เคยเป็นไหมทั้งที่นอนเต็มอิ่มเกิน 8 ชั่วโมง แต่พอตื่นมาร่างกายกลับยังรู้สึกอ่อนเพลีย สมองล้า และง่วงนอนรุนแรงตลอดทั้งวัน อาการนี้ไม่ได้แปลว่าคุณขี้เกียจ แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ “ภาวะง่วงนอนมากผิดปกติ” (Hypersomnia)
Hypersomnia คืออะไร แล้วต่างจากความเหนื่อยทั่วไปอย่างไร?
สำหรับคนที่มีภาวะ Hypersomnia สิ่งที่เกิดขึ้นรุนแรงกว่าแค่อาการอ่อนเพลียทั่วไป เพราะผู้ป่วยจะไม่สามารถฝืนหรือควบคุมอาการง่วงของตัวเองได้ จนอาจเผลอหลับกลางวันไปหลายต่อหลายครั้งโดยไม่ตั้งใจ แม้ว่าเมื่อคืนจะนอนหลับมาอย่างเพียงพอหรือมากกว่าปกติก็ตาม
ภาวะนี้นอกจากจะกระทบการเรียน การทำงาน และความสัมพันธ์แล้ว ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง หากใครมีอาการง่วงรุนแรงต่อเนื่อง นานเกิน 3 สัปดาห์ แนะนำให้รีบพบแพทย์เพื่อตรวจ Sleep Test
อาการแบบไหนเข้าข่าย Hypersomnia
- ง่วงนอนรุนแรงระหว่างวัน
- นอนเยอะแค่ไหนก็ไม่อิ่ม
- งีบเท่าไรก็ไม่ช่วย
- ตื่นยากมาก
- รู้สึกสับสน ตกใจ หรือหงุดหงิด เมื่อโดนปลุกให้ตื่น
- สมาธิสั้นลง ความจำแย่ลง ระดับพลังงานลดลง
- วิตกกังวล หงุดหงิดง่าย เบื่ออาหาร กระสับกระส่าย
- ปวดศีรษะ เห็นภาพหลอน หรือมีอาการผีอำ (Sleep Paralysis)
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
ทางการแพทย์ยังไม่สามารถระบุสาเหตุที่แน่ชัดได้ในผู้ป่วยทุกราย แต่จากการศึกษาพบปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่ ระบบภูมิคุ้มกันทำงานไวเกินไปหลังจากการติดเชื้อไวรัส, การเปลี่ยนแปลงขนาดหรือความหนาของสมอง, ความผิดปกติทางพันธุกรรม และความผิดปกติของสารสื่อประสาทในสมอง
ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูง?
- ผู้ที่มีอายุระหว่าง 17–24 ปี (วัยรุ่นตอนปลายถึงวัยผู้ใหญ่ตอนต้น)
- เพศหญิง
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นภาวะง่วงนอนมากผิดปกติ
การวินิจฉัยและการตรวจรักษา
ขั้นตอนการวินิจฉัยอาจประกอบด้วย
1. บันทึกการนอน : จดบันทึกเวลาหลับและเวลาตื่น
2. ใส่อุปกรณ์ตรวจวัด : อุปกรณ์คล้ายสมาร์ทวอทช์ที่ใช้วัดวงจรการตื่น-การหลับต่อเนื่องหลายวัน
3. การทดสอบเฉพาะทาง
แนวทางการรักษาและการดูแลตัวเอง
ปัจจุบัน ยังไม่มีวิธีรักษาภาวะนี้ให้หายขาด แต่แพทย์สามารถช่วยลดความรุนแรงของอาการเพื่อให้ใช้ชีวิตได้ตามปกติ ผ่านแนวทางดังนี้
การใช้ยา : แพทย์จะจ่ายยากระตุ้นการตื่นตัวที่เหมาะสมกับชนิดของภาวะง่วงนอนที่เป็น
ปรับสุขอนามัยการนอน : เข้าและตื่นนอนให้เป็นเวลา สร้างบรรยากาศห้องนอนให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ คาเฟอีน และการออกกำลังกายหนักก่อนนอน
จิตบำบัด : พูดคุยกับนักจิตวิทยาเพื่อจัดการกับความเครียด วิตกกังวล โรคซึมเศร้า หรือความกังวลเรื่องความสัมพันธ์
รักษาโรคที่เป็นสาเหตุ : มุ่งแก้ไขที่ต้นเหตุ เช่น การรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
อ้างอิง
