SMEs เกษตร
เริ่มต้นเรื่องราวของสาวร่างเล็ก แต่หัวใจรักการเกษตรใหญ่มาก ด้วยแนวคิด “ความสุขที่แท้จริง คือ ชีวิตที่เรียบง่าย” กับการลุยทำไร่เกษตรผสมผสานแบบอินทรีย์ บนพื้นที่กว่า 200 ไร่ บุกเบิกด้วยตัวคนเดียว ใช้ระยะเวลากว่า 2 ปี จึงเห็นความเปลี่ยนแปลง จนสามารถเปิดคอร์สสอน “เตรียมตัวกลับบ้าน” และคอร์สเรียนรู้ “ชวนเพื่อนทำนา” เพื่อให้คนที่อยากกลับบ้านได้มาลุยจริง คุณศิริวิมล กิตะพานิชย์ หรือ คุณเปิ้ล สาววัย 28 ปี เธอคือเจ้าของแนวคิดและเรื่องราวการทำเกษตรด้วยหัวใจ และเจ้าของไร่รื่นรมย์ ที่อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย เด็กเมืองกรุง เรียนจบนอก ไม่รู้จักเกษตร แต่หัวใจเกษตร เริ่มต้นด้วยคำถามแรกกับคุณเปิ้ล ถึงเรื่องราวในวัยเด็ก เธอตอบว่า “เป็นเด็กกรุงเทพฯ ใช้ชีวิตแบบเด็กกรุงเทพฯ ทั่วไป ไม่รู้จักเกษตร หรือทำเกษตร ไม่เคยได้ทำมาก่อน หลังจากเรียนจบโรงเรียนที่เมืองไทย ตัดสินใจไปเรียนต่อที่ Melbourne University คณะนิเทศศาสตร์ ไปเพราะตอนนั้นไม่รู้ว่าตัวเองชอบอะไรด้วยซ้ำ และนิสัยส่วนตัวเป็นคนชอบทำงานอาสา ทำตั้งแต่ชั้นประถม เคยไปสอนภาษาในหมู่บ้านเล็กๆ ตามต่างจังหวัดด้วย” หลังจากเรียนจบ แล้วกลับมาเมืองไทย ก็ยังทำงานอา
ทุกวันนี้น้อยคนนักที่จะรู้จักพันธุ์ของไผ่ ส่วนมากเมื่อได้พบเห็นก็มักรู้เพียงว่า มันคือ ต้นไผ่ เท่านั้น วันนี้จะมานำเสนอไผ่ชนิดใหม่ ที่มีการปลูกขยายพันธุ์เมื่อไม่นานมานี้ให้ทำความรู้จักกัน เรียกว่าเป็นสายพันธุ์ไผ่น้องใหม่ก็ว่าได้ ซึ่งเกษตรกรผู้ริเริ่มขยายพันธุ์ ได้นำมาเผยแพร่ข้อมูลและนำมาให้ผู้ร่วมงาน ในงานสัมมนา “สุดยอดนวัตกรรมจากไผ่ของไทย” ซึ่งจัดโดย บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) นิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน ศูนย์ฝึกอาชีพ Matichon Academy และหนังสือพิมพ์ข่าวสด ได้ลองกินกัน คุณสุรูป แสนขันธ์ คือเกษตรกรผู้ริเริ่มขยายพันธุ์ไผ่รวกหวาน “ภูกระดึง 58” ณ บ้านเลขที่ 243 หมู่ที่ 5 บ้านซำบ่าง ตำบลห้วยส้ม อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ชื่อไผ่รวกหวาน “ภูกระดึง 58” นี้ มีที่มาจาก เป็นไผ่รวกที่พบบนพื้นที่ยอดดอยภูกระดึง และ 58 คือ ปีที่คุณสุรูปเริ่มขยายพันธุ์จนสำเร็จ จนได้มีการจำหน่ายต้นพันธุ์ ทำให้ไผ่รวกหวานสายพันธุ์นี้เป็นที่รู้จักนั่นเอง แต่เดิมนั้น คุณสุรูป รับราชการครู สอนในรายวิชาการงานอาชีพ ซึ่งถือว่ามีความรู้ทางด้านเกษตรอยู่แล้ว ซึ่งในพื้นที่บ้านก็ได้มีการปลูกมะนาวไว้ และเป็นผู้รู้ที่ให้ความรู้เกี่ยวกับกา
มะเขือยาว เป็นพืชผักรสชาติดี สามารถปรุงอาหารได้หลายอย่าง ตั้งแต่ แกง ผัด ต้ม หรือเผากินกับน้ำพริก ส่วนใหญ่แล้ว มะเขือยาวมีขายตามท้องตลาดทั่วไป ซื้อหาได้ราคาไม่แพง แต่หากใครคิดอยากปลูกไว้กินเอง โดยเฉพาะปลูกในกระถาง สามารถทำได้ เริ่มต้นจากเพาะกล้าโดยใช้ภาชนะเป็นกะละมัง ครุถังแตก หรือเพาะลงดินก็ได้ จากนั้นเตรียมดิน ที่มีส่วนผสมของดิน ปุ๋ยคอกที่ย่อยสลายแล้ว ปุ๋ยคอกอาจจะเป็นขี้ไก่ ขี้วัว หากมีใบก้ามปูผสมด้วยก็จะดีมาก ใส่วัสดุปลูกลงในกระถาง จากนั้นนำต้นกล้าที่มีใบจริง 2-3 ใบ โดยอายุอยู่ที่ 25-30 วัน ลงปลูก หากบังร่มให้กับต้นกล้าปลูกใหม่ก็จะดี เมื่อต้นตั้งตัวได้ ใส่ปุ๋ย สูตร 15-15-15 ให้กับมะเขือราว 1 หยิบมือ ต่อกระถาง หากไม่มีปุ๋ยสูตรก็ไม่เป็นไร หมั่นคอยดูว่ากระถางมีความชื้นหรือไม่…หลังปลูกได้ 60 วัน ก็จะมีมะเขือยาวให้เก็บปรุงอาหาร ส่วนจะเก็บได้นานหรือมากขนาดไหน ขึ้นอยู่กับขนาดกระถางและความอุดมสมบูรณ์ของวัสดุปลูก งานปลูกมะเขือยาวในกระถาง เหมาะสำหรับคนมีพื้นที่ปลูกน้อย หรือพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นลานซีเมนต์ ข้อควรระวังนั้น ในกระถางน้ำแห้งเร็ว จึงต้องสังเกต แล้วเติมน้ำให้พอเหมาะ &
กล้วย ถูกนำมาใช้แทนคำเปรียบเปรยในประโยคบ่อยครั้ง เช่น เรื่องกล้วยๆ ของกล้วยๆ หรือแม้กระทั่ง คำว่า ง่ายกว่ากล้วย ก็แสดงให้เห็นว่า กล้วย เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งที่พบเห็นได้ง่าย นำมาใช้ประโยชน์ได้ง่าย รวมถึง ปลูกง่าย การันตีการปลูกว่า “ง่าย” ได้ไม่ยาก ลองพิจารณาจากตรงนี้ พื้นที่เพียง 1 ตารางวา ก็สามารถปลูกกล้วย ให้ได้ผลผลิตดี งอกงาม ใช้ประโยชน์ในทุกส่วนจากต้นกล้วยได้ ไม่ยากจริงๆ กล้วยแคระ ปลูกในกระถาง การดูแลเหมือนกัน วิธีปลูก – หลุมปลูก ควรขุดหลุมขนาดประมาณ 50 คูณ 50 เซนติเมตร (กว้างxยาวxสูง) ใส่ปุ๋ยรองก้นหลุม 3-4 กำมือ หากมีปุ๋ยคอก ให้ใช้ปุ๋ยคอก แต่ถ้าไม่มีให้ซื้อปุ๋ยชีวภาพมาใส่แทน – พันธุ์ สายพันธุ์กล้วยจัดว่าเป็นสิ่งสำคัญ ถ้ามีสายพันธุ์ที่ดีก็วางใจไปเกินครึ่งว่า การปลูกกล้วยครั้งนี้จะประสบความสำเร็จ ได้เครือใหญ่ ผลสวย รสชาติดี แต่ถ้าสายพันธุ์ไม่แน่ชัด ก็ไม่ใช่เรื่องน่าตกใจ เพราะกล้วย อย่างไรก็คือ กล้วย ถ้าไม่ใช่กล้วยป่าก็ไม่ต้องกังวล เพราะอย่างไรเสียก็ไม่มีเมล็ดในผลกล้วยให้รำคาญยามกิน หน่อกล้วย หาซื้อได้ตามชอบใจ ตามร้านจำหน่ายพันธุ์ไม้ หากพื้นที่เพียง 1 ตารางวา จำนวน 1 หน่อ จัดว่
การประกอบ “สัมมาชีพ” เป็นการทำมาหากินโดยไม่ได้เอากำไรสูงสุดเป็นตัวตั้งหรือเป็นเป้าหมายสุดท้าย แต่เป็นการคำนึงถึงความเป็นธรรมทางสังคม กล่าวคือ เป็นความสุขของตนและคนทำงาน รวมถึงประโยชน์ของผู้บริโภคและผู้รับบริการเป็นหลัก สัมมาชีพชุมชน คือชุมชนมีการประกอบอาชีพโดยชอบ ซึ่งมีรายได้มากกว่ารายจ่าย โดยลดการเบียดเบียนตนเอง เบียดเบียนผู้อื่น และเบียดเบียนสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ ต้องสอดคล้องกับวิถีของชุมชน เพื่อความมุ่งหมายในการสร้างระบบเศรษฐกิจชุมชน ทุกเย็น ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพะเยา ริมกว๊านพะเยา จะมีผู้คนที่รักสุขภาพมาออกกำลังกายกันทุกวัน ถ้าหากสังเกตจะเห็นชายคนหนึ่งกำลังง่วนอยู่กับแปลงผักของเขา และยังมีอีกประมาณ 4-5 ครอบครัว ก็ปลูกผักเหมือนกัน แปลงผักที่เขียวชอุ่ม ปลอดภัยจากสารพิษ เป็นจุดดึงดูดใจของผู้คนที่มาออกกำลังกาย เมื่อออกกำลังกายเสร็จแล้วก็จะมาอุดหนุนผักปลอดภัยจากสารพิษที่นี่ไปทำอาหารรับประทานกันที่บ้าน คือได้ทั้งสุขภาพกายแข็งแรงแล้ว ยังได้รับประทานผักปลอดภัยจากสารพิษอีกด้วย คุณสืบสวัสดิ์ รินสาร เจ้าหน้าที่นายท้ายเรือของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพะเยา จะปลูกผักหลากหลายชนิดในช่
“อำเภอหนองหญ้าไซ” จังหวัดสุพรรณบุรี ถูกเรียกขานเชิงประชดประชันว่า เป็นพื้นที่ “อีสานสุพรรณ” เนื่องจากพื้นที่แห่งนี้ ไม่มีแม่น้ำสายหลักและอยู่ห่างไกลจากแหล่งน้ำชลประทาน จึงขาดแคลนน้ำสำหรับใช้ในการเพาะปลูกมาโดยตลอด ยุคนี้จะพึ่งพาน้ำฝนเพื่อใช้ในการทำนาเหมือนในอดีตคงจะไม่ไหว เกษตรกรในท้องถิ่นแห่งนี้จึงเปลี่ยนอาชีพจากการทำนามาปลูกเมล่อนญี่ปุ่น จนประสบความสำเร็จทั้งหมู่บ้าน วิสาหกิจชุมชน กลุ่มผู้ปลูกเมล่อนบ้านหนองคาง เมื่อ ปี 2549 กลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกเมล่อนญี่ปุ่นในท้องถิ่น ได้รวมตัวกันจัดตั้ง “วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ปลูกเมล่อนบ้านหนองคาง” ภายใต้การนำของ คุณอำนาจ แตงโสภา นายกองค์การบริหารส่วนตำบลแจงงาม (อบต.แจงงาม) ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนแห่งนี้ มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง ว่าเป็นผู้ผลิตเมล่อนญี่ปุ่นในรูปแบบโรงเรือนปิด ปลอดสารพิษตกค้างตามมาตรฐาน GAP ที่มีคุณภาพรสชาติความหวานเป็นที่ 1 วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้ปลูกเมล่อนบ้านหนองคาง มีการจัดการผลิตที่เป็นระบบ โดยกำหนดรอบเวรให้สมาชิกแต่ละรายปลูกห่างกัน 4 วัน เพื่อให้มีผลผลิตป้อนเข้าสู่ตลาดตลอดทั้งปี กลุ่มวิสาหกิจชุมชนต้นแบบแห่งนี้ตั้งใจทำงานด้วยควา
ผลงานการวิจัยเพื่อนำไปสู่การพัฒนา นักวิชาการไทยหลายๆ ท่าน บอกว่า เป็นสิ่งที่ประเทศไทยยังไม่สามารถนำไปใช้งานได้อย่างแท้จริง หรือนำเอางานวิจัยมาใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ด้วยเหตุผลหลายประการ ไม่ว่าจะด้านข้อมูล ความรู้ ที่จะนำเอาไปประยุกต์ใช้ หรือตัวของผู้นำไปใช้งานเองก็ตาม ล้วนส่งผลทั้งสิ้น ยิ่งเป็นงานวิจัยที่เกี่ยวข้องด้านการเกษตรด้วยแล้ว เกษตรกรเองก็ยากที่จะเข้าถึง และสามารถนำเอาความรู้ไปใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ คุณน้ำผึ้ง กลมกลึง วัย 33 ปี เกษตรกรรุ่นใหม่ ดีกรีบัณฑิตปริญญาโท ที่หันมาเอาดียึดอาชีพเกษตรกรผู้เพาะเห็ดอย่างเต็มตัว ซึ่งเป็นกิจการเดิมของครอบครัวให้ต่อยอดไปสู่การพัฒนาได้ ผ่านงานวิจัยที่เธอเลือกทำเป็นวิทยานิพนธ์ เมื่อครั้งเรียนปริญญาโท ปริญญาจากดอกเห็ด งานวิจัยสู่การพัฒนาการเพาะเห็ด คุณน้ำผึ้ง เล่าว่า “เรียนจบปริญญาตรี สำนักวิทยาศาสตร์ สาขาเทคโนโลยีชีวภาพ แล้วก็มาต่อปริญญาโท ในสาขาวิชาเดียวกัน ที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยเลือกทำวิจัยเกี่ยวกับการเพาะเห็ดชนิดต่างๆ โดยเฉพาะ เนื่องจากการเพาะเห็ดเป็นอาชีพของครอบครัวที่ทำกันมาแต่เดิม จึงเลือกทำงานวิจัยเรื่องนี้ เพื่อหวังจะได้นำเอ
ในบรรดาผลไม้เมืองหนาวทำเงินในบ้านเรา ต้องบอกว่า สตรอเบอรี่ มาแรงทีเดียว และใช่จะปลูกได้บนดอยสูงๆ เท่านั้น เวลานี้สามารถปลูกกันได้ในหลายพื้นที่ในหลายจังหวัด อย่างในภาคอีสาน ที่บุรีรัมย์ ปากช่อง เขาใหญ่ หรือที่กาญจนบุรี ราชบุรี และอุทัยธานี ในภาพรวมตอนนี้บ้านเราปลูกสตรอเบอรี่กันประมาณ 1 หมื่นไร่ สามารถขายได้กิโลกรัม (ก.ก.) ละประมาณ 200-500 บาท ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ออกผล สร้างรายได้ให้เกษตรกร เฉลี่ยไร่ละ 300,000-500,000 บาท ทำให้เกษตรกรจำนวนไม่น้อยรวยกันเป็นแถว ปลูกพันธุ์พระราชทาน 80 อย่างวันก่อนทางสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้เชิญคณะสื่อจากส่วนกลางไปชมไร่ GBของ ร้อยตรียุทธนา บำรุงคีรี เกษตรกรอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นชาวเขาเผ่าม้ง ที่มีรายได้เป็นกอบเป็นกำจากการปลูกสตรอเบอรี่ ในพื้นที่ 2 ไร่ โดยในช่วงต้นฤดูสามารถขายได้กิโลกรัมละ 400-500 บาท ซึ่งเมื่อ ปี 2558 หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว มีรายได้ ประมาณ 350,000-400,000 บาท ใช้เวลาปลูกประมาณ 5 เดือน แต่ในช่วงแรกอาจจะต้องลงทุนมากหน่อยในเรื่องระบบน้ำ และในปี 2559 มีรายได้เท่าๆ กับ ปี 2558 ร้อยตรียุทธนา เจ้าของไร่ GB เล่าว่า เ
ชื่อสามัญ : Tomato, Love apple, หมากเขือ ชื่อวิทยาศาสตร์ : Lycopersicon esculentum วงศ์ : Solanaceae เมื่อดูจากวงศ์แล้วจะเห็นว่า มะเขือเทศนั้น เป็นพี่น้องคลานตามกันมากับ ยาสูบ แต่มะเขือเทศนิสัยดีกว่าเยอะ อุดมด้วยสารอาหารที่เป็นประโยชน์กับร่างกาย เป็นแหล่งรวมแร่ธาตุและวิตามิน ไม่ทำร้ายสุขภาพร่างกายเหมือนเจ้ายาสูบ มะเขือเทศมีแหล่งกำเนิดจากเปรู กับเอกวาดอร์ จัดเป็นไม้ประเภทล้มลุกฤดูกาลเดียว หรือฝรั่งเรียกว่าพวก annual plants เนื่องจากมีวงจรอายุสั้นๆ ไม่ยืนยาว ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพืชใบเลี้ยงคู่ ชนิดล้มลุกกึ่งเลื้อยกึ่งต้น ลำต้นอ่อนอวบน้ำ มีขนอ่อนๆ คลุม ใบเดี่ยวเรียงสลับขอบใบเป็นจักๆ เว้าลึก ดอกมีขนาดเล็กๆ สีเหลืองสด ออกตามซอกใบ ผลทรงกลม หรือรีๆ เมื่ออ่อนจะมีสีเขียว พอแก่ก็จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้ม แดง ผลอวบน้ำภายในมีเมล็ดเล็กๆ มากมาย สรรพคุณทางอาหารและยา : ในมะเขือเทศ 1 ลูก จะประกอบไปด้วย สารอาหารที่เป็นประโยชน์มากมาย มีเบต้าแคโรทีน วิตามินเอ วิตามินบี วิตามินซี มีกรดมาลิกทำให้มีรสเปรี้ยว มีกลูตามิกแอซิด (Glutamic acid) ซึ่งเป็นตัวเดียวกับที่มีในผงชูรส จึงเป็นแนวคิดที่อาจทำให้นำมาปรุง
ไผ่เป็นพืชตระกูลเดียวกับหญ้า โดยไผ่ได้ชื่อว่าเป็นหญ้าที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ไผ่เป็นพืชสารพัดประโยชน์สำหรับเกษตรกร เนื่องจากทุกส่วนของไผ่เราสามารถจะนำมาใช้ประโยชน์ได้ ส่วนของหน่อใช้เป็นอาหาร บริโภคได้ทั้งหน่อสดและเอาไปดองเพื่อถนอมอาหาร ส่วนลำต้นสามารถใช้เป็นไม้ใช้สอยได้ต่างๆ นานา ทำค้างสำหรับพืชไม้เลื้อย ทำรั้วบ้าน ทำด้ามจอบด้ามพร้า สานตะกร้ากระบุง ทำเครื่องเรือน หรือสร้างบ้านได้แทบทั้งหลัง แม้แต่ใบก็เอามาทำปุ๋ยได้ ในสมัยก่อนเราพึ่งพาไม้ไผ่ในชีวิตประจำวันค่อนข้างมาก ปัจจุบันแม้ไผ่ธรรมชาติจะลดน้อยลงไป แต่สำหรับเกษตรกรการปลูกไผ่ไว้ในสวนของตัวเองเป็นการประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อหาได้มากทีเดียว เพราะในปัจจุบันไม้ไผ่ที่ตัดขายตามร้านค้ามีราคาแพงมาก ดังนั้น การปลูกใช้เองเป็นการดีที่สุดสำหรับเกษตรกรในยุคนี้ ยางพาราถือเป็นพืชเศรษฐกิจในภาคใต้ จากสภาวะเศรษฐกิจส่งผลให้ราคายางเคลื่อนไหวแพงบ้างถูกบ้าง และในช่วง 2-3 ปีมานี้ ยางมีราคาถูกมาก ทำให้เกษตรกรส่วนหนึ่งโค่นยางทิ้งเมื่อถึงอายุ และมักจะมองหาพืชชนิดอื่นปลูกทดแทนยาง เช่น ปาล์มน้ำมัน สะละ ทุเรียน มังคุด กล้วย แล้วแต่ความถนัด บางสวนก็โค่นยางออกบา