วงการศิลปะโลกสูญเสียหนึ่งในศิลปินที่ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งยุคสมัย เมื่อข่าวการจากไปของ Yayoi Kusama ถูกยืนยันอย่างเป็นทางการจากสตูดิโอของศิลปินและแกลเลอรี David Zwirner ผู้เป็นตัวแทนจำหน่ายผลงานของเธอมายาวนาน เสียชีวิตลงด้วยวัย 97 ปี ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงโตเกียว เมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยสาเหตุการเสียชีวิตคือภาวะอวัยวะหลายส่วนล้มเหลว แต่สื่อต่าง ๆ เพิ่งได้รับทราบข่าวนี้เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา
ในวงการศิลปะ Yayoi Kusama ถือเป็นศิลปินเอเชียที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดคนหนึ่งแห่งยุค เธอคือเจ้าของผลงาน “ลายจุด” และ “ห้องกระจกอนันต์” (Infinity Mirror Rooms) อันเลื่องชื่อ
จุดเริ่มต้นมาจากความเจ็บปวด
Yayoi Kusama เกิดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 1929 ในเมืองมัตสึโมโตะ ประเทศญี่ปุ่น ชีวิตวัยเด็กของ Kusama เติบโตมาในครอบครัวที่ทำธุรกิจเรือนเพาะชำต้นไม้ เธอเคยเล่าว่าชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ เพราะต้องเผชิญกับพฤติกรรมนอกใจของบิดา แล้วมารดาก็มาลงที่เธอ ทำร้ายร่างกายบ่อยครั้ง
จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเธออายุราว 10 ขวบ ขณะจ้องมองลายดอกไม้สีแดงบนผ้าปูโต๊ะ Kusama ก็เกิดภาพหลอนที่ลวดลายเหล่านั้นแผ่ขยายปกคลุมไปทั่วทั้งห้อง ทั่วร่างกาย และทั่วทั้งจักรวาล ประสบการณ์ทางจิตในวัยเด็กนี้เองที่กลายเป็นรากฐานของภาษาศิลปะเฉพาะตัวที่ติดตัวเธอมาตลอดชีวิต
จากโตเกียวสู่นิวยอร์ก ศิลปินหญิงในโลกที่ผู้ชายครอบงำ
ในปี 1957 Kusama ตัดสินใจย้ายไปยังสหรัฐอเมริกาเพื่อแสวงหาโอกาสในวงการศิลปะที่เปิดกว้างกว่า เธอสร้างชื่อด้วยผลงานชุด “Infinity Net” ภาพวาดลายเส้นซ้ำ ๆ ที่สื่อถึงแนวคิดเรื่องอนันต์ ก่อนจะขยายแนวคิดลายจุดออกจากผืนผ้าใบสู่ท้องถนนในช่วงปลายทศวรรษ 1960 ผ่านการแสดง “Happening” ที่เธอจัดขึ้น ทั้งแฟชั่นโชว์ประหลาดที่แฝงนัยประท้วงสงครามเวียดนาม และพิธีกรรมที่เธอเรียกตัวเองว่ามหาปุโรหิตแห่งลายจุด โดยหวังให้ผู้ร่วมกิจกรรมหลอมรวมตัวตนกลับคืนสู่ธรรมชาติของจักรวาล
ผลงานที่สร้างความฮือฮาที่สุดชิ้นหนึ่งคือการแสดงเปลือยกายที่น้ำพุในสวนประติมากรรมของพิพิธภัณฑ์ MoMA เมื่อปี 1969 ซึ่งไม่ได้รับอนุญาตแต่กลับได้ขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ New York Daily News
สุดโต่งแล้วกลับบ้าน สู่ชีวิตในโรงพยาบาลจิตเวช
แม้จะประสบความสำเร็จด้านความคิดสร้างสรรค์ แต่ Kusama กลับไม่ได้มีเงินถุงเงินถังติดตัวเหมือนศิลปินดังท่านอื่น เธอยังคงเผชิญกับอาการประสาทหลอนและอาการตื่นตระหนกอย่างต่อเนื่อง
จนช่วง 1970 ต้องตัดสินใจย้ายกลับประเทศญี่ปุ่นและเข้าพักรักษาตัวในสถาบันจิตเวชด้วยความสมัครใจตั้งแต่ปี 1977 เป็นต้นมา และใช้ชีวิตที่นั่นไปจนตลอดชีวิตที่เหลือ แต่ยังคงทำผลงานศิลปะในสตูดิโอที่ตั้งอยู่ตรงข้ามกับโรงพยาบาลอย่างไม่หยุด
ตัวเองอยู่ตรงข้ามโรงพยาบาลจิตเวช
เธอยังคงทำผลงานศิลปะในสตูดิโอที่ตั้งอยู่ตรงข้ามกับโรงพยาบาลต่อเนื่อง เพราะศิลปะคือสิ่งเดียวที่ช่วยเธอผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากทางจิตใจมาได้
ปี 1980 ผลงานเก่าของ Kusama ที่เคยถูกลืมเลือนได้รับการรื้อฟื้นขึ้นมาจัดแสดงในนิทรรศการตะวันตกครั้งสำคัญ เปิดทางให้ชื่อเสียงของเธอโด่งดังไปทั่วโลกอีกครั้ง
พิพิธภัณฑ์ชั้นนำอย่าง Tate Modern ในลอนดอน และ Hirshhorn Museum ในสหรัฐฯ ต่างจัดนิทรรศการย้อนรวมผลงานของเธอ ขณะที่ในปี 2017 พิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama Museum ก็เปิดตัวขึ้นในโตเกียวเพื่อเป็นเกียรติแก่ตัวเธอโดยเฉพาะ
ในแง่ตลาดศิลปะ คุซามะสร้างประวัติศาสตร์ในปี 2023 ด้วยการเป็นศิลปินร่วมสมัยที่ขายผลงานได้สูงสุดของปี ทำยอดขายในการประมูลรวมกว่า 80.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แซงหน้าเดวิด ฮอกนีย์ เจ้าของสถิติปีก่อนหน้า
ผลงานลายเซ็นของเธอไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในแกลเลอรี แต่ยังปรากฏบนผลิตภัณฑ์แบรนด์หรูอย่าง Louis Vuitton และเครื่องสำอาง Lancôme สะท้อนให้เห็นว่าศิลปะของเธอเข้าถึงผู้คนได้ในทุกระดับ
สิ่งที่ทิ้งไว้
ในปี 2016 คุซามะได้รับรางวัล Order of Culture ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุดที่ญี่ปุ่นมอบให้แก่ศิลปิน เธอเคยให้สัมภาษณ์ว่าแม้จะรู้สึกว่าชีวิตเหลือเวลาไม่มากนัก แต่เธอยังคงมุ่งมั่นทำงานศิลปะอย่างสุดกำลัง ผลงานห้องกระจกอนันต์ที่เปิดให้ผู้ชมได้ดื่มด่ำกับภาพสะท้อนแสงสีไม่รู้จบ
กลายเป็นหนึ่งในนิทรรศการที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดในโลก ดึงดูดผู้คนหลายล้านคนตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ควบคู่กับประติมากรรมรูปฟักทองลายจุดอันเป็นเอกลักษณ์ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ทางศิลปะระดับสากล
การจากไปของยาโยอิ คุซามะคือการปิดฉากชีวิตของศิลปินหญิงผู้เอาชนะบาดแผลในวัยเด็ก ความเจ็บป่วยทางจิต และการถูกมองข้ามในวงการศิลปะที่ชายเป็นใหญ่ จนก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในศิลปินที่มีชีวิตอยู่ที่โด่งดังและทรงอิทธิพลที่สุดในโลก ผลงานและปรัชญาการสร้างสรรค์ของเธอจะยังคงเป็นแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นหลังต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด เช่นเดียวกับความหมายของคำว่า “อนันต์” ที่เธอใช้เป็นแก่นในการทำงานตลอดชีวิต
ถ้ามีบ้านหลังสวยในโลเคชันงามๆ แบบประเทศญี่ปุ่นมาขายในราคาถูก แถมบางหลังถึงขั้นยกให้ฟรีเลย คุณจะสนใจไหม เมื่อพูดถึงคำว่า “บ้านร้าง” คนอาจนึกถึงภาพบ้านน่าหวาดกลัว แต่ในเชิงคำนิยาม บ้านร้าง คือ สิ่งปลูกสร้างประเภทบ้านหรืออาคารที่ถูกทอดทิ้ง ปราศจากผู้คนอยู่อาศัย และไม่มีการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง จนมักมีสภาพชำรุดทรุดโทรม หรือเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา ญี่ปุ่นกำลังเผชิญปัญหาบ้านร้างที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ปรากฏการณ์นี้มีชื่อเรียกว่า “Akiya” ปัจจุบันมีจำนวนบ้านร้างทั่วประเทศสูงถึงประมาณ 9 ล้านหลัง หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 1 ใน 7 ของอสังหาริมทรัพย์ทั้งหมดในประเทศ และในบางจังหวัดมีรายงานว่าสัดส่วนบ้านว่างสูงถึง 1 ใน 4 ของบ้านทั้งหมดในพื้นที่ ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เพียงปัญหาเล็กๆ แล้ว แต่กลายเป็นการบ้านชิ้นใหญ่ของหน่วยงานท้องถิ่น สะท้อนวิกฤตด้านโครงสร้างประชากรของญี่ปุ่น รากปัญหาประชากรลดลง เมืองใหญ่ดูดคนจากชนบท สาเหตุหลักของวิกฤตบ้านร้างมาจากอัตราการเกิดที่ต่ำที่สุดแห่งหนึ่งของโลก อยู่ที่เพียง 1.2 คนต่อสตรีหนึ่งคน ประกอบกับนโยบายจำกัดการรับผู้อพยพในอดีตของญี่ปุ่น ส่งผลให้จำนวนประชากรลดลงอย่
หลังจาก KFC ประเทศไทย ปล่อย Hint เงาปริศนาคาแรกเตอร์บนบักเก็ต พร้อมแง้มว่าความน่ารักกำลังจะมาทำให้ทุกคนเสียอาการ วันนี้ถึงเวลาที่ทุกคนจะได้เจอความคิวต์แบบเต็มๆ กับแคมเปญสุดพิเศษ “KFC l SANRIO CHARACTERS” ฉลองเดือนเกิดของผู้พัน ด้วยกล่องสุ่มพวงกุญแจ “KFC l SANRIO CHARACTERS” ยกทัพความคิวต์มาเติมทุกมื้อไก่ทอดให้ใจฟู พร้อมทำให้แฟนๆ หลุดมาด และเสียอาการไปด้วยกัน แลกซื้อในราคาเริ่มต้นเพียง 89 บาท เมื่อซื้อชุดบักเก็ตที่ร่วมรายการราคา 299 บาทขึ้นไป ตั้งแต่วันที่ 27 สิงหาคม – 23 กันยายน 2569 หรือจนกว่าสินค้าจะหมด ที่ร้าน KFC ทุกสาขาทั่วประเทศ (ยกเว้นสาขาสนามบินดอนเมือง และสุวรรณภูมิ), เว็บไซต์ KFC, KFC App และแพลตฟอร์มฟู้ดเดลิเวอรีชั้นนำ โดยแต่ละสัปดาห์จะมีคาแรกเตอร์สุดคิวต์หมุนเวียนมาให้ตามเก็บ ดังนี้ ส่วนตัวแม่อย่าง “HELLO KITTY” ไม่ได้มาให้เก็บกันง่ายๆ เพราะซ่อนตัวมาในฐานะตัวซีเคร็ตที่มีให้ลุ้นในทุกกล่อง ยิ่งเปิดก็ยิ่งตื่นเต้นว่าจะได้คาแรกเตอร์ประจำสัปดาห์ หรือจะดวงดีเจอ HELLO KITTY ตัวซีเคร็ตที่พร้อมทำให้เสียอาการหนักกว่าเดิม งานนี้กล่องเดียวอาจไม่พอเพราะแต่ละคาแรกเตอร์น่ารักจนอยากพากลับบ้
“ไม่เรียนแล้วทำไร” “ใช้ชีวิต” “ใช้ชีวิตทำไร” “แค่ใช้ชีวิตก็ยุ่งจะตายอยู่แล้ว จะให้ไปทำไรอีก” คำพูดจากภาพยนตร์ที่เมื่อฟังตอนมัธยมเราแทบไม่เข้าใจเลยว่าตัวละครชายคนนี้ต้องการจะสื่ออะไร. แต่เมื่อใช้ชีวิตผ่านช่วงระยะเวลาหนึ่งมาได้คุณจะเข้าใจคำว่า “ใช้ชีวิต” ที่ตัวละครพิสิทธิ์พูดได้อย่างลึกซึ้ง “ใช้ชีวิต” คำนี้แปลว่าอะไร ออกผจญภัย กระโดดร่ม ขับรถออกเดินทาง แบกเป้เที่ยวไปไกลสุดขอบฟ้า คำว่า “ใช้ชีวิต” มันอาจคือการเอาผ้ากองพะเนินเดินไปใส่เครื่องซัก จับเครื่องดูดฝุ่นถูไถห้องรกรุงรัง รดน้ำต้นไม้ที่เหี่ยวเฉาเพราะถูกละเลยจากวันทำงาน แค่นี้แหละ สิ่งที่เรียกว่า…ใช้ชีวิต และเพียงแค่เท่านี้ ก็ยุ่งจนไม่มีเวลาให้ไปทำอย่างอื่นแล้ว วันที่ลืมตาตื่นขึ้นมาดูโลก ก็คือวันแรกที่เราต้องเรียนรู้แล้วว่าฉันจะใช้ชีวิตที่ได้มานี้อย่างไร? ยุติธรรม งดงาม เรียบง่าย หรือเละเทะ โหลยโท่ย ห่วยแตก ก็ล้วนได้ใช้สิ่งที่เรียกว่าชีวิตไปแล้ว ความหมายของคำว่า “ชีวิต” คือ กระบวนการทางชีวภาพและทางกายภาพที่ทำให้สิ่งมีชีวิตเคลื่อนไหวเจริญเติบโต และเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ในระหว่างทาง แต่ละคนก็จะใช้ชีวิตไปเพื่อ ค้นหาเป้าหมาย ความรู้สึก แล
กลายเป็นปรากฏการณ์ครั้งใหญ่ที่สร้างเสียงฮือฮาไปทั่วโลก เมื่อ “Nene Royal” หรือ แพรว-รัตติกานต์ อำลอย สาวน้อยวัย 16 ปี จากจังหวัดภูเก็ต ได้สร้างตำนานบนเวที America’s Got Talent ซีซั่น 21 โชว์ฝีมือจนผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศ (Finals) ได้อย่างสมศักดิ์ศรี ในรอบ Quarter Finals Week 2 เนเน่ได้สะกดสายตาคณะกรรมการและผู้ชมด้วยเพลงระดับตำนาน อย่าง “Black Hole Sun” ของ Soundgarden จนได้รับเสียงปรบมือยาวนานหลายนาที แต่นอกจากโชว์ที่ทรงพลัง สิ่งที่สะกดทุกสายตาคือ การหยิบยก “ความเป็นไทย” มาผสมผสานเข้ากับดนตรีร็อกได้อย่างลงตัว ภายใต้คอนเซ็ปต์ “LET’S ROCK TO THE WORLD” รวมเรื่องราวศิลปวัฒนธรรม ครอบครัว และความฝัน ไว้ในชุดเดียว เพื่อให้โลกได้เห็นว่า “ความเป็นไทย” งดงามและทรงพลังแค่ไหน เจาะลึก 6 ดีเทลสุดประณีต การเดินทางของเด็กไทยบนเวทีระดับโลกครั้งนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องของชัยชนะ แต่คือการส่งต่อมรดกทางวัฒนธรรมไทยให้คนทั้งโลกได้ทึ่ง ร่วมส่งกำลังใจและรอชมชุดสุดปังใน รอบชิงชนะเลิศ (Finals) ถ่ายทอดสดส่งตรงจากสหรัฐอเมริกา ในวันพุธที่ 23 กันยายน 2569 นี้ไปพร้อมกัน
