อาหารชาววัง

อาหารชาววัง กับนิทรรศการ “เมนูสำรับ กับข้าวเจ้านาย ในราชสำนักสยาม” สำนักหอสมุดแห่งชาติ โดยกลุ่มบริการทรัพยากรสารสนเทศ จัดนิทรรศการเรื่อง “เมนูสำรับ กับข้าวเจ้านาย ในราชสำนักสยาม” จัดแสดงหนังสือ ตำรา เอกสารโบราณ ภาพประกอบ และสื่อมัลติมีเดียที่เกี่ยวกับ        “อาหารชาววัง” หรือที่เรียกอีกอย่างว่า “กับข้าวเจ้านาย” ซึ่งเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แสดงถึงความประณีตและวิจิตรบรรจงแบบไทย นิทรรศการ “เมนูสำรับ กับข้าวเจ้านาย ในราชสำนักสยาม” จัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับขนบธรรมเนียมการบริโภคของเจ้านายในสมัยรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่ พระมหากษัตริย์ จนไปถึงพระบรมวงศานุวงศ์ เช่น เครื่องคาวหวานที่ปรากฏในวรรณคดี กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อเสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ 2 ที่ทรงพรรณนาถึงพระกระยาหารไทย ซึ่งปรากฏในพระราชนิพนธ์เรื่อง ไกลบ้าน จนถึงสูตรอาหารพระราชทานจากรัชกาลที่ 9 สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพระบรมวงศานุวงศ์ นอกจากนี้ ยังจัดแสดงเรื่อ

อาหาร คือ รากฐานแห่งอารยธรรมทั้งปวง เพราะตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน อาหารสามารถบ่งบอกเรื่องราวทางประวัติศาสตร์แต่ละยุคสมัยได้ เปรียบเสมือนการย้อนรำลึกความทรงจำของบรรพบุรุษ ที่รังสรรค์ คิดค้นเมนูต่างๆ ผ่านทางอาหารให้ลูกหลานได้สืบทอด “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” มีโอกาสไปเยือนร้านอาหารแห่งหนึ่งในชุมชนกุฏีจีนเก่า ริมแม่น้ำย่านฝั่งธนบุรี “บ้านสกุลทอง” คือชื่อของร้าน โดยเจ้าของร้านอาหารแห่งนี้ มีต้นตระกูลเป็นนางในที่ทำงานห้องเครื่องฝ่ายใน ในสมัยรัชกาลที่ 5 ทำให้ทุกเมนูภายในร้านนี้ เต็มไปด้วยกลิ่นอายของอาหารสมัยโบราณ ควรค่าแก่การเข้าไปลิ้มลอง แถมราคายังไม่แพงอีกด้วย คุณแตน-ขนิษฐา สกุลทอง ผู้เป็นเจ้าของ เล่าถึงที่มาว่า เดิมทีเธอทำอาชีพเป็นเลขา ด้านการส่งออกให้ไฮโซชื่อดังคนหนึ่ง แต่เกิดความรู้สึกเบื่อ เพราะชีวิตไร้ความก้าวหน้า จึงตัดสินใจลาออก หันมาเปิดธุรกิจร้านอาหารเล็กๆ กับสามี เนื่องจากต้นสกุลของเธอ เป็นนางในที่ทำงานห้องเครื่องฝ่ายใน กองสำรับเครื่องคาว ของรัชกาลที่ 5 ทำให้เธอมีความรู้เกี่ยวกับการทำ ทั้งอาหารคาวและหวานต่างๆ มากมาย “การทำธุรกิจ เราเน้นการทำแบบครอบครัว จึงทำให้เกิดปัญหาเล็กน้อย คือ เ

ชิมเมนูชาววังสูตรของพระวิมาดาเธอฯ ที่ “ห้องอาหารแก้วเจ้าจอม” ห้องอาหารแก้วเจ้าจอม ตั้งอยู่ในโรงแรมวังสวนสุนันทา เป็นที่เลื่องชื่อเพราะอาหารชาววังที่นี่นั้นรสชาติอร่อยมาก เป็นสูตรของพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา พระอัครชายา ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมนูแรก ยำไก่อย่างเต่า ชื่อเมนูฟังดูแปลกไม่คุ้นไปสักเล็กน้อย  เมนูนี้มีที่มาคือ มีผู้นำของมาถวายรัชกาลที่ 5 เป็นเนื้อสัตว์ สันนิษฐานว่าอาจจะเป็นเนื้อเต่าหรือเนื้อตะพาบ เมื่อเสวยแล้วติดใจอยากเสวยอีก พระวิมาดาเธอฯ จึงคิดสูตรใหม่ ใช้เนื้อไก่ส่วนอกและเครื่องในแทน เมนูที่สอง  เป็นอาหารที่เป็นของเหลือจากผัดพริกเนื้อกับน้ำพริกกะปิ โดยพระวิมาดาเธอฯ ได้นำสองอย่างมารวมกัน ใส่น้ำ ปรุงรส ส่วนเหตุที่ตั้งชื่อว่า แกงรัญจวน ก็เนื่องมาจากกลิ่นหอมรัญจวนของกะปิที่โดนความร้อนนั่นเอง เมนูที่สาม น้ำพริกลงเรือ เมนูนี้คุ้นชื่อดี ร้านอาหารหลายแห่งมีให้ชิม แต่สูตรของห้องอาหารแก้วเจ้าจอมนั้นอร่อยเด็ด ทานคู่กับผักสดเข้ากันได้ดี และเมนูปิดท้าย กับของหวาน ขนมโคกะทิสด ขนมไทยโบราณหาทานยากขึ้นทุกวัน ลักษ