วัชพืช

จาก วัชพืช สู่ พืชเศรษฐกิจ ร่วมยกระดับ เสื่อกก สู่สินค้า GI อวดตลาดโลก ปัจจุบัน ภายใต้ภูมิปัญญาท้องถิ่นและการสนับสนุนด้านองค์ความรู้และการสร้างสรรค์เทคโนโลยีจาก โครงการจัดตั้งวิทยาเขตอำนาจเจริญ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ร่วมผลักดันให้ “เสื่อกก” กลายเป็น “สินค้า GI (Geographical Indication) ชิ้นแรกของจังหวัดอำนาจเจริญ” ซึ่งแสดงถึง “สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์” ที่จะทำให้เมืองไทยเป็นที่รู้จักและยอมรับในสายตาของชาวโลก ผศ.ดร.วิทยา แก้วศรี หัวหน้าสำนักวิจัยและบริการวิชาการ และอาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (เกษตรศาสตร์) โครงการจัดตั้งวิทยาเขตอำนาจเจริญ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้กล่าวถึงความสำคัญของ “ต้นกก” ซึ่งจัดเป็น “วัชพืช” ที่สามารถพบได้โดยทั่วไปตามริมหนองน้ำ ในทางอุตสาหกรรมสามารถนำไปใช้ “บำบัดน้ำเสีย” เพื่อการเป็น “โรงงานสีเขียว” สำหรับความเป็นมาของ “เสื่อกก” ที่โครงการจัดตั้งวิทยาเขตอำนาจเจริญ มหาวิทยาลัยมหิดล – จังหวัดอำนาจเจริญ กำลังผลักดันให้เป็น “สินค้า GI” ชิ้นแรกของจังหวัด นับเป็นสินค้าซึ่งสะท้อนถึงค่านิยมทางวัฒนธรรมของชาวอ

“ตบชวา กันกระแทก” เมื่อวัชพืช กลับกลายเป็นพืชเศรษฐกิจชุมชน ตบชวา หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า “ผักตบ” เป็นพืชที่อยู่คู่กับชุมชนริมน้ำมาช้านาน เพราะการขยายพันธุ์ที่ง่ายดายและรวดเร็ว เพียงน้ำท่วมวังครั้งเดียวผักตบก็กลายเป็นปัญหาระดับชาติ ทั้งประชาชนริมคลองและภาครัฐเอง มีความพยายามอย่างเต็มที่ ที่จะกำจัดหรือแม้แต่ควบคุมจำนวนผักตบชวา เพราะเป็นสาเหตุที่ทำให้น้ำเน่าเสีย น้ำท่วม ส่งผลกระทบต่อประชาชนผู้อยู่อาศัยริมคลอง  แต่ก็ใช่ว่าจะไร้ประโยชน์เสียทีเดียว เพราะ “ตบชวา” มีคุณสมบัติที่น่าสนใจ จนสามารถนำมาสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้ชุมชนไม่น้อยทีเดียว ไม่ว่าจะเป็นการนำมาทำกระเป๋า เฟอร์นิเจอร์ เครื่องจักสาน และอีกประโยชน์หนึ่งที่น่าจับตามองไม่น้อย นั่นก็คือ “ตบชวา กันกระแทก” นั่นคือการนำผักตบมาใช้แทนวัสดุุกันกระแทกอย่างพลาสติกหรือเม็ดโฟม เรียกได้ว่าพลิกโฉมจากผู้ร้ายมาเป็นอัศวินพิทักษ์สิ่งแวดล้อมกันเลยทีเดียว  ด้วยความที่ตัวผักตบเอง มีโครงสร้างเป็นโคลสเซลล์เรียงต่อกันภายใน ลักษณะคล้ายฟองน้ำ เมื่อตากให้แห้ง จะฟู คงรูป และมีคุณสมบัติในการกันกระแทกได้ดี อีกทั้งยังย่อยสลายได้ใน 6 เดือน นั่นทำให้

ชะคราม เป็นวัชพืชชนิดหนึ่ง เป็นไม้ล้มลุกมีอายุหลายปี เมื่ออายุมากจะขึ้นเป็นพุ่ม สูงประมาณ 1 เมตร และเป็นพืชสมุนไพรที่น่าสนใจ นำมาแปรรูปเป็นอาหารและสกัดเพื่อใช้เป็นยาสมุนไพรรักษาโรคของผู้ป่วยได้ อนาคตคาดว่าจะเป็นพืชเศรษฐกิจที่นำมาแปรรูปและพัฒนารูปแบบอาหารได้ แม้ว่าในปัจจุบัน ชะครามจะหาซื้อหายากในตลาดทั่วๆ ไป ที่ไม่ได้อยู่ติดกับชายทะเล แต่หาได้ง่ายในจังหวัดที่อยู่แถวชายทะเล ชะคราม กระจายพันธุ์กว้าง พบทั่วไปทั้งในภาคตะวันออกเฉียงใต้ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ ภาคกลาง และภาคใต้ โดยเฉพาะป่าชายเลน ป่าโกงกาง หรือพื้นที่รกร้างรอบๆ นาเกลือ อย่างเช่น จังหวัดสมุทรสงครามและสมุทรสาคร รวมไปถึงในเขตกรุงเทพฯ ที่ติดชายทะเล อย่างบางขุนเทียน จะพบเห็น ต้นชะคราม ลงไปเก็บได้ ควรจะเลือกที่สีเขียวและไม่มีดอก เพราะยังอ่อนอยู่ ถ้าแก่จะสีแดงและมีดอก ซึ่งส่วนใหญ่จะขึ้นเองโดยตามธรรมชาติในพื้นที่ดินเค็มน้ำทะเลท่วมถึง ปัจจุบันมีการปลูกเป็นไม้ประดับ ขยายพันธุ์ได้ทั้งตอนกิ่งหรือปักชำ ต้นชะคราม ประโยชน์อันล้ำค่า ของ “ชะคราม” พืชท้องถิ่นในจังหวัดสมุทรสงครามและสมุทรสาคร นำมาแปรรูปได้หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น “น้ำมันชะคราม” และ “ยากำ