หัตถกรรมพื้นบ้าน

แม้การเสด็จสวรรคตของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จะนำมาซึ่งความโศกเศร้าอาลัยอย่างสุดซึ้งต่อพสกนิกรชาวไทย แต่พระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่และพระราชกรณียกิจนานัปการ ยังคงเป็นดวงประทีปส่องสว่างในความทรงจำ พระราชเสาวนีย์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เมื่อวันที่ ๑๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๔ ทรงเล็งเห็นศักยภาพของ “ย่านลิเภา” ว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่ยอดเยี่ยมที่สุดของเมืองไทย และเป็นศิลปะเก่าแก่ของบรรพบุรุษ จึงเป็นจุดริเริ่มสำคัญที่ทำให้ประชาชนในท้องถิ่นภาคใต้รู้จักและหันมาสนใจแปรรูป “ย่านลิเภา” ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่มีในท้องถิ่นกันมากขึ้น จนกลายเป็น “เครื่องจักสานย่านลิเภา” ที่มีชื่อเสียงในปัจจุบันทั้งในประเทศและต่างประเทศ จักสานย่านลิเภา  ย่านลิเภา ภาษาท้องถิ่นภาคใต้เรียกเถาไม้เลื้อยว่า “ย่าน” เป็นพืชตระกูลเฟิร์นหรือเถาวัลย์ชนิดหนึ่งที่ทอดเลื้อยพาดพันกับต้นไม้อื่น พบมากในป่าภาคใต้ของไทยในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช สตูล สงขลา ยะลา ปัตตานี และนราธิวาส  คุณสมบัติโดดเด่น คือ ความเหนียว ทนทาน และมีอายุการใช้งานที่ยาวนานนับร้อยปี โดยที่ไม่มีตัวแมลงมาก