เปิงด้าจก์

“เปิงด้าจก์” เป็นภาษามอญ แปลว่า ข้าวน้ำ ที่หมายถึงข้าวแช่นั่นเอง ชาวมอญมีประเพณีในการทำข้าวแช่เพื่อถวายพระสงฆ์และเลี้ยงชาวบ้านในชุมชนในเทศกาลสงกรานต์ ถือเป็นงานที่สำคัญยิ่งของชาวมอญ จึงมักเรียกข้าวแช่ว่า “เปิงซังกราน” ที่หมายถึง ข้าวสงกรานต์ ข้าวแช่มอญเข้าสู่วังเพราะเจ้าจอมมารดาซ่อนกลิ่น พระสนมเอกในรัชกาลที่ 4 เป็นชาวมอญได้ทำถวาย และเป็นที่เลืองลือในความอร่อย จากชาววังจึงแพร่หลายมาสู่ชาวบ้านโดยทั่วไป เมื่อถึงฤดูร้อนเราคงนึกถึงข้าวแช่เป็นอันดับแรก สงกรานต์ของชาวมอญนั้นสนุกสนาน จะมีการแห่หงส์และธงตะขาบไปที่วัด แล้วนำธงขึ้นสู่พระธาตุ ชายชาวมอญสวมเสื้อลายดอกคอพวงมาลัย พาดผ้าจีบหรือผ้าขาวม้าสีสันสดใส นุ่งผ้าลอยชายคาดเข็มขัดทองหรือนาก ถือไม้ตะพดหัวเลี่ยมเงินลายสวยๆ อวดกันเต็มที่ ใส่หมวก สวมถุงเท้า รองเท้าหนัง แต่งตัวกันเต็มที่ไม่น้อยหน้าฝ่ายหญิง สาวมอญแต่งกายด้วยเสื้อผ้าลูกไม้ มีผ้าถักคล้องคอ นุ่งซิ่นปักดิ้นงดงาม มุ่นมวยผมปักดอกไม้ทองเขียนหน้าทาปากงดงาม สาวมอญนั้นเป็นที่เลื่องลือในเรื่องความงาม เขาว่าจะจีบสาวมอญนั้นยากเพราะผู้ชายมอญนั้นดุและขี้หวง ชายที่มีลูกสาวสวยจึงต้องถือไม้ตะพดเตรียมไว้แ