SMEs
เมื่อไม่นานมานี้ ผมมีโอกาสได้ไปเยี่ยมชมวิทยาลัยสารพัดช่าง เชียงใหม่ เข้าไปชมแล้วจึงรู้ว่ามีการเรียนการสอนหลายอย่างมาก มีทั้งงานเขียนแบบก่อสร้าง ช่างตัดผม ช่างเครื่องยนต์ ทำอาหารคาวหวาน ทำเครื่องหนัง คอมพิวเตอร์ ศิลปะการวาดรูป วิชาเสริมสวย แม้วิชานวดแผนไทยก็มีสอน ผู้ที่มาเรียนมีทั้งคนปกติ และคนพิการ สำหรับคนพิการ วิทยาลัยให้เรียนฟรี แปลว่าไม่ต้องจ่ายเงินค่าเรียน เมื่อได้เข้าไปชมวิทยาลัยแห่งนี้แล้ว ผมจึงถือโอกาสให้นักศึกษานวดเท้า และวาดรูปใบหน้า นักศึกษาที่นวดเท้าให้ผมมีร่างกายปกติ ส่วนคนที่วาดรูปใบหน้าของผม เป็นเด็กพิการ ไม่ได้พิการธรรมดา แต่พิการทั้งแขนและขา คือ เท้าลีบจนใช้เดินไม่ได้ ส่วนแขนก็ลีบจนหยิบจับอะไรไม่ได้เลย เขาจึงต้องใช้ปากคาบดินสอวาดรูป ผมนั่งเฉยๆ ให้เขาวาด ใช้เวลาเพียง 20 นาทีเท่านั้น ก็ได้รูปเหมือนที่ใช้ได้เลย โดยผมจะนำไว้ใส่กรอบเมื่อกลับกรุงเทพฯ อาจารย์ที่สอนการวาดรูปให้เขา บอกว่า เขามีพรสวรรค์ในเรื่องของการวาดรูปมาก ให้วาดอะไรก็วาดได้ หนุ่มพิการคนนี้มีชื่อว่า พรหมพันธุ์ โชติสิรดานันท์ มีชื่อเล่นว่า โซคูล ชื่อของเขาเขียนยาก ผมกลัวเขียนผิดจึงขอให้เขาช่วยเขียนชื่อลงในกระด
จรรย์สุดา แม่สอด น้ำพริกกุ้งสูตรดังจากเมียนมา ฝีมือ SMEs ไทย โกอินเตอร์ไปหลายประเทศ แม่สอด จังหวัดตาก พื้นที่ติดชายแดนเมียนมา การเดินทางไปมาหาสู่กันระหว่างคนไทยและคนเมียนมาเกิดขึ้นเป็นเรื่องปกติ วัฒนธรรมการกินมีลักษณะคล้ายใกล้เคียงกัน มีแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน วันนี้ พามารู้จัก กับเมนูน้ำพริกกุ้งสูตรดั้งเดิมของเมียนมา ที่ปัจจุบันกลายเป็นของฝากที่ขึ้นชื่อของ แม่สอด จังหวัดตาก ภายใต้แบรนด์ “จรรย์สุดา” คุณอรรถกร หมูนวล ผู้จัดการ ห้างหุ้นส่วนจำกัด แม่สอด จรรย์สุดา น้ำพริกจรรย์สุดา มีจุดเริ่มต้นขึ้น เมื่อ 30 ปีที่แล้ว คุณแม่ได้ทำน้ำพริกกุ้งสูตรพม่ารับประทานเองที่บ้าน และทำต้อนรับแขกที่มาเยี่ยมเยียน คนที่ได้ชิมน้ำพริกกุ้งฝีมือคุณแม่ทุกคนติดอกติดใจ จึงได้เริ่มทำน้ำพริกกุ้งออกขายเป็นของฝากให้นักท่องเที่ยว และขายให้คนทั่วไป ในช่วงแรกที่ทำขายจะใส่ในถุงพลาสติกที่ใส่แกง และมัดหนังยาง โดยทำขายมาต่อเนื่อง พร้อมมีการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ เพิ่มสูตรน้ำพริกให้มีความหลากหลาย เพิ่มทางเลือกให้ลูกค้า จุดเด่นของน้ำพริกกุ้งคือ เป็นน้ำพริกพื้นเมือง เป็นน้ำพริกแบบผัด รสชาติจัดจ้าน ด้วยเครื่องเทศ สมุนไพร อร่อย กลมกล่อ
มีฝีมือ อย่ามัวกลัวโควิด คลิกเลย อยากเปิดเชฟเทเบิล ต้องมีคุณสมบัติอะไรบ้าง พักหลังนี่ ร้านอาหารแบบ เชฟเทเบิล (Chef’s table) เป็นที่รู้จักของผู้คนมากขึ้นเรื่อยๆ คู่มากับร้านอาหารญี่ปุ่นแบบ โอมากาเสะ (Omakase) แม้ไม่เคยกินก็อาจจะเคยได้ยินคนพูดถึง ที่ไม่ได้กินเพราะร้านประเภทนี้จัดว่าแพงระยับเกินกระเป๋าเราๆ ได้เลย หัวหนึ่งอย่างต่ำประมาณ 2,500 บาท ต่อมื้อแพงๆ มีเป็นหมื่น คนที่ได้กินมักจะเป็นลูกค้าขององค์กรใหญ่ๆ หรือเจ้าของธุรกิจพาลูกค้าไปเลี้ยง ลำพังให้คนมีเงินเดือนหรือหาเช้ากินค่ำเก็บเงินเพื่อไปนั่งกินหายากเต็มที ผมมีโอกาสรับเลี้ยง คนพาไปกินร้านเชฟเทเบิลกับโอมากาเสะอยู่บ้าง ให้จ่ายเงินเองอย่าหวังเด็ดขาด แต่สิ่งที่เราน่าสนใจมากกว่าไปกิน คือ ถ้าเรามีฝีมือในการทำอาหาร แล้วเราทำเชฟเทเบิลขายเองเลยต้องทำยังไงบ้าง น่าสนกว่าครับ เพราะเป็นร้านอาหารที่จัดว่าทำรายได้ดีทีเดียว คำว่า โอมากาเสะ กับ เชฟเทเบิลจริงๆ แปลเหมือนกันคือ ตามใจเชฟ ต่างกันที่โอมากาเสะ เป็นอาหารญี่ปุ่น เชฟเทเบิลมักเป็นอาหารฝรั่ง ต้นกำเนิดเริ่มมีมาสมัยไหนไม่มีใครบอกได้ คือ เชฟอยากทำอาหารตามใจของตัวฉันให้กิน จะปั้นซูชิหน้าปลาหายาก หร
ขนมจีนทอดมัน ของว่างเมืองเพชร ครอบครัวเจ๊เล็ก-เจ๊นิด ขายมากว่า 50 ปี “ขายมากว่า 50 ปีแล้ว ตั้งแต่รุ่นยาย มาถึงรุ่นแม่ แล้วก็รุ่นเรา” คุณเล็ก อังคนา ในวัยหกสิบเศษ ที่ใครหลายคนในตลาดสดเทศบาลท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี มักเรียกขานเธอว่า “เจ๊เล็ก” เริ่มต้นพูดคุยกับ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ อย่างนั้น ก่อนเล่าให้ฟังต่อ ขนมจีนทอดมัน อาจเป็นอาหารแปลกๆ สำหรับคนพื้นที่อื่น แต่สำหรับคนเพชรบุรี เขากินกันมานานแค่ไหนไม่รู้ แต่มักกินกันเป็นอาหารเช้า หรือไม่ก็กินเป็นอาหารว่าง ทุกวันนี้ในอำเภอท่ายาง มีขายกันหลายเจ้า ขายกันทั้งวัน “เจ๊นิด ขนมจีนทอดมัน เปิดร้านขายตั้งแต่ตีห้าครึ่ง เที่ยงครึ่งเลิกแล้ว หยุดทุกวันพุธ เดี๋ยวนี้ตลาดเปลี่ยนไป เมื่อก่อนขายบ่าย 2 กลับ 6 โมงเย็น ทุกวันนี้เลยเปลี่ยนมาขายแต่เช้ามืดดีกว่า เพราะสายๆ คนไม่ค่อยมี” เจ๊เล็ก บอกอย่างนั้น และว่า คุณแม่ของเธอ สามารถเลี้ยงลูก 5 คน ส่งเสียให้เรียนได้ปริญญากันหมด ด้วยอาชีพขายขนมจีนทอดมัน ส่วน คุณนิด นิตยา หรือ เจ๊นิด ซึ่งเป็นพี่สาวคนโต เป็นหลักช่วยแม่ทำมาหากิน และเธอนั้นเป็นลูกคนเล็ก ทุกวันนี้มีหน้าที่ช่วยอีกแรง ภารกิจประจำคือ หลังเลิกร้านช่วงบ่ายกล
เปิดซุ้มอาหาร แบบซื้อกลับบ้าน ตั้งครัวกลาง จ้างคนขาย ยากตรงไหนบ้าง สาวหน้าใสมีนิวาสสถานอยู่แถวอีสานมาขอนั่งปรึกษาอยู่ที่โรงเรียนแม่บ้านทันสมัย โจทย์ของเธอคือ เธอกับครอบครัวเป็นเจ้าของพื้นที่ตลาดสด และขายอาหาร ให้เช่าพื้นที่เป็นล็อกๆ แต่ยังมีพื้นที่ริมส่วนหนึ่งยังไม่เต็มเป็นฟันหลอ ดูแล้วไม่น่าเดิน ฝั่งตรงกันข้าม ข้ามถนนไปมีซุ้มขายอาหารกลับบ้านอยู่ประมาณ 10 ซุ้ม แต่ไม่ใช่ของเธอ ขายพวกส้มตำน้ำตก พิซซ่า ลูกชิ้นทอด ขายดีพอควร เธอเลยมาคิดว่า อย่ากระนั้นเลย ตรงที่ฟันหลอนั้น ทำซุ้มขายของอาหารกลับบ้านมั่งดีกว่า น่าจะขายได้ดี แต่ต้องเป็นของดีมีคุณภาพ ราคาย่อมเยา จะให้แม่ค้ามาเช่าเพิ่ม เธอกลัวคุณภาพไม่ดี แล้วเดี๋ยวมาขายบ้างไม่ขายบ้าง คนจะไม่ติด สรุปโจทย์ได้ว่า อย่างนั้นเธอต้องลงทุนทำเอง แล้วจ้างคนมาขาย น่าจะดี ฟังดูง่ายๆ แต่พอมาคิดเข้าจริง ยากกว่าปล่อยเขาเช่าที่มากมาย เพราะเธอต้องการทำซุ้มขายอาหารประมาณ 10 ซุ้ม โดยที่เป็นการลงทุนเอง ตั้งครัวกลาง จ้างคนขาย ความยากอยู่ที่ไหนบ้าง 1. จะขายอาหารอะไร ที่ดูดี ราคาไม่แพง ควบคุมต้นทุนได้ง่าย เพราะไว้ใจคนขาย 100% ไม่ได้ 2. ระบบการขายใช้วิธีไหนดี ให้คนขายเก
คนธรรมดาเริ่มต้นเป็น “อินฟลูเอนเซอร์” อยากปังแบบ “คัลแลน พี่จอง” ต้องเริ่มจากความเรียล ใครจะนึกว่าวันหนึ่งคนธรรมดาสามัญ ก็พร้อมจะกลายเป็นผู้ทรงอิทธิพลต่อสังคม ส่งผลต่อความคิดและการกระทำของคนอื่นมากมาย การตลาดยุคปัจจุบัน ปฏิเสธไม่ได้ว่าผู้ทรงอิทธิพลที่เรียกว่า “Influencer หรือ อินฟลูเอนเซอร์” คือ กลไกสำคัญในการสื่อสารการตลาด การตลาดปัจจุบัน หนีไม่พ้นการใช้ Influencer มาช่วยสื่อสารการตลาด มาสร้างพลังขับเคลื่อนในเชิงการขาย หรือส่งเสริมการขาย ซึ่งถ้าจะว่าไป วิธีการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ก่อนเราก็มี Celebrity หรือคนดังทั้งหลายมาเป็นพรีเซนเตอร์ซึ่งวิธีการเช่นนั้นต่อเนื่องยาวนาน จนคนธรรมดาไม่มีแววว่าจะได้ทำหน้าที่เช่นนั้น โลกเปลี่ยนไปมาก จนคนธรรมดาสามัญ พร้อมจะกลายเป็นผู้ทรงอิทธิพลกับคนอื่นได้ไม่ยาก ด้วยการเป็น Influencer ดังนั้น กูรูทางการตลาด ให้นิยามความแตกต่างของ Celebrity ที่เราชอบเรียกสั้นๆ ว่า “เซเลบ” กับ Influencer ที่มักถูกเรียกสั้นๆ ว่า “อินฟลูฯ” ต่างกันที่ เซเลบ เป็นคนดัง คนรวย คนมีชื่อเสียง แต่อินฟลูฯ คือใครก็ได้ ที่ทรงอิทธิพลกับคนอื่นๆ ในเชิงความคิด
ซีอิ๊วท้องถิ่น สูตรลับความอร่อย อยู่คู่คนไทยมากว่า 80 ปี ซีอิ๊ว เป็นวัตถุดิบสำคัญในอาหารไทยและอาหารเอเชียอื่นๆ ที่ใช้ปรุงรสอาหารให้มีรสชาติกลมกล่อม ซีอิ๊วในประเทศไทยมีหลายยี่ห้อ แต่ละยี่ห้อก็มีรสชาติและกลิ่นที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับกรรมวิธีและวัตถุดิบที่ใช้หมัก วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ ได้รวมแบรนด์ซีอิ๊วในตำนานที่อยู่คู่คนไทยมากว่า 80 ปี เพราะซีอิ๊วเป็นวัตถุดิบสำคัญในครัวไทย นิยมนำมาปรุงอาหารหลากหลายชนิด ทั้งต้ม ผัด แกง ทอด ซีอิ๊วในประเทศไทยมีหลากหลายยี่ห้อ มีทั้งแบรนด์ขนาดใหญ่และแบรนด์ท้องถิ่น สำหรับแบรนด์ท้องถิ่นนั้น ในปัจจุบันสามารถหาทานได้ยากมากขึ้น เนื่องจากไม่มีลูกหลานสืบทอด จึงทำให้แบรนด์ซีอิ๊วในท้องถิ่นหลายแบรนด์ต้องปิดตัวลง ซึ่งแบรนด์เหล่านี้มักได้รับความนิยมจากผู้บริโภคทั้งคนในท้องถิ่นเอง หรือจากคนนอกพื้นที่ที่ชื่นชอบแบรนด์พื้นบ้าน ด้วยรสชาติที่ทำให้อาหารอร่อย กลมกล่อม และคุณภาพที่ผ่านการพิสูจน์มาอย่างยาวนาน นอกจากนี้ ยังมีแบรนด์ซีอิ๊วในตำนานอีกมากมายที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค เช่น ซีอิ๊วดำเค็ม ตรามอเตอร์ไซค์ (สมุทรสาคร), ซีอิ๊วขาว RQ (สุราษฎร์ธานี), ซีอิ๊วขาวสูตร 1
เจ๊จุ๋ม หมูน้ำแดง ร้านก๋วยเตี๋ยว “เก้าอี้ดนตรี” ขายดี มีบ้าน มีตึกแถว ทักทายด้วยอาการเขินๆ ก่อนออกตัวว่าคุยไม่ค่อยเก่ง แต่ยังกรุณาสละเวลาทำมาหากิน มาให้ข้อมูลกับ “เส้นทางเศรษฐีออนไลน์” ด้วยอัธยาศัยยิ้มแย้ม เริ่มต้นจากเรื่องราวในอดีต “กว่าจะมีวันนี้ ชีวิตลำบากมาก ต้องดิ้นรนทำหลายอาชีพ ขายหอยทอด ขายหมูสะเต๊ะ ฯลฯ เตี่ยขายไอติมกะทิ เราก็เคยลุนรถขายไอติม แต่ทำไปทำมารายได้ไม่พอใช้ เพราะต้องเลี้ยงลูกสาวอีก 1 ชีวิต” คุณจุ๋ม-อำพร ทองมาก เจ้าของกิจการ “เจ๊จุ๋ม หมูน้ำแดง” ที่นักท่องเที่ยวหลายท่าน บอกกันปากต่อปาก หากมาเที่ยวอำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี ต้องห้ามพลาด ในฐานะเจ้าของเรื่องราว เล่าให้ฟังอย่างนั้น ก่อนย้อนอดีตต่อ ช่วงหากินไม่พอใช้ มีผู้ใหญ่ท่านหนึ่ง แนะนำให้ไปขายก๋วยเตี๋ยว ที่ตลาดเปิดใหม่อำเภอชะอำ แต่ขายได้ไม่นานตัดสินใจกลับมาขายที่ท่ายาง เพราะมีคนรู้จักมักคุ้นมากกว่า ตอนนั้นจำได้เช่าบ้านเดือนละ 3,000 บาท ขายก๋วยเตี๋ยวชามละ 10 บาท รายรับพอเลี้ยงตัวได้ “แต่ก่อนลูกค้าเป็นคนในพื้นที่ เขาช่วยกันแนะนำ ใส่อันนี้สิแล้วจะหอม ใส่อย่างนี้รสจะเข้มข้น เราเชื่อทุกอย่าง ใครติยังไงก็เชื่อ ใครให
อาชีพเสริม สายมู ขอพระพิฆเนศ ประทานทุนตั้งต้น รายรับเกินเงินเดือนแล้ว คุณนุช-กัญญาภัค ภัททิยกุล ปัจจุบันทำงานประจำในตำแหน่งเลขานุการ อยู่ที่บริษัทมหาชนด้านการสื่อสาร แต่ด้วยความที่มีใจรัก “สายมู” มาแต่ไหนแต่ไร ทำให้งานอดิเรก ได้กลายเป็นอาชีพเสริม ก่อนแตกยอดเป็นธุรกิจกำไรดี มีรายรับเดือนหนึ่งเคยถึงเกือบ 2 แสนบาท มาแล้ว “ชอบศาสตร์สายมู เป็นทุนเดิม เคยไปเรียนวิชาโหราศาสตร์ จากนั้นมีลูกค้าให้ดูดวง แต่ที่แจ้งเกิดจริงๆ น่าจะเป็นการ ทำสร้อยข้อมือ สร้อยคอ ออกแบบตามดวงของแต่ละคน ซึ่งมีลูกค้าชื่นชอบกันมาก” คุณนุช เกริ่นมาอย่างนั้น ก่อนเล่าต่อ ในการทำนายดวงของลูกค้า มักแนะนำให้บูชาองค์เทพ เช่น พระพิฆเนศ พระแม่ลักษมี พระแม่ อุมา ด้วยเครื่องสักการะตามความเชื่อ ซึ่งลูกค้ามักรู้จักแต่ของคุ้นเคย อย่าง ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง แต่เครื่องสักการะองค์เทพฮินดูนั้น จะเป็นขนมมีส่วนผสมของไข่ไก่ไม่ได้ ต้องมีขนมเฉพาะลงไป ชื่อเรียกโดยทั่วไป คือ ลาดู กับ โมทกะ แต่ลูกค้าหาซื้อไม่ค่อยได้ เลยเป็นจุดเริ่มทำให้เกิดกิจการ “เทวะบันดาล” “ก่อนจะตัดสินใจทำ ลาดู กับ โมทกะ หรือ ขนมไหว้องค์เทพ ออกจำหน่าย ควบคู่ไปกับงานประจำ แ
“ไก่ไหว้เจ้า” ตรุษจีน เลือกไก่ที่ใช่ ขายได้แบบ เฮง เฮง เฮง ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า จะถึงช่วงเวลาของ “เทศกาลตรุษจีน” ซึ่งตรงกับวันที่ 8-10 กุมภาพันธ์ นับเป็นประเพณีอันยิ่งใหญ่ และมีความสำคัญกับคนจีนที่อาศัยอยู่ทั่วทุกมุมโลก รวมถึงคนไทยเชื้อสายจีน จะได้กลับมรวมตัวกันอย่างพร้อมหน้าพร้อมตาเพื่อไหว้เทพเจ้าและไหว้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับของพวกเขา โดยในปีนี้ วันไหว้ ตรงกับวันที่ 9 กุมภาพันธ์ การจัดเตรียมของไหว้ตามหลักประเพณีที่ขาดไม่ได้ คือ ไก่ไหว้เจ้า หรือ ไก่ต้ม ไม่ว่าจะไหว้แบบ “ซาแซ” หรือ “โหงวแซ” ก็ต้องมีไก่ไหว้เจ้าเป็นองค์ประกอบสำคัญ ขายไก่เต็มตัว ในความหมายของคนจีน “ไก่” สื่อถึงความสิริมงคล เป็นสัตว์มีหงอนคล้ายกับหมวกของขุนนางจีนสมัยก่อน จึงเปรียบเสมือนลาภยศ ความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน ความขยันขันแข็ง ความเพียรพยายาม และความสง่างาม จึงเป็นที่มาว่าทำไมต้องใช้ “ไก่” ไหว้เจ้า ลักษณะที่ดีของไก่ไหว้เจ้า ที่ถูกต้องตามหลักต้องเป็นตัวเท่านั้น และต้องมีเครื่องใน เนื้อ หนัง ตัว ขา ปีก ครบทุกสัดส่วน ดังนั้น การจะได้ไก่ไหว้เจ้าที่มีองค์ประกอบสมบูรณ์ ต้องเริ่มจากการเลือกซื้อตั้งแต่ต้นทาง ซึ่งสามารถหาซ