ก่อนแสงแรกจะส่องถึงพื้นถนนของกรุงเทพฯ เสียงไม้กวาดเริ่มก้องสะท้อนในความมืดสลัวของถนนสายต่างๆ เจ้าหน้าที่กวาดถนน หรือ “พี่ไม้กวาด” คือกลุ่มคนที่ทำงานเพื่อให้เมืองสะอาดก่อนที่ใครจะเริ่มต้นวัน แต่ทุกก้าวกวาดของพวกเขาแฝงด้วยความเสี่ยง จากรถที่แล่นเร็ว ผู้ขับขี่ที่ไม่ทันระวัง ไปจนถึงอันตรายในถังขยะที่ไม่มีใครรู้ว่าซ่อนอะไรอยู่ สิ่งหนึ่งที่ช่วยให้พวกเขากลับบ้านได้อย่างปลอดภัยคือ “เสื้อกั๊กสะท้อนแสง” ที่สวมไว้ในทุกวัน
นายนัฐพร พรายเล็ก พนักงานกวาดถนนเขตธนบุรี ทำงานตั้งแต่บ่ายถึง 3 ทุ่ม และบ่อยครั้งในช่วงเช้ามืดที่อันตรายที่สุด และช่วงหัวค่ำหลัง 6 โมงเย็นไปจนถึง 3 ทุ่มก็เสี่ยงไม่แพ้กัน เพราะแสงเริ่มน้อยลงและรถก็เริ่มหนาแน่นขึ้น
เขายอมรับว่า “แค่แสงสะท้อนเล็กๆ บนเสื้อ สามารถช่วยชีวิตได้” ยิ่งในช่วงเย็นที่รถหนาแน่น การมองเห็นชัดตั้งแต่ระยะไกลคือความปลอดภัยที่พนักงานทุกคนรอคอย โดยเฉพาะเสื้อกั๊กสะท้อนแสงรุ่นใหม่ที่ผลิตจากขวด PET รีไซเคิล 11 ขวดต่อ 1 ตัว สีสดกว่ารุ่นเดิมและสะท้อนแสงได้ดี
“ช่วงเช้ามืดก็กลัวเหมือนกัน บางทีคนขับรถเมากลับจากสถานบันเทิง ถ้าอยู่บนถนนจะอันตรายมาก ก็จะพยายามเลือกยืนกวาดจุดที่ปลอดภัย ถ้าจุดไหนเสี่ยงก็จะขึ้นมากวาดบนทางเท้าแทน แล้วก็ต้องคอยมองรถตลอดเวลา เสื้อสะท้อนแสงก็ช่วยเยอะ รถจะเห็นเราได้ง่ายขึ้น ก็อยากให้เจ้าหน้าที่กวาดขยะทุกเขตใน กทม. ได้ใส่เสื้อใหม่ๆ ทุกคน” นายนัฐพร บอก
แต่ความเสี่ยงของพี่ไม้กวาดไม่ได้มีแค่บนถนน ในถังขยะยังมีเศษกระเบื้อง ตะปู ของมีคมที่ต้องเก็บด้วยความระมัดระวัง “บางทีเจอของน่ากลัว แต่ก็ต้องเก็บ เพราะเป็นหน้าที่” จึงต้องสวมถุงมืออยู่ตลอดเวลาเพื่อความปลอดภัย เพราะสำหรับคนทำงานในลักษณะนี้ การป้องกันไว้ก่อนสำคัญกว่าการเสี่ยงเจ็บตัวจากความประมาท เขาพูดด้วยน้ำเสียงเรียบง่ายแต่หนักแน่น
เสื้อกั๊กสะท้อนแสงเหล่านี้ ไม่ใช่เพียงอุปกรณ์นิรภัย แต่คือผลลัพธ์ของความร่วมมือจากหลายฝ่าย ทั้งกรุงเทพมหานคร ภาคเอกชน และประชาชน โดย PPP Plastics ร่วมกับ มูลนิธิมือวิเศษ และ กทม. ผลักดันโครงการ “มือวิเศษกรุงเทพ แยกเพื่อให้…พี่ไม้กวาด” เชิญชวนให้ประชาชนคัดแยกขยะพลาสติกสะอาดจากต้นทาง และนำไปส่งยังจุดรับบริจาคทั้ง 50 เขตของกรุงเทพฯ
รวมถึงศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร เสาชิงช้า และดินแดง โดยได้รับการผลักดันจากสมาชิกภาคเอกชนที่เข้มแข็งหลายองค์กร เช่น กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย (Dow) บริษัทวัสดุศาสตร์ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมในฐานะสมาชิกของภาคีมือวิเศษ ซึ่งเข้ามาทำงานกับเจ้าหน้าที่และชุมชนในกรุงเทพฯ อย่างใกล้ชิด
จากขวดน้ำธรรมดา ถูกแปรเปลี่ยนเป็นเสื้อกั๊กสะท้อนแสงกว่า 1,200 ตัว ลดปริมาณพลาสติกกว่า 120,000 กิโลกรัม และที่สำคัญ กลับมาปกป้องชีวิตคนทำงานที่ออกเดินบนท้องถนนก่อนใคร
เสื้อกั๊กเหล่านี้ ยังสร้างแรงบันดาลใจให้พี่ไม้กวาดมีบทบาทใหม่ การเป็น “นักประชาสัมพันธ์ขยะ” หลายคนลุกขึ้นมาสื่อสารเรื่อง ขยะมีค่า ต่อชุมชน เขาเล่าว่า มักเดินคุยกับชาวบ้าน ชวนแยกขยะ และช่วยผู้สูงอายุใช้งานแอปพลิเคชันคัดแยกขยะอย่างถูกวิธี เมื่อประชาชนเห็นว่าขยะสามารถบริจาคไปทำเสื้อได้ ก็ตระหนักรู้มากขึ้นว่าขยะพลาสติกมีค่า สามารถทำประโยชน์ได้จึงเริ่มใส่ใจการแยกขยะมากขึ้น
หลังจากโครงการแยกขยะเริ่มต้นขึ้น เขาสังเกตเห็นว่าปริมาณขยะในพื้นที่ลดลง เพราะประชาชนในพื้นที่เริ่มนำขยะรีไซเคิลไปขาย และนำเศษอาหารไปทำปุ๋ย ไม่ต้องทิ้งรวมกันทั้งหมดเหมือนแต่ก่อน พื้นที่ตัวอย่างอย่างชุมชนวัดบุปผารามมีจุดคัดแยกทุกวันที่ 17 ของเดือน โดยเจ้าหน้าที่เขตจะประสานกับบริษัท เวสบาย เดลิเวอรี่ จำกัด มารับซื้อขยะรีไซเคิลจากชาวบ้านโดยตรง ทำให้เกิดระบบรีไซเคิลเล็กๆ ภายในชุมชน ช่วยสร้างรายได้และลดปริมาณขยะที่ต้องส่งกำจัด
“อยากขอบคุณที่นำขยะกลับมารีไซเคิล กลายเป็นเสื้อกั๊กสะท้อนแสงรุ่นใหม่ให้เราได้ใส่ ก็มีความรู้สึกปลอดภัยมากขึ้น” นายนัฐพร กล่าวแทนใจ “พี่ไม้กวาด” ที่ได้รับเสื้อรุ่นใหม่
ด้าน ว่าที่ร้อยตรี เดชาธร แสงอำนาจ ผู้อำนวยการเขตธนบุรี อธิบายภาพรวมว่า เขตมีพนักงานกวาดกว่า 225 คน ทำงาน 2 รอบ รอบเช้าเริ่มงานตั้งแต่ตี 5 ถึงบ่ายโมง และรอบบ่ายเริ่มบ่ายโมงถึงประมาณ 3 ทุ่ม
“บางทีเจ้าหน้าที่กวาดอยู่บนทางเท้าก็ยังมีมอเตอร์ไซค์ที่ฝ่าฝืนระเบียบกฎหมาย ชอบขับขี่ขึ้นบนทางเท้า ก็จะมีปัญหา ส่งผลถึงความไม่ปลอดภัยต่อผู้ที่ใช้ทางเท้าหรือผู้ที่ใช้รถใช้ถนนคนอื่น”
เพื่อรับมือกับความเสี่ยงเหล่านี้ อุปกรณ์ป้องกันพื้นฐานที่จำเป็นคือ เสื้อกั๊กสะท้อนแสง ซึ่งทางสำนักงานเขตได้แจกให้กับพนักงานกวาดทุกคน
“เสื้อกั๊กสะท้อนแสงต้องใส่ทำงานทุกวัน เมื่อใช้ไปสักระยะหนึ่ง ซักบ่อยๆ สีก็ซีดจางลง เมื่อมีเสื้อตัวใหม่จากขวดรีไซเคิลที่ประชาชนบริจาคมาเสริมใส่สลับกับที่มีอยู่ ช่วยให้เสื้อไม่เก่าเร็ว เหมือนกับว่าทั้งปีมีของใหม่ใช้ตลอดเวลา เขตธนบุรีเป็นเขตนำร่อง ได้รับเสื้อกั๊กใหม่กว่า 200 ตัว และได้เสียงตอบรับที่ดีจากเจ้าหน้าที่ทุกคน” ผู้อำนวยการเขตธนบุรี กล่าว
เบื้องหลังของโครงการนี้ยังมีพลังจากความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน นี่คือตัวอย่างของการทำงานร่วมกันที่เห็นผลเป็นรูปธรรม เมื่อขยะที่เคยไร้ค่า กลายเป็นเสื้อกั๊กสะท้อนแสงที่ช่วยชีวิต และกลายเป็นสัญลักษณ์ของการหมุนเวียนทรัพยากร
แต่ที่สำคัญกว่าการแจกเสื้อคือ “ความต่อเนื่องของระบบ” ทั้งการรณรงค์ขับขี่ปลอดภัย การหมุนเวียนอุปกรณ์ป้องกัน และการทำงานร่วมกับภาคีเอกชน เช่น กลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน
เมืองสะอาดไม่ได้มีเพียง “ไม้กวาด” แต่ยังมีการจัดการตั้งแต่ต้นทาง ว่าที่ร้อยตรี เดชาธร เล่าว่า สำนักงานเขต เน้นการรณรงค์ร่วมกับผู้ประกอบการในพื้นที่ โดยเฉพาะร้านอาหารกว่า 200 แห่ง ให้แยกเศษอาหารตั้งแต่ต้นทาง ตาม โครงการบ้านนี้ไม่เทรวม ของ กทม. เพื่อให้ปริมาณขยะที่ต้องส่งกำจัดลดลง
เขตธนบุรี ผลักดันให้ร้านค้าและชุมชนร่วมแยกเศษอาหารตามโครงการ “บ้านนี้ไม่เทรวม” ทำให้ขยะที่ต้องส่งกำจัดลดลง โดยคัดแยกเป็นเศษอาหารมีปริมาณน้ำหนักเฉลี่ย 11.37 ตันต่อวัน จะถูกนำไปทำปุ๋ยหรือส่งให้เกษตรกร และมีขยะรีไซเคิลที่คัดแยกเพิ่มขึ้นในพื้นที่มีปริมาณน้ำหนักเฉลี่ย 40.10 ตันต่อวัน โดยจะมีระบบรับซื้อจากชุมชนทุกเดือน โดยมีจุด Drop-off ที่ทางสำนักงานเขตกำหนดไว้ 7 จุด รับซื้อขยะโดย บริษัท เวสบาย เดลิเวอรี่ จำกัด ซึ่งช่วยสร้างรายได้ให้คนที่เข้าร่วมและนำขยะรีไซเคิลเข้าสู่ระบบมากขึ้น
“มีภาคีเครือข่ายที่เข้ามาร่วมในการจัดการขยะอินทรีย์และขยะรีไซเคิล ได้แก่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี บริษัท JAK Reword Technology บูรณาการนวัตกรรม Blockchain ในการเก็บข้อมูลปริมาณน้ำหนักมูลฝอยของสมาชิกที่คัดแยกขยะ และเข้าร่วมกับสำนักงานเขตธนบุรีของเรา โดยร้านค้าและผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงได้ง่าย ตรวจสอบได้ และมีความโปร่งใส รวมถึงมีระบบคำนวณ Carbon Footprint แสดงผลผ่าน Dashboard บนแพลตฟอร์มของสำนักงานเขตธนบุรี” ผู้อำนวยการเขตธนบุรี สรุป
จาก เสื้อกั๊กสะท้อนแสง ที่ผลิตจากขวดพลาสติกรีไซเคิล ไปจนถึงโครงการ “บ้านนี้ไม่เทรวม” ล้วนสะท้อนแนวคิดเดียวกันคือ การจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางเพื่อลดภาระปลายทาง ซึ่งไม่เพียงช่วยเมืองสะอาดขึ้น แต่ยังปกป้องชีวิตคนทำงานบนถนน และสร้างเมืองที่ปลอดภัยยิ่งกว่าเดิม
“ตลาดคลองเตย” เป็นตลาดสดที่เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง เป็นแหล่งค้าส่งวัตถุดิบราคาประหยัดสำหรับพ่อค้าแม่ค้าและผู้บริโภค วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ จะพาทุกคนไปพูดคุยกับ เจ๊นิด คลองเตย หรือ เจ๊นิด-พนิดา ณ นคร เจ้าของช่อง TikTok เจ๊นิด คลองเตย แม่ค้าตลาดและอินฟลูเอนเซอร์ชื่อดัง ไวรัลจากการทำคอนเทนต์จ่ายตลาดงบประหยัด “คนเรา รวยได้ก็จนได้ จนได้ก็รวยได้ ขอแค่ใจสู้และอยู่บนความจริง” นี่คือคติที่เจ๊นิดยึดถือมาตลอดเส้นทางชีวิตที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ โดยเจ๊นิดพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าการทำธุรกิจต้องกล้าที่จะก้าวออกจากแบบเดิมๆ พร้อมกับสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ ปัจจุบันได้ขยายไปแล้วกว่า 7 สาขา พร้อมกับการตั้งเป้าสร้าง “Jarin Mart (จรินมาร์ท)” มินิตลาดสด 24 ชั่วโมงที่จัดการสินค้าให้ลูกค้าได้อย่างแม่นยำ จุดเริ่มสร้างตัว “เจ๊นิด คลองเตย” แม้จะมีพื้นเพครอบครัวที่ฝั่งพ่อมีชื่อเสียงมียศมีศักดิ์ และฝั่งแม่อากงเป็นเจ้าสัวย่านเยาวราช แต่ชีวิตกลับพลิกผันจนถึงจุดที่ไม่มีเงิน “พวกเราทุกคนในบ้านจะไม่ก่อหนี้ เพราะเคยเห็นช่วงที่แย่ที่สุดของพ่อ ตอนที่ร้อนมากจนถึงขั้นต้องผ่อนพัดลม” เจ๊นิดเล่าถึงภาพจำวันที่ครอบครั
จากเจ้าแม่อีเวนต์ อินฟลูเอนเซอร์ และผู้ประกอบการร้านอาหารอย่าง จิ้นทอดป้าตือ และ ป้าตือไวไวเขย่า เส้นทางของ ป้าตือ – สมบัษร ถิระสาโรช ไม่ได้เกิดจากโชค แต่เกิดจากการมองหาโอกาส ศึกษาตลาด และค่อยๆ ลงมือทำอย่างไม่เกินตัว “เวลาจะเริ่มทำอะไรก็ตาม ต้องศึกษาก่อน ว่าจริงๆ แล้วสิ่งที่กำลังจะทำคืออะไร ตลาดต้องการอะไร ความแตกต่าง ความยูนีค DNA ของเราอยู่ไหน และใส่ตัวตนของเราเข้าไป” คำบอกเล่าของ ป้าตือ บนเวที “สสว. UNLOCK ปลดล็อก ธุรกิจ SME ไทย” ก่อนแชร์ให้ฟังถึงสูตรการทำธุรกิจหลากหลาย หนึ่ง ให้เริ่มตั้งคำถามว่าตัวเองมี “ความชอบ” เรื่องอะไร เพราะถ้าทำสิ่งที่ชอบจะสามารถอธิบายให้ลูกค้าฟังได้ อย่าง จิ้นทอดป้าตือ ก็เริ่มต้นจากความชอบกินอาหารเหนือ “เราชอบกินอาหารเหนือ เลยมาขายอาหารเหนือในราคาถูก เพราะคนไทยชอบกินของจุกจิก และกินหลายอย่าง แต่ต้องราคาถูก จับต้องได้ ในยุคเศรษฐกิจแบบนี้ สอง ตลาดแบบนี้ในกรุงเทพฯ ในเมืองใหญ่ยังไม่มี หรือแม้แต่การเปิดไวไวเขย่า เราต้องสร้างซิกเนเจอร์ให้คนเขย่ากล่อง แต่ขณะเดียวกันต้องรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ทำมาแล้วอร่อย และราคาจับต้องได้ เป็นพื้นฐานเลย” สอง “คิดแล้วทำทันที” แต่ไ
เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในหลายพื้นที่ สะท้อนให้เห็นว่า “ภัยพิบัติไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป” แม้ประเทศไทยจะไม่ได้อยู่ในพื้นที่เสี่ยงรุนแรง แต่เมื่อเกิดเหตุ สิ่งที่ได้รับผลกระทบไม่ใช่เพียงอาคาร บ้านเรือน หรือระบบสาธารณูปโภค หากแต่รวมถึงระบบบริการสุขภาพที่อาจเข้าถึงได้ยากในช่วงเวลาวิกฤต ดร.ภญ.สุภาภรณ์ ปิติพร ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร กล่าวว่า การเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติในวันนี้ ไม่ได้หมายถึงการเตรียมเพียงอาหาร น้ำดื่ม หรือไฟฉาย แต่ต้องรวมถึง “การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพ” เพื่อให้ประชาชนสามารถดูแลตนเองและคนในครอบครัวได้ในช่วงเวลาที่ความช่วยเหลือยังเข้าไม่ถึง “เมื่อเกิดภัยพิบัติ โรงพยาบาลอาจมีผู้ป่วยจำนวนมาก ถนนอาจถูกตัดขาด ร้านขายยาอาจปิดชั่วคราว แต่สิ่งหนึ่งที่ยังอยู่กับเราเสมอ คือความรู้และทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัว” ดร.สุภาภรณ์ กล่าว ดร.สุภาภรณ์ กล่าวว่า ประเทศไทยโชคดีที่มีสมุนไพรเป็น “เสบียงสุขภาพ” กระจายอยู่ในทุกชุมชน หลายชนิดปลูกอยู่ในรั้วบ้าน อยู่ในสวนครัว หรือหาได้จากตลาดใกล้บ้าน ไม่ว่าจะเป็น ขิง สำหรับบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน และช่วย
กระแสอาหารไทยโบราณยังแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมนูประจำฤดูร้อนอย่าง “ข้าวแช่นารา” ของ NARA Thai Cuisine ที่สร้างยอดขายกว่า 10,000 เซ็ต ภายในระยะเวลาเพียง 2 เดือน กลายเป็นเมนูอันดับหนึ่งของร้านในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา ภายใต้แคมเปญ “สำรับไทย..ไว้ใจนารา” หรือ TASTE NARA – TASTE OF THAILAND ตอกย้ำจุดยืนการยกระดับอาหารไทยสู่มาตรฐานสากล ผ่านการนำเสนอสำรับไทยโบราณในรูปแบบร่วมสมัย เบื้องหลังความสำเร็จของ ข้าวแช่นารา โดยปีนี้นาราไทย คูซีน ยังได้นางเอกซุปตาร์อย่าง ใหม่-ดาวิกา โฮร์เน่ เป็นตัวแทนถ่ายทอดเสน่ห์สำรับไทยประจำฤดูกาล ผ่านเมนู ‘ข้าวแช่นารา’ จนสามารถขยายฐานกลุ่มนักชิมสู่คนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น ปลุกกระแสความนิยมอาหารไทยโบราณให้กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง นอกจากกระแสตอบรับจากนักชิมชาวไทยแล้ว ล่าสุดยังได้รับความสนใจจากบุคคลระดับโลก เมื่อ จูเลีย มอร์ลีย์ ประธานและซีอีโอองค์กรมิสเวิลด์ พร้อมด้วย ปิยาภรณ์ แสนโกศิก หรือ แม่ปุ้ย TPN ผู้ถือลิขสิทธิ์เวทีประกวด Miss World Thailand และเวทีนางงามระดับนานาชาติ ร่วมรับประทานอาหารไทย โดยมี คุณยีน-สิริโสภา จุลเสวก ผู้บริหารนารา กรุ๊ป ให้การต้อนรับที่ร้านนาราไท
