ตั้งรับอย่างมีสติ แฟรนไชส์จีน “สึนามิธุรกิจ” ซัดไทย ใครได้ ใครเสีย
ต้องยอมรับนะครับว่าประเทศไทยเป็นชัยภูมิที่จีนอยากจะเข้ามาขยายธุรกิจด้วยเหตุผลหลายๆ ประการ ไม่ว่าจะเป็นทำเลที่เป็นศูนย์กลางของอาเซียนเชื่อมโยงการขนส่งได้ทุกทาง ทำให้เข้าถึงตลาดอาเซียนที่มีประชากรกว่า 600 ล้านคนได้อย่างไม่ยากเย็นนัก
ประกอบกับประเทศไทย ก็มีโครงสร้างพื้นฐานรองรับได้เป็นอย่างดี ยิ่งมาพบกับคนไทยที่ยินดีต้อนรับคนจีนทั้งภาครัฐและเอกชนก็มีนโยบายส่งเสริมหรือร่วมลงทุนจากจีน โดยเฉพาะเอกชนรายใหญ่ๆ มักจะเป็นคนไทยเชื้อสายจีนมีการค้ากับจีนมาอย่างยาวนาน ปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ล้วนทำให้ทุนจีนไหลทะลักเข้ามาในไทยได้อย่างรวดเร็ว
เริ่มแรกที่เข้ามาส่วนมากจีนก็จะลงทุนด้านอุตสาหกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านอิเล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยี ธุรกิจยานยนต์โดยเฉพาะรถ EV หรือแม้กระทั่งการลงทุนในศูนย์ข้อมูลหรือ Data Centers เพื่อเป็นการขยายโครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโยลีคู่กันไปกับภาคธุรกิจอื่นๆ ที่ทยอยเข้ามา
แต่ที่สำคัญที่สุด ตอนนี้ทางจีนขยายธุรกิจเข้ามาในภาคธุรกิจค้าปลีกและร้านอาหาร ซึ่งมีทั้งเป็นรูปแบบที่มาลงทุนเปิดเอง และรูปแบบธุรกิจแฟรนไชส์
ลักษณะการเข้ามาของภาคธุรกิจค้าปลีกและร้านอาหารของจีน เข้ามาจะไม่เหมือนในอดีตที่เราเคยเห็นทางยุโรปหรืออเมริกาเข้ามา ซึ่งกลุ่มแฟรนไชส์ที่มาจากอเมริกา จะเข้ามาแบบค่อยๆ สร้างพื้นฐานเติบโตไปพร้อมกับประเทศที่ในอดีตเรามี GDP ไม่สูงนัก และสร้างมาตรฐานไปพร้อมๆ กับการขยายธุรกิจ
เราจะเห็นได้จากกรณีศึกษามากมาย ในอดีตทางอเมริกาจะสร้าง Character สักตัวใช้เวลากันเป็นสิบๆ ปี แล้วค่อยจัดจำหน่าย แต่ทางจีน ใช้เวลาข้ามคืนให้อินฟลูฯ ระดับโลกถือตุ๊กตา ลาบูบู้ ต่อจากนั้นไม่กี่เดือน เราเห็นร้าน Pop Mart เกิดตามหลังพรึบทั่วกรุงเทพฯ
สิ่งนี้คือความแตกต่าง คือความรวดเร็วในการขยายธุรกิจ ในข้อดีก็มีข้อเสียนะครับ ถ้าเราสังเกตเมื่อปีที่แล้วต่อเนื่องมาถึงต้นปีที่ผ่านมา เราเห็นร้านสุกี้หม่าล่าเกิดขึ้นเป็นดอกเห็ดเช่นกัน แต่ก็ปิดตัวเร็วจนเป็นกระแสไปทั่วเช่นกัน กรณีนี้ยังไม่รวมถึง Online ที่เพิ่ง Launch แอปพลิเคชัน Temu ไปไม่กี่วันที่ผ่านมา
ทีนี้มาดูผลกระทบของธุรกิจแฟรนไชส์ไทยจากแฟรนไชส์จีนกันบ้าง เราคงไม่พูดถึงผลกระทบกับภาคค้าปลีกและร้านอาหารที่มีคนวิเคราะห์กันมากมาย
แต่ขอเจาะลึกในเรื่องของผลกระทบต่อธุรกิจแฟรนไชส์ในบ้านเรา มองเห็นทั้งหมด 3 ภาคส่วน
หนึ่ง ภาคธุรกิจแฟรนไชส์โดยรวม ต้องบอกนะครับว่า ธุรกิจแฟรนไชส์ไทย ไม่มีวันตาย มีธุรกิจใหม่ๆ เข้ามาเล่นอยู่ทุกๆปี ไม่ว่าจะเป็นร้านกาแฟอเมซอนของ ปตท.ที่คนแย่งกันซื้อ ปัจจุบันขยายเต็มประเทศ เริ่มที่ขยายตัวในอัตราส่วนที่ลดลง หรือเมื่อ 2-3 ปีที่ผ่านมา หลังจากผ่านช่วงวิกฤตโควิด เกิดแฟรนไชส์ร้านสะดวกซัก หรือตู้เต่าบิน มีคนแห่ไปซื้อมากมาย พอเต็มตลาด ก็ขยายตัวในอัตราส่วนที่ลดลงเช่นกัน
เหมือนกันครับแบรนด์จีนที่เข้ามาอย่าง Mixue หรือ อีกหลายแบรนด์ที่กำลังเข้ามา มีคนแห่เข้ามาซื้อมากมายเช่นกัน แต่จุดเด่นที่แบรนด์จีนเข้ามารอบนี้เข้ามาพร้อมกับเทคโนโลยีที่ทำต้นทุนได้ต่ำ จนสามารถขยายได้ทั้งทำเลในห้างและชุมชน สามารถที่จะขยายเป็นจำนวนมาก
ดังนั้น พอสรุปได้ ว่าพอแบรนด์จีนเข้ามา ถือว่าทำให้ธุรกิจแฟรนไชส์คึกคักมากขึ้น และเติบโตมากขึ้นพร้อมกับกระแสสังคมที่คนไทยอยากจะทำงานประจำหรือรับราชการลดลงและอยากเป็นเถ้าแก่มากขึ้น สังเกตได้มีหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจแฟรนไชส์ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจสื่อ ก็สามารถขายสื่อให้กับธุรกิจจีนได้ หรือพวก Organizer ที่จัดงานแฟรนไชส์ก็ได้ลูกค้าหน้าใหม่จากจีน หรือธุรกิจที่เป็นพื้นฐานหลักอย่างเช่น Logistic ได้ผลกระทบที่ดีเช่นกัน
สอง กลุ่มผู้ประกอบการผู้ขายแฟรนไชส์ Franchisor กลุ่มนี้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดจากคลื่นแฟรนไชส์จีนรอบนี้ โดยเฉพาะกลุ่มที่ขายแฟรนไชส์ในธุรกิจเดียวกับแฟรนไชส์จีนที่เข้ามา เช่น ธุรกิจเครื่องดื่มและไอศกรีม ชานมไข่มุก ที่ขายแฟรนไชส์ในราคาใกล้เคียงกับแฟรนไชส์จีน ก่อนหน้าที่คลื่นลูกนี้จะเข้ามา เราเห็นแฟรนไชส์ชานมไข่มุกราคาเริ่มต้น 19 บาท งบลงทุนประมาณ 5 แสนบาท 1 ล้านบาท
พอแฟรนไชส์จีน ที่ขายไอศกรีมเริ่มต้นที่ 15 บาทเข้ามา ชานมถ้วยละประมาณ 40 บาท แฟรนไชส์ลงทุนใกล้เคียงกัน คือเริ่มต้นที่ประมาณ 7 แสนบาท ด้วยกลยุทธ์ด้านราคา ทำลูกค้าแห่ไปกิน เช่นกันครับ คนลงทุนแฟรนไชส์ก็แห่ไปซื้อเช่นกัน โดยสรุป กลุ่มนี้ถือว่าเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบในเชิงลบมากที่สุด
สาม กลุ่มผู้ประกอบการผู้ซื้อแฟรนไชส์ Franchisee กลุ่มนี้ต้องบอกว่าเป็นกลุ่มที่ได้ผลกระทบในเชิงบวก ด้วยสาเหตุที่มีของให้เลือกซื้อเลือกทำอีกหลากหลายธุรกิจ ในแต่ละปี Franchisor หรือผู้ขายแฟรนไชส์ในประเทศไทยเกิดขึ้นในแต่ละปีไม่มากปีละประมาณ 40-50 ราย และที่สำคัญ ผู้ขายแฟรนไชส์แต่ละรายมีทั้งมีมาตรฐานและไม่มีมาตรฐาน
แต่วันดีคืนดี มีแฟรนไชส์ที่มีมาตรฐานมาจากต่างประเทศ ถึงจะเป็นประเทศจีน แต่สิ่งที่เขาเข้ามาพร้อมกับเทคโนโลยีและมาตรฐาน ประกอบกับสามารถขายสินค้าได้ในราคาต่ำ การบริหารจัดการร้านสาขาง่ายมาก สิ่งต่างๆ เหล่านี้แหละครับเป็นสาเหตุให้กลุ่ม Franchisee มีธุรกิจให้เขาเลือกซื้อที่เหนือกว่าผู้ประกอบการ Franchisor ไทย
โดยสรุป กลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุดคือผู้ประกอบการขายแฟรนไชส์ Franchisor ในประเทศไทย แต่ด้วยความเชื่อมั่นในตัวผู้ประกอบการแฟรนไชส์ไทย ต้องปรับตัวเพื่อต้อนรับอาคันตุกะจากจีนได้อย่างแน่นอน
เขามีเทคโนโลยี เราก็ต้องพัฒนาเทคโนโลยีให้เทียบเท่าเขา เขาสามารถทำราคาได้ต่ำ แต่เราก็มีรูปแบบอาหารที่แตกต่างสร้างมูลค่าของสินค้า ไม่ต้องไปสู้เรื่องราคา ไปสร้างมูลค่าในคุณภาพของสินค้าแทน
สิ่งต่างๆ เหล่านี้ จะเป็นทางรอดของผู้ประกอบการไทย
“อย่ารอให้เกษียณแล้วค่อยทำ แต่ควรเริ่มตั้งแต่ตอนที่เรายังแข็งแรงอยู่ เพื่อที่จะได้มีเวลาเสพสุขกับมันไปนานๆ” จะมีสักกี่คนที่เลือกใช้วันหยุดจากงานประจำ กลับมาปลูกต้นไม้ ทำสวน และสร้างคาเฟ่เล็กๆ ด้วยตัวเอง ในคอนเทนต์ชุดพิเศษ “โอกาสธุรกิจเกษตร” เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ x เทคโนโลยีชาวบ้าน ขอพาไปพูดคุยกับ คุณแป้ง-ธิดารัตน์ อนันตรกิตติ ที่นอกจากอาชีพหลักอย่างการเป็นผู้ประกาศข่าวแล้ว เธอยังสวมหมวกอีกใบ นั่นคือการเป็นเจ้าของคาเฟ่เล็กๆ ในจังหวัดฉะเชิงเทรา ชื่อว่า “บ้านสวนกำไรสุข” โดยเธอใช้เวลานอกเหนือจากงานประจำ ค่อยๆ สร้างพื้นที่แห่งนี้ด้วยตัวเอง ซึ่งเบื้องหลังบ้านสวนแห่งนี้ ไม่ได้มีแค่เรื่องของการเปิดร้านอาหารหรือทำเกษตร แต่ยังเป็นเรื่องของความตั้งใจเล็กๆ ที่อยากให้พิสูจน์ว่า ความสุขไม่จำเป็นต้องรอถึงวันเกษียณเสมอไป เริ่มต้นจากความฝัน คุณแป้งเล่าให้ฟังปนรอยยิ้มว่า ความจริงแล้ว “เกษตรกร” คือความฝันแรกในชีวิต เพราะเติบโตมาในครอบครัวที่ทำเกษตร คุณพ่อเป็นเกษตรกรปลูกสวนมะม่วงมาตลอด แต่เพราะภาพจำในอดีตที่เห็นว่าการปลูกพืชเชิงเดี่ยวมีรายได้น้อย อีกทั้งยังโดนกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง คุณแม่จึงไม่สนับสนุนให้เ
บริษัท เอ็มเค เรสโตรองต์ กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) หรือ MK GROUP ในฐานะผู้นำตลาดสุกี้อันดับ 1 ของไทย ประกาศทิศทางธุรกิจปี 2569 ปรับแนวทางการสร้างแบรนด์ภายใต้แนวคิด Find The Right STP (Segmentation-Target-Positioning) มุ่งเน้นการวิเคราะห์ 3 ส่วน ทั้งเลือกแบ่งตลาด การเข้าใจลูกค้า และการวางตำแหน่งของแบรนด์ พร้อมตั้งเป้าหมายสร้างรายได้เติบโตกว่า 12% เดินหน้ายกระดับประสบการณ์ใหม่ให้กับแบรนด์ในเครือ ขยายธุรกิจอย่างต่อเนื่อง และเตรียมเปิด 2 แบรนด์ใหม่ที่ตอบโจทย์ไลฟสไตล์คนไทย คุณทานตะวัน ธีระโกเมน กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท เอ็มเค เรสโตรองต์ กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า “ตลอดปีที่ผ่านมา เราเก็บข้อมูลเชิงลึกและวิเคราะห์พฤติกรรมผู้บริโภคอย่างละเอียด ทำให้เราเข้าใจกลุ่มลูกค้าแต่ละเซกเมนต์มากขึ้น ช่วยให้สามารถออกแบบและวางตำแหน่งแบรนด์ได้ตรงจุด โดนใจลูกค้ามากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาแบรนด์ MK ในโมเดลต่างๆ รวมไปถึงการเปิดแบรนด์น้องใหม่อย่าง โบนัสสุกี้ ต่อยอดสู่กลยุทธ์ STP ของปีนี้ ทำให้ MK GROUP สามารถตอกย้ำความแข็งแกร่งของพอร์ตโฟลิโอที่ครอบคลุมทุกเซกเมนต์ ด้วยโมเดลที่ตอบโจทย์ความต้องการเฉพา
“โก๋แก่” แบรนด์ถั่วคู่วัยรุ่นไทย ยืนหนึ่งเรื่องถั่ว เปิดตัวร้าน “โก๋นมถั่ว” (Nut Milk Bar) เป็นร้านที่เนรมิตสารพัดเมนูถั่วสุดฟินเอาใจคนรุ่นใหม่ พร้อมประกาศแลนดิ้งปักหมุดความอร่อยต้อนรับสาขาใหม่ล่าสุด ณ ซีคอนบางแค ชั้น 4 บริเวณหน้า Street Gourmet ดีเดย์เปิดวันแรก 1 มิถุนายน 2569 นี้! การสปินออฟ (Spin-off) แตกไลน์ธุรกิจสู่ร้าน “โก๋นมถั่ว” ในครั้งนี้ ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการเจาะกลุ่มผู้บริโภคยุคใหม่ ด้วยการหยิบอินไซต์ (Insight) ผู้บริโภคของหวานและคนรักสุขภาพมารวมกันอย่างลงตัวพร้อมกับ ยกระดับวัตถุดิบจาก “ถั่วคุณภาพ” สู่เมนูไอศกรีม เบเกอรี่ และเครื่องดื่ม ภายใต้คอนเซปต์ “มันส์ทุกเม็ด” ตาม DNA ของแบรนด์โก๋แก่ สำหรับ ไฮไลต์เมนู เด็ดที่ห้ามพลาดและพร้อมเสิร์ฟแบบจัดเต็ม ได้แก่ : และเมนูอื่นๆ มากมาย เช่น ไอศกรีม Softserve เนยถั่วซันเดย์ , ปังโก๋ และเมนูน้องใหม่ เครื่องดื่ม “โก๋เฟรช Refreshing” เมนูเครื่องดื่มเบสเลมอนผสมโซดาซ่าส์สูตรใหม่ เน้นความซ่าส์ ดับร้อน เติมความสดชื่น แนะนำรส “บ๊วย เลมอนเนด โซดา” ความลงตัวของความเปรี้ยว ซ่า อร่อย สดชื่นสะใจ ฉลองเปิดร้านใหม่และสาขาใหม่ทั้งที โก๋แก่จัดหนักอัด
หลังจากสร้างปรากฏการณ์ “น้องหมีเนย” ที่ตกมัมหมี พ่อหมี และพี่สาวทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ล่าสุดแบรนด์ Butterbear ได้เปิดตัว “Bianca Bear” หรือน้องเบียงก้า พี่สาวคนสวยแสนดีของน้องหมีเนยที่ไม่ได้เจอกันมานาน เพราะตัดสินใจเดินตามความฝันของตัวเองในการเป็นแฟชั่นดีไซน์เนอร์ แล้วก็ไปเรียนต่อที่ประเทศจีน แถมโดนแซวว่า “พอกผิว” ด้วยมีขนสีขาว และเรียบร้อยแบบลูกคุณหนู โดยเปิดตัวน้องเบียงก้าเป็นครั้งแรกเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา เล่นเอาศูนย์การค้าเอ็มสเฟียร์แทบแตกเพราะเหล่ามัมหมี พ่อหมี และพี่สาวต่างมารอดูความน่ารักของสองพี่น้องกันอย่างคับคั่ง ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ไม่ได้สะท้อนความนิยมของคาแร็กเตอร์ทั้งสองเท่านั้น แต่ Butterbear ทำอย่างไรให้น้องหมีเนยและน้องเบียงก้ากลายเป็นมาสคอตที่สร้างทั้งไวรัล ความผูกพันและฐานแฟนคลับที่เหนียวแน่นได้ เขมนิจ มาลาเว อาจารย์ประจำสาขาการสร้างสรรค์อิเวนต์และการประชาสัมพันธ์ดิจิทัล วิทยาลัยนิเทศศาสตร์ ม.รังสิต อธิบายว่า ความสำเร็จของน้องหมีเนย คือการใช้ Digital Public Relations กับ Marketing Public Relations (MPR) โดยวางกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสร้างตัวตนของน้องหมีเนยให้
