หากพูดถึงอาหารที่เปลี่ยนโลก “บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป” หรือที่คนไทยเรียกติดปากว่า “มาม่า” คือหนึ่งในนวัตกรรมอาหารที่ตอบโจทย์ทั้งความสะดวก ราคาย่อมเยา และเป็นสัญลักษณ์ของการเอาตัวรอดในยามเศรษฐกิจย่ำแย่
แต่ใครจะรู้ว่าจุดกำเนิดของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปนั้น เกิดขึ้นจาก ความขาดแคลนอาหารหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่เพิ่งผ่านมาไม่ถึง 100 ปี
โมโมฟุกุ อันโดะ ผู้ให้กำเนิดเส้นมหัศจรรย์
โมโมฟุกุ อันโดะ ผู้ก่อตั้งบริษัท NISSIN FOODS เกิดเมื่อปี 1910 ชีวิตในวัยเด็กของเขาไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ อันโดะสูญเสียพ่อแม่ตั้งแต่ยังแบเบาะ และเติบโตมากับคุณปู่ที่ทำธุรกิจขายผ้า สิ่งนี้ทำให้เขาคุ้นเคยกับโลกของการค้าและการบริหารจัดการตั้งแต่วัยเยาว์
ในวัยหนุ่ม เขาก่อตั้งบริษัทสิ่งทอและประสบความสำเร็จ แต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ทุกอย่างเปลี่ยนไป ญี่ปุ่นต้องเผชิญภาวะ ขาดแคลนอาหารอย่างรุนแรง ถนนเต็มไปด้วยผู้คนหิวโหย และมีคนจำนวนมากเสียชีวิตเพราะโภชนาการไม่เพียงพอ
จุดประกายจากบะหมี่ราเมน
วันหนึ่ง อันโดะเดินผ่านตลาดใกล้สถานีโอซากะ เขาเห็นผู้คนต่อแถวยาวท่ามกลางอากาศหนาวเพื่อซื้อราเมนร้อนๆ ภาพนั้นสะท้อนถึง ความต้องการอาหารที่อิ่มท้องและราคาย่อมเยา
ในขณะเดียวกัน รัฐบาลญี่ปุ่นกลับรณรงค์ให้ประชาชนกินอาหารจากแป้งสาลีนำเข้าของอเมริกา อันโดะจึงเกิดคำถามว่า ทำไมไม่ทำราเมนจากแป้งสาลีเสียเลย?
การทดลองไม่รู้จบ และความสำเร็จจากครัว
เขาลงมือคิดค้น ราเมนที่ปรุงง่าย รวดเร็ว และกินได้ที่บ้าน โดยตั้งเงื่อนไขไว้ 5 ประการ คือ
1. ต้องอร่อย
2. เก็บได้นาน
3. ปรุงง่าย
4. ราคาถูก
5. ปลอดภัยและถูกสุขอนามัย
อันโดะทดลองซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนวันหนึ่งเขาได้แรงบันดาลใจจากการเห็นภรรยาทอดเทมปุระ เขาสังเกตว่าแป้งที่ทอดในน้ำมันร้อนๆ ปล่อยความชื้นออก และสามารถเก็บได้นาน
เขานำหลักการนั้นมาลองทอดเส้นบะหมี่ในน้ำมัน ผลลัพธ์คือเส้นบะหมี่แห้งกรอบที่สามารถกลับมานุ่มได้ทันทีเมื่อเติมน้ำร้อน
วันเกิดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
วันที่ 25 สิงหาคม 1958 โลกได้รู้จัก “บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป” เป็นครั้งแรก ภายใต้ชื่อ Chikin Ramen (ชิกิน ราเมน) ที่ปรุงเสร็จภายใน 2 นาทีหลังเติมน้ำร้อน จนได้รับการขนานนามว่า “บะหมี่มหัศจรรย์”
ต่อมา นิสชินยังพัฒนาต่อเป็น “คัพนูดเดิลส์” ซึ่งยกระดับบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปให้สะดวกยิ่งขึ้น และกระจายไปทั่วโลก
บะหมี่กับเศรษฐกิจแห่งความขาดแคลน
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไม่ได้เกิดขึ้นจากความอุดมสมบูรณ์ แต่ถือกำเนิดขึ้นจาก ภาวะความหิวโหยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ญี่ปุ่นต้องเผชิญอย่างสาหัส ถนนเต็มไปด้วยผู้คนที่หิวโหย เด็กๆ ขาดสารอาหาร และครอบครัวจำนวนมากไม่สามารถเข้าถึงอาหารราคาถูกที่ทำให้อิ่มท้องได้
ภาพผู้คนยืนต่อคิวยาวเหยียดท่ามกลางอากาศหนาว เพื่อรอเพียง “ชามราเมนร้อนๆ” จึงไม่ใช่เพียงภาพธรรมดา แต่สะท้อนถึงความจริงที่ว่า อาหาร 1 ชามคือความหวังในการมีชีวิตรอดต่อไปอีกวัน
ในบรรยากาศแห่งความอดอยากนั้น “บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป” ของโมโมฟุกุ อันโดะ จึงกลายเป็นนวัตกรรมที่ยิ่งใหญ่ เพราะมันไม่ใช่แค่อาหาร แต่เป็น “คำตอบของการเอาตัวรอด” ที่ราคาย่อมเยา เก็บได้นาน และทำให้ผู้คนไม่ต้องอดอยากอีกต่อไป
ญี่ปุ่น
หลังสงคราม ผู้คนสามารถเข้าถึงอาหารที่อิ่มท้องในราคาถูก บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปจึงไม่ใช่แค่ของกิน แต่เป็นสัญลักษณ์ของการฟื้นฟูประเทศจากความหิวโหย
ไทย
ในวิกฤต “ต้มยำกุ้ง” ปี 1997 ครอบครัวไทยนับล้านต้องรัดเข็มขัด ค่าแรงไม่พอรายจ่าย “มาม่า” กลายเป็นเพื่อนคู่โต๊ะอาหารที่ช่วยให้ผ่านคืนวันยากลำบากไปได้ สำนวนที่ว่า “สิ้นเดือนเหมือนสิ้นใจ กินมาม่ารอเงินเดือนออก” จึงเกิดขึ้นจากชีวิตจริงของคนไทยในเวลานั้น
ปัจจุบัน
ไม่ว่าจะเป็นเงินเฟ้อ ค่าครองชีพสูง หรือรายได้ไม่พอรายจ่าย ทุกครั้งที่เศรษฐกิจถดถอย “ยอดขายบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป” จะพุ่งสูงขึ้นทันที จนกลายเป็น “ดัชนีชี้วัดเศรษฐกิจ” อย่างไม่เป็นทางการ ว่าผู้คนกำลังอยู่ในภาวะกดดันทางการเงิน
ดังนั้น เส้นบะหมี่เล็กๆ ที่ดูธรรมดา กลับเป็นเส้นที่เชื่อมโยงความหิวโหยในอดีต เข้ากับความท้าทายทางเศรษฐกิจในปัจจุบัน มันคืออาหารที่เกิดขึ้นจาก “ความขาดแคลน” และยังคงทำหน้าที่เป็น “ความหวัง” ให้ผู้คนยามที่โลกยังเผชิญความไม่มั่นคง
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป : จากอาหารยามยาก สู่ตลาดโลกที่เติบโตไม่หยุด
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปไม่ใช่เพียงอาหารยามคับขันอีกต่อไป แต่ได้กลายเป็นหนึ่งใน “สินค้าทางวัฒนธรรม” ที่สะท้อนวิถีชีวิตของคนยุคใหม่ ทั้งความเร่งรีบ ความสะดวก และการเข้าถึงรสชาติที่หลากหลาย ปัจจุบันตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปยังคงขยายตัวอย่างต่อเนื่อง และมีแนวโน้มสดใสในอนาคต
ใครกินบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมากที่สุดในโลก?
เจาะข้อมูล 10 อันดับประเทศที่ติดโผยอดบริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ที่ไม่ใช่แค่ตัวเลือกสำหรับมื้อด่วนในชีวิตประจำวัน แต่ยังสะท้อน วัฒนธรรมการบริโภคอาหารและวิถีชีวิตในแต่ละประเทศด้วย สถิติล่าสุดจาก World Instant Noodles Association (WINA) และ Visual Capitalist เผยว่า ประเทศต่างๆ ในเอเชียยังคงครองตำแหน่งสูงสุดของการบริโภคโลก
10 อันดับประเทศที่ติดโผยอดบริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
| อันดับ | ประเทศ/เขตปกครอง | จำนวนซองบริโภค (พันล้านซอง) |
| 1 | จีน (รวมฮ่องกง) | 42.2 |
| 2 | อินโดนีเซีย | 14.5 |
| 3 | อินเดีย | 8.7 |
| 4 | เวียดนาม | 8.1 |
| 5 | ญี่ปุ่น | 5.8 |
| 6 | สหรัฐฯ | 5.1 |
| 7 | ฟิลิปปินส์ | 4.4 |
| 8 | เกาหลีใต้ | 4.0 |
| 9 | ไทย | 4.0 |
| 10 | ไนจีเรีย | 3.0 |
จากตารางจะเห็นได้ชัดว่า เอเชียยังคงเป็นศูนย์กลางการบริโภคบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป โดยประเทศจีน อินโดนีเซีย อินเดีย และเวียดนาม ครองอันดับต้นๆ ของโลก ส่วนประเทศไทยอยู่ในอันดับ 9 ด้วยยอดบริโภค ประมาณ 4 พันล้านซองต่อปี
บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปยังคงเป็น อาหารด่วนที่คนทั่วโลกเลือกบริโภคมากที่สุดในยุคปัจจุบัน โดยเอเชียยังเป็นหัวใจสำคัญของตลาด ขณะที่ประเทศไทยแม้จะอยู่อันดับ 9 แต่ปริมาณการบริโภคก็สูงถึง 4 พันล้านซองต่อปี สะท้อนความนิยมและความสำคัญของบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปในชีวิตประจำวันอย่างชัดเจน
สำหรับผู้ผลิตและนักการตลาด ข้อมูลนี้เป็นทั้งโอกาสและแนวทางในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ เพื่อดึงดูดกลุ่มผู้บริโภคในเอเชียและตลาดโลกต่อไป
“ตลาดคลองเตย” เป็นตลาดสดที่เปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง เป็นแหล่งค้าส่งวัตถุดิบราคาประหยัดสำหรับพ่อค้าแม่ค้าและผู้บริโภค วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ จะพาทุกคนไปพูดคุยกับ เจ๊นิด คลองเตย หรือ เจ๊นิด-พนิดา ณ นคร เจ้าของช่อง TikTok เจ๊นิด คลองเตย แม่ค้าตลาดและอินฟลูเอนเซอร์ชื่อดัง ไวรัลจากการทำคอนเทนต์จ่ายตลาดงบประหยัด “คนเรา รวยได้ก็จนได้ จนได้ก็รวยได้ ขอแค่ใจสู้และอยู่บนความจริง” นี่คือคติที่เจ๊นิดยึดถือมาตลอดเส้นทางชีวิตที่ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ โดยเจ๊นิดพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าการทำธุรกิจต้องกล้าที่จะก้าวออกจากแบบเดิมๆ พร้อมกับสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ ปัจจุบันได้ขยายไปแล้วกว่า 7 สาขา พร้อมกับการตั้งเป้าสร้าง “Jarin Mart (จรินมาร์ท)” มินิตลาดสด 24 ชั่วโมงที่จัดการสินค้าให้ลูกค้าได้อย่างแม่นยำ จุดเริ่มสร้างตัว “เจ๊นิด คลองเตย” แม้จะมีพื้นเพครอบครัวที่ฝั่งพ่อมีชื่อเสียงมียศมีศักดิ์ และฝั่งแม่อากงเป็นเจ้าสัวย่านเยาวราช แต่ชีวิตกลับพลิกผันจนถึงจุดที่ไม่มีเงิน “พวกเราทุกคนในบ้านจะไม่ก่อหนี้ เพราะเคยเห็นช่วงที่แย่ที่สุดของพ่อ ตอนที่ร้อนมากจนถึงขั้นต้องผ่อนพัดลม” เจ๊นิดเล่าถึงภาพจำวันที่ครอบครั
จากเจ้าแม่อีเวนต์ อินฟลูเอนเซอร์ และผู้ประกอบการร้านอาหารอย่าง จิ้นทอดป้าตือ และ ป้าตือไวไวเขย่า เส้นทางของ ป้าตือ – สมบัษร ถิระสาโรช ไม่ได้เกิดจากโชค แต่เกิดจากการมองหาโอกาส ศึกษาตลาด และค่อยๆ ลงมือทำอย่างไม่เกินตัว “เวลาจะเริ่มทำอะไรก็ตาม ต้องศึกษาก่อน ว่าจริงๆ แล้วสิ่งที่กำลังจะทำคืออะไร ตลาดต้องการอะไร ความแตกต่าง ความยูนีค DNA ของเราอยู่ไหน และใส่ตัวตนของเราเข้าไป” คำบอกเล่าของ ป้าตือ บนเวที “สสว. UNLOCK ปลดล็อก ธุรกิจ SME ไทย” ก่อนแชร์ให้ฟังถึงสูตรการทำธุรกิจหลากหลาย หนึ่ง ให้เริ่มตั้งคำถามว่าตัวเองมี “ความชอบ” เรื่องอะไร เพราะถ้าทำสิ่งที่ชอบจะสามารถอธิบายให้ลูกค้าฟังได้ อย่าง จิ้นทอดป้าตือ ก็เริ่มต้นจากความชอบกินอาหารเหนือ “เราชอบกินอาหารเหนือ เลยมาขายอาหารเหนือในราคาถูก เพราะคนไทยชอบกินของจุกจิก และกินหลายอย่าง แต่ต้องราคาถูก จับต้องได้ ในยุคเศรษฐกิจแบบนี้ สอง ตลาดแบบนี้ในกรุงเทพฯ ในเมืองใหญ่ยังไม่มี หรือแม้แต่การเปิดไวไวเขย่า เราต้องสร้างซิกเนเจอร์ให้คนเขย่ากล่อง แต่ขณะเดียวกันต้องรู้ว่าอะไรคือสิ่งที่ทำมาแล้วอร่อย และราคาจับต้องได้ เป็นพื้นฐานเลย” สอง “คิดแล้วทำทันที” แต่ไ
เหตุการณ์แผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นต่อเนื่องในหลายพื้นที่ สะท้อนให้เห็นว่า “ภัยพิบัติไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป” แม้ประเทศไทยจะไม่ได้อยู่ในพื้นที่เสี่ยงรุนแรง แต่เมื่อเกิดเหตุ สิ่งที่ได้รับผลกระทบไม่ใช่เพียงอาคาร บ้านเรือน หรือระบบสาธารณูปโภค หากแต่รวมถึงระบบบริการสุขภาพที่อาจเข้าถึงได้ยากในช่วงเวลาวิกฤต ดร.ภญ.สุภาภรณ์ ปิติพร ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร กล่าวว่า การเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติในวันนี้ ไม่ได้หมายถึงการเตรียมเพียงอาหาร น้ำดื่ม หรือไฟฉาย แต่ต้องรวมถึง “การเตรียมความพร้อมด้านสุขภาพ” เพื่อให้ประชาชนสามารถดูแลตนเองและคนในครอบครัวได้ในช่วงเวลาที่ความช่วยเหลือยังเข้าไม่ถึง “เมื่อเกิดภัยพิบัติ โรงพยาบาลอาจมีผู้ป่วยจำนวนมาก ถนนอาจถูกตัดขาด ร้านขายยาอาจปิดชั่วคราว แต่สิ่งหนึ่งที่ยังอยู่กับเราเสมอ คือความรู้และทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัว” ดร.สุภาภรณ์ กล่าว ดร.สุภาภรณ์ กล่าวว่า ประเทศไทยโชคดีที่มีสมุนไพรเป็น “เสบียงสุขภาพ” กระจายอยู่ในทุกชุมชน หลายชนิดปลูกอยู่ในรั้วบ้าน อยู่ในสวนครัว หรือหาได้จากตลาดใกล้บ้าน ไม่ว่าจะเป็น ขิง สำหรับบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน และช่วย
กระแสอาหารไทยโบราณยังแรงต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมนูประจำฤดูร้อนอย่าง “ข้าวแช่นารา” ของ NARA Thai Cuisine ที่สร้างยอดขายกว่า 10,000 เซ็ต ภายในระยะเวลาเพียง 2 เดือน กลายเป็นเมนูอันดับหนึ่งของร้านในช่วงซัมเมอร์ที่ผ่านมา ภายใต้แคมเปญ “สำรับไทย..ไว้ใจนารา” หรือ TASTE NARA – TASTE OF THAILAND ตอกย้ำจุดยืนการยกระดับอาหารไทยสู่มาตรฐานสากล ผ่านการนำเสนอสำรับไทยโบราณในรูปแบบร่วมสมัย เบื้องหลังความสำเร็จของ ข้าวแช่นารา โดยปีนี้นาราไทย คูซีน ยังได้นางเอกซุปตาร์อย่าง ใหม่-ดาวิกา โฮร์เน่ เป็นตัวแทนถ่ายทอดเสน่ห์สำรับไทยประจำฤดูกาล ผ่านเมนู ‘ข้าวแช่นารา’ จนสามารถขยายฐานกลุ่มนักชิมสู่คนรุ่นใหม่ได้มากขึ้น ปลุกกระแสความนิยมอาหารไทยโบราณให้กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง นอกจากกระแสตอบรับจากนักชิมชาวไทยแล้ว ล่าสุดยังได้รับความสนใจจากบุคคลระดับโลก เมื่อ จูเลีย มอร์ลีย์ ประธานและซีอีโอองค์กรมิสเวิลด์ พร้อมด้วย ปิยาภรณ์ แสนโกศิก หรือ แม่ปุ้ย TPN ผู้ถือลิขสิทธิ์เวทีประกวด Miss World Thailand และเวทีนางงามระดับนานาชาติ ร่วมรับประทานอาหารไทย โดยมี คุณยีน-สิริโสภา จุลเสวก ผู้บริหารนารา กรุ๊ป ให้การต้อนรับที่ร้านนาราไท
