฉะนั้น เวลามีเทศกาล งานออกร้านต่างๆ โดยเฉพาะโอท็อป เราจึงเห็นร้านขายผ้าทอมือเต็มไปหมดจนเลือกไม่ถูกว่าจะช่วยกันอุดหนุนร้านไหน ในเมื่อ ‘เหมือนกัน’ แต่ละกลุ่มวิสาหกิจของชาวบ้านก็ต้องหา ‘จุดขาย’ ของตัวเอง ซี่งกลุ่มวิสาหกิจผ้าฝ้ายเชิงดอยบ้านสบเตี๊ยะ อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ บอกว่า ความแตกต่างของผ้าทอที่นี่คือ ‘สี’ ที่ย้อมด้วยหินสีชมพูจากธรรมชาติ ที่มีคุณสมบัติติดทนนาน ที่ผ่านมาชาวบ้านขายให้กับกลุ่มนักท่องเที่ยว เพราะชุมชนเป็นเครือข่ายร่วมกับเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนจังหวัดเชียงใหม่ ก็ทำให้ชาวบ้านพอมีรายได้จากการทอผ้าบ้าง แต่พอมาเกิดสถานการณ์โควิด รายได้จากการขายผ้าทอก็ลดลง จนกลายเป็นศูนย์ และย่ำแย่ถึงขั้นติดลบ มีหนี้สินเกือบล้านบาท อย่างไรก็ตาม นางสาวทัญกานร์ ยานะโส ผู้รับผิดชอบโครงการ กล่าวอย่างหน

ซัน ไกรลาส ศิลปินเด็กพิเศษ ผู้สร้างสรรค์ศิลปะบนผ้าทอ งานแฮนด์เมดที่มีชิ้นเดียวในโลก ดาวน์ซินโดรม โรคทางพันธุกรรมที่มีสาเหตุส่วนใหญ่มาจาก โครโมโซมคู่ที่ 21 เกิดความผิดปกติ เด็กที่เกิดมาจะมีรูปร่างลักษณะและพัฒนาการบางอย่าง แตกต่างไปจากเด็กปกติ ซึ่งแพทย์-พยาบาลสามารถวินิจฉัยได้ตั้งแต่แรกเกิด รวมถึงมีภาวะบกพร่องทางพัฒนาการและสติปัญญาร่วมด้วย ทำให้สังคมไทย มีการเข้าใจผิดว่า ผู้ป่วยดาวน์ซินโดรม จะไม่มีพัฒนาการด้านสติปัญญา ไปจนถึงหางานทำเลี้ยงตัวเองไม่ได้ “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” มีโอกาสได้คุยกับ คุณเกด – เกษณี สกุลดิษฐ์ วัย 60 ปี คุณแม่ของ ซัน – ไกรลาส สกุลดิษฐ์ วัย 24 ปี เจ้าของสตูดิโอผ้าทอสีสวย บ้านซันทอสนุก ‘Sunfun Weaving’ ผู้ซึ่งป่วยเป็นโรคดาวน์ซินโดรม คุณเกด เล่าให้ฟังว่า สตูดิโอบ้านซันทอสนุก เปิดมาได้กว่า 5 ปีแล้ว ความตั้งใจเดิมที่เปิดสตูดิโอขึ้น เธอเพียงอยากหากิจกรรมทำร่วมกับซัน เมื่อลูกเรียนจบชั้นมัธยมปลายเพียงเท่านั้น เธอขยายความต่อว่า โรงเรียนที่ซันเรียน เป็นโรงเรียนที่รับเด็กพิเศษเข้าเรียนผสมกับเด็กปกติ มีกิจกรรมสันทนาการ อย่าง ชมรม ให้เด็กเข้าร่วมสัปดาห์ละค

“ผ้าทอเส้นใยสับปะรด” ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติ สร้างรายได้แถมช่วยลดโลกร้อน! ธุรกิจสิ่งทอ เป็นอีกหนึ่งธุรกิจที่ผู้ประกอบการไทยนิยมทำกันค่อนข้างเยอะ สิ่งที่ตามมาคือ อัตราการแข่งขันที่สูงจนหลายคนเจ็บกับการทำผ้าขายและเลิกกิจการ เพราะอยู่ไม่ได้กันไปไม่น้อยเหมือนกัน คุณธนากร พฤกษ์รัตนนภา ผู้จัดการศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ วัย 57 ปี ให้สัมภาษณ์กับ “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” เกี่ยวกับการยกระดับผลิตภัณฑ์งานหัตถกรรม ด้วยการใช้เส้นใยสับปะรดและการย้อมสีธรรมชาติและนำมาแปรรูปเพิ่มมูลค่าสินค้าว่า โครงการนึ้มีแนวคิดเริ่มต้นมาจากปัญหา 2 ข้อคือ ใบสับปะรดที่มักถูกทิ้งโดยไม่ได้มีการลองนำมาทำประโยชน์กับภูมิปัญญาในการทอผ้าเริ่มเลือนหายไปตามกาลเวลา จากปัญหาทั้ง 2 ข้อนี้ หากสามารถแก้ไขได้ก็คงจะดี จึงเกิดเป็นโครงการวิจัยพัฒนาผ้าทอเกาะยอ โดยใช้เส้นใยสับปะรดและการย้อมสีธรรมชาติ ซึ่งถือเป็นการยกระดับงานหัตถกรรมอย่างหนึ่ง “ในภาคเกษตรกรรมของไทยมีการปลูกผลไม้จำพวกสับปะรดค่อนข้างเยอะเลยทีเดียว ซึ่งเมื่อเก็บเกี่ยวเขาก็เอาแค่เนื้อสับปะรดที่กินได้เท่านั้น ซึ่งพวกใบของมันก็กลายเป็นขยะเป็นของที่คนเขาไม่เอาแล้ว เลยมีก

“MUTTA” ห้องเสื้อแพรวาไทย สวย-แพง โดนใจ เตรียมดังไกลต่างแดน แพรวา หรือ ผ้าไหมแพรวา เป็นผ้าทอมืออันเป็นเอกลักษณ์ของชาวผู้ไทยหรือภูไท ซึ่งเป็นชนกลุ่มหนึ่งที่มีถิ่นกำเนิดในบริเวณแคว้นสิบสองจุไทย ภูมิปัญญาในการทอผ้าของชาวภูไท เป็นมรดกทางความคิดที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษ และมีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ด้วยการเก็บลายจากการเก็บขิด และการจกที่มีลวดลายโดดเด่น ทอด้วยไหมทั้งผืน มีสีสัน ลวดลายที่หลากหลาย นับเป็นผ้าไทยอีกรูปแบบหนึ่ง ที่ได้รับความนิยมสูงในหมู่ผู้นิยมผ้าไทย ทั้งที่อยู่ในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะผ้าจาก บ้านโพน อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีการทอผ้าไหมแพรวาที่งดงามและมีชื่อเสียงที่สุดในประเทศ คุณเล็ก – กุลทรัพย์ เมธีไตรพัฒน์ เจ้าของห้องเสื้อแบรนด์ “MUTTA” (มุตตา) วัย 55 ปี ก็เป็นหนึ่งในผู้ที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับผ้าไหมแพรวาเช่นกัน โดยเธอเล่าให้ “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” ฟังว่า เดิมก่อนจะหันมาจับธุรกิจผ้าไทย เธอเคยทำงานเกี่ยวกับการออกแบบและผลิตมือถือในบริษัทฮ่องกงแห่งหนึ่ง ที่มีฐานการผลิตอยู่ที่ประเทศจีน จนเมื่อ 3 ปีก่อน เธอ

“SACICT” สานโปรเจ็กต์ “เส้นทางสายผ้าทอ” ดึงดีไซเนอร์ชั้นนำจัดแฟชั่นโชว์ “ฝ้ายทอใจ ครั้งที่ 12” ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) ศ.ศ.ป. หรือ SACICT สานต่อโครงการ “เส้นทางสายผ้าทอ (Weaving Streets2019) ผ้าพื้นถิ่นนวัตศิลป์สู่สากล ซึ่งที่ผ่านมา SACICT ได้มุ่งเน้นการส่งเสริมให้รู้จักเส้นทางของผ้าทอมือในภูมิภาคต่างๆ นำมาต่อยอดโดยร่วมกับดีไซเนอร์ชั้นแนวหน้าของเมืองไทยมาร่วมกันสร้างสรรค์พัฒนาชิ้นงาน ด้วยการนำผ้าพื้นถิ่น เช่น ผ้าพื้นเมือง ผ้าจากชนเผ่าชาติพันธุ์ และผ้าฝีมือชาวบ้านและชุมชนต่างๆ ทั่วประเทศ มาเพิ่มมูลค่าสร้างแบรนด์เป็นของตนเอง  ซึ่งปีนี้ได้จัดเป็นปีที่ 4 แล้ว วัตถุประสงค์หวังสร้างตัวตนคนทอผ้า นำภูมิปัญญามาพัฒนาสู่แบรนด์ผลิตภัณฑ์แฟชั่นในชีวิตประจำวัน หรือ “Crafts Fashion Brand” พร้อมเปิดตัวและทดสอบตลาด ภายในงานฝ้ายทอใจ ครั้งที่ 12 ซึ่งมีกำหนดจัดงานระหว่างวันที่ 27- 30 มิถุนายน 2562  ณ ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา ที่ผ่านมา คุณอัมพวัน พิชาลัย ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ กล่าวว่า SACICT ได้มุ่งเน้นพัฒน

“บ้านคำปุน” คือ แหล่งผลิตและจำหน่ายผ้าไหมที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ตั้งอยู่อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี สถานที่แห่งนี้  นับเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญทางวัฒนธรรมการทอผ้าไหม ซึ่งได้รับความนิยมเป็นอันดับต้นๆ ของจังหวัดอุบลฯ ความพิเศษของ “บ้านคำปุน” นี้ คือ การเปิดให้เข้าชมแค่ปีละ 1 ครั้ง เป็นเวลาไม่เกิน 3 วัน ในช่วงเทศกาลแห่เทียนเข้าพรรษาของจังหวัดอุบลฯ ทุกปี เนื่องจากสถานที่แห่งนี้เป็นบ้านส่วนตัว โดยมีการเก็บค่าเข้าชม 100 บาท รายได้ไม่หักค่าใช้จ่ายจะนำไปทำบุญตามแต่จะกำหนดไว้ในแต่ละปี สำหรับชื่อเรียกขานบ้านทรงไทย บนที่ดินร่มรื่นแห่งนี้ มีที่มาจากชื่อของ คุณคำปุน ศรีใส เจ้าของผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม สาขาทัศนศิลป์-ถักทอ พ.ศ. 2537 และมี คุณเถ่า-มีชัย แต้สุจริยา ทายาทของเธอ เป็นผู้ดูแล คุณเถ่า กับผลงานผ้าทอผืนงาม ที่เผยได้เพียงว่า ราคาหลาละ 6 หลัก  ธุรกิจค้าปลีก-ส่ง ทรุด หันทำผ้าทอสืบทอดบรรพบุรุษ คุณเถ่า-มีชัย แต้สุจริยา แห่ง “บ้านคำปุน” ปัจจุบันอายุ 59 ปี ผู้ชายคนนี้ มีรางวัลการันตีความสามารถด้านผ้าทอมาแล้วมากมาย และมีผลงานโดดเด่นจนได้รับการยกย่องในฐานะ “ครูศิลป์ของแผ่นดิน” เขาเป็นผู้คิดค้