จากการเริ่มต้นธุรกิจแรกกับคุณพ่อ สู่การเป็นผู้บริหารเหมืองทราย และพลิกโฉมวงการขนส่งไทย คุณคมสันต์ได้มาถ่ายทอดมุมมองการทำธุรกิจที่เต็มไปด้วยบทเรียนทั้งความสำเร็จ ความผิดพลาด และวิกฤตครั้งใหญ่ที่พลิกโฉมองค์กร
ในงาน “ไทยมาร์ท x ไทยรัฐ: สร้างแบรนด์ สร้างชาติ” พาไปพูดคุยกับ คุณคมสันต์ ลี ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Flash Express ในหัวข้อ “แบรนด์จะโตอย่างไรในยุคต่อไป” ผู้ที่ใครหลายคนรู้จักตัวตนเขาผ่านเรื่องราวแรงบันดาลใจในซีรีส์ “สงคราม ส่งด่วน”
เริ่มจากจุดเล็กๆ แก้ปัญหาที่คนอื่นมองข้าม
คุณคมสันต์ สะท้อนมุมมองการเป็นผู้ประกอบการไว้ว่า
“ผมคิดว่าการเป็นผู้ประกอบการนั้น โอกาสตายเยอะเกิน คุณต้องโชคดีระดับหนึ่ง คุณถึงจะอยู่รอดได้ แต่มากกว่าความโชคดีคือคุณต้องพร้อมเปลี่ยนแปลงตัวเองเสมอและตลอดเวลา”
ในวันที่เริ่มต้นทำ Flash Express เป้าหมายไม่ใช่การแข่งกับยักษ์ใหญ่ตั้งแต่วันแรก แต่เป็นการมองเห็นปัญหาความเหลื่อมล้ำระหว่างชนบทกับสังคมเมือง โดยเฉพาะต้นทุนโลจิสติกส์ส์ที่แพงเกินไป ทำให้คนชนบทต้องซื้อของแพงแต่ขายสินค้าได้ถูก
เขาเล่าว่าช่วงเริ่มทำธุรกิจ “โอกาสของชนบทกับสังคมเมืองมันไม่เท่าเทียมกัน ตั้งแต่เรื่องของการศึกษา ตั้งแต่การเข้าถึงข้อมูลและอื่นๆ อีกหลายอย่างมาก แต่ว่าอันหนึ่งที่เป็นปัจจัยสำคัญเลยคือการเข้าถึงโอกาส”
เหตุผลหลักๆ คือต้นทุนโลจิสติกส์แพงเกินไป เลยคิดว่าถ้าเราสร้างโครงสร้างพื้นฐานให้มันดีพอ ทำให้โอกาสของชนบทกับโอกาสของสังคมเมืองเท่าเทียมกัน ก็จะสามารถทำให้ระดับคุณภาพชีวิตของเขาดีขึ้นได้ และแน่นอนว่าเราคาดหวังว่าเราจะดีขึ้นด้วย
วิกฤตโควิดและบทเรียน 500 ล้าน
หลายคนเข้าใจว่าช่วงโควิดคือนาทีทองที่ทำให้ Flash Express เติบโตแบบก้าวกระโดด
แต่คุณคมสันต์เผยว่านั่นคือความจริงเพียงครึ่งเดียว เพราะเบื้องหลังคือช่วงเวลาที่หนักหนาสาหัสที่สุด
อย่างแรก “วิกฤตคลังสินค้าแตก” คลังที่วังน้อยถูกหน่วยงานรัฐสั่งปิด เนื่องจากพนักงานติดโควิดเกินครึ่ง ทำให้มีสินค้าค้างในโกดังกว่า 500,000 ชิ้น พนักงานหมื่นคนต้องกักตัว
ขณะที่ธุรกิจขนส่งหยุดไม่ได้ ทำให้ต้องจ้างพนักงานเพิ่มอีก 1 หมื่นคน เพื่อเคลียร์ของ ทำให้เขาตัดสินใจเคลมให้ผู้ขายและผู้ซื้อทั้งหมด ส่งผลให้ภายในเดือนเดียวขาดทุนไป 500 ล้านบาท
หลังจากวิกฤตนั้น ทำให้ Flash Express เรียนรู้ที่จะสร้างมาตรฐานความปลอดภัยที่เข้มข้นขึ้น
และสิ่งสำคัญที่สุดคือ “ความกล้าที่จะออกมายอมรับความผิดพลาดกับผู้บริโภคและชดเชยอย่างจริงใจ” ซึ่งใช้เวลาไม่ถึง 2 เดือน ความเชื่อมั่นของผู้บริโภคก็กลับมาแตะระดับ New High อีกครั้ง
หลักการอย่างหนึ่งที่แฟลชไม่เคยเปลี่ยนเลยคือ “พยายามบริการแบบเฟิร์สคลาส แต่เซอร์วิสในราคาของ Economy Class” เรื่องนี้คือ Value ที่จะทำให้ผู้ขายและผู้ซื้อมีต้นทุนในการใช้ชีวิตที่ต่ำลง
จากเดิมที่ค่าส่งเฉลี่ย 60 บาท (คิดเป็นกว่า 40% ของราคาสินค้าออนไลน์) จนปัจจุบันไทยมีโครงสร้างพื้นฐานโลจิสติกส์ที่ดีที่สุด ถูกที่สุด และครอบคลุมที่สุดในอาเซียน
กินในปาก มองในหม้อ คิดในนา
ความหมายคือ ข้าวที่คุณควรกิน Action ที่คุณควรทำ คุณต้องรับผิดชอบให้มันกินเข้าปากคุณได้ก่อน แล้วก็มองที่หม้อ หม้อก็คือถ้วยที่สองที่คุณจะไปตักต่อ ส่วนคิดในนา ก็คือสักวันหนึ่งคุณจะมีนาเป็นของตัวเอง
“ก้าวแรกของการเป็นสตาร์ทอัพ คุณไม่สามารถตาสูงมือต่ำตั้งแต่วันแรกได้ คุณต้องเริ่มต้นจากจุดที่เล็กที่สุด ที่คุณจะสร้างคุณค่ามันออกมาได้ แก้ไขปัญหาที่เล็กที่สุดที่คุณคิดว่าคุณแก้ไขมันได้ ไม่ใช่ไปเปรียบเทียบตนเองกับคู่แข่งรายใหญ่ของคุณตั้งแต่วันแรก”
วันแรกที่ผมมา ผมแค่อยากแก้ไขบางปัญหาที่คนตัวใหญ่มองข้าม ที่คนตัวใหญ่ไม่อยากจะแก้ไขมัน แล้วผมก็ไปแก้ไขมัน ให้มันดีพอ
พอผมแก้ไขปัญหาเหล่านั้นมันดีพอ ผมก็จะมีฐานลูกค้าที่มากขึ้น จนวันหนึ่งผมทำสิ่งที่เขาทำไม่ได้ ได้ดีพอ แล้วผมทำสิ่งที่เขาทำได้แล้ว ผมทำได้ดีกว่านั้นครับ
อีคอมเมิร์ซไม่ใช่ทางเลือก แต่มันคือ “ทางรอด”
“ในโลกอดีตธุรกิจอยู่ที่เดิมลูกค้าเข้ามาหา แต่โลกปัจจุบันธุรกิจต้องเข้าหาผู้บริโภคทุกช่องทาง”
โลกธุรกิจปัจจุบันพฤติกรรมผู้บริโภคยังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว เช่น กลุ่มผู้ขายอายุน้อยลงเรื่อยๆ (มีเด็กอายุ 10 ขวบขายของออนไลน์จำนวนมาก) ทำให้โจทย์ของแบรนด์ยากขึ้น
จากเดิมที่แข่งกันที่ความน่าเชื่อถือ สู่ยุคที่ต้อง “เข้าใจตัวตนและธุรกิจของลูกค้าอย่างแท้จริง”
ปัจจุบัน ธุรกิจขนส่งและผู้ประกอบการ SME กำลังเผชิญหน้ากับความท้าทายครั้งใหญ่ เมื่อแพลตฟอร์มรายใหญ่เข้ามามีอิทธิพล บีบราคา และทำให้ผู้ประกอบการไทยเผชิญต้นทุนค่าธรรมเนียม (GP) ที่สูงเกินไป จนคุณคมสันต์ยอมรับว่าต้องทำการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในองค์กร
เดิมทีที่ผมมีผู้ขาย 3-4 ล้านราย วันนี้ผมเหลือผู้ขายแค่ 3 ราย
“วันนี้ผู้ขายทั้งหมด พวกเขาไม่สามารถเลือกขนส่งเองได้ แพลตฟอร์มเป็นคนเลือกให้ แล้วที่แย่ไปกว่านั้นคือ แพลตฟอร์มบีบราคาผมเรื่อยๆ บีบจนผมไม่เหลือกำไร จนจะขาดทุนด้วยซ้ำ ตอนนี้ธุรกิจขนส่งไทยอยู่ไม่ได้แล้ว ถูกทุนต่างชาติครอบงำหมดแล้ว แพลตฟอร์มวันนี้ เอาเปรียบทั้งผู้ขายและผู้ซื้อ จนทำให้ผู้ประกอบการ SME ถูกชาร์จค่าจีพีเกิน
ประเทศที่พัฒนาแล้วต้นทุนโลจิสติกส์ไม่เกิน 12-17% อีคอมเมิร์ซไม่เกิน 15% มีแต่ที่ไทยที่ชาร์จแพงขนาดนี้ ทุกอย่างราคาขึ้นหมด ยกเว้นเงินเดือนไม่เคยเพิ่มเลย ดังนั้น เราควรหาทางเลือกให้ตัวเองในการลองทำสิ่งใหม่ๆ”
ในมุมมองของคุณคมสันต์ การสนับสนุนแพลตฟอร์มสัญชาติไทยอย่าง “ไทยมาร์ท” จึงเป็นโอกาสสำคัญที่จะช่วยให้ผู้ประกอบการไทยมีทางเลือก และหลุดพ้นจากการถูกเอาเปรียบ
ก่อนจะกล่าวทิ้งท้ายว่า “เราเกิดมาแล้วยากจนไม่ใช่ความผิดเรา แต่ตอนที่เราตายไปแล้วยังจน นั่นคือความผิดเรา ถ้าเราพยายามก่อนตายแล้วยังจนอยู่ แสดงว่าเป็นความผิดของแพลตฟอร์ม”
ถ้ามีบ้านหลังสวยในโลเคชันงามๆ แบบประเทศญี่ปุ่นมาขายในราคาถูก แถมบางหลังถึงขั้นยกให้ฟรีเลย คุณจะสนใจไหม เมื่อพูดถึงคำว่า “บ้านร้าง” คนอาจนึกถึงภาพบ้านน่าหวาดกลัว แต่ในเชิงคำนิยาม บ้านร้าง คือ สิ่งปลูกสร้างประเภทบ้านหรืออาคารที่ถูกทอดทิ้ง ปราศจากผู้คนอยู่อาศัย และไม่มีการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง จนมักมีสภาพชำรุดทรุดโทรม หรือเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา ญี่ปุ่นกำลังเผชิญปัญหาบ้านร้างที่ทวีความรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ปรากฏการณ์นี้มีชื่อเรียกว่า “Akiya” ปัจจุบันมีจำนวนบ้านร้างทั่วประเทศสูงถึงประมาณ 9 ล้านหลัง หรือคิดเป็นสัดส่วนราว 1 ใน 7 ของอสังหาริมทรัพย์ทั้งหมดในประเทศ และในบางจังหวัดมีรายงานว่าสัดส่วนบ้านว่างสูงถึง 1 ใน 4 ของบ้านทั้งหมดในพื้นที่ ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่เพียงปัญหาเล็กๆ แล้ว แต่กลายเป็นการบ้านชิ้นใหญ่ของหน่วยงานท้องถิ่น สะท้อนวิกฤตด้านโครงสร้างประชากรของญี่ปุ่น รากปัญหาประชากรลดลง เมืองใหญ่ดูดคนจากชนบท สาเหตุหลักของวิกฤตบ้านร้างมาจากอัตราการเกิดที่ต่ำที่สุดแห่งหนึ่งของโลก อยู่ที่เพียง 1.2 คนต่อสตรีหนึ่งคน ประกอบกับนโยบายจำกัดการรับผู้อพยพในอดีตของญี่ปุ่น ส่งผลให้จำนวนประชากรลดลงอย่
ท่ามกลางเสียงผัดกระทะและกลิ่นอาหารอันคุ้นเคยในศูนย์อาหาร Golden Mile Food Centre เสียงและกลิ่นหอมของขนมอบสดใหม่จากร้าน Ate Cookies กำลังดึงดูดความสนใจของผู้คนที่ผ่านไปมา เน้นขายคุกกี้ชิ้นโตสไตล์ New York Levain ที่เนื้อแน่นและนุ่ม เบื้องหลังร้านนี้คือ Donovan Wong (โดโนแวน หว่อง) วัย 33 ปี อดีตผู้จัดการฝ่ายดูแลลูกค้าธนาคาร ที่ผันตัวมาทำธุรกิจ F&B เต็มตัว สร้างยอดขายประมาณ 60-70 ชิ้นต่อวัน จากโลกการเงินสู่สายงานอาหาร โดโนแวน จบการศึกษาด้านการเงินและการธนาคารจาก University of London และทำงานธนาคารอยู่กว่า 2 ปี แม้ว่าเขาจะชื่นชอบงานด้านการเงิน แต่กลับรู้สึกว่าการไต่เต้าในองค์กรและมิตรภาพในออฟฟิศเป็นเรื่องท้าทาย อย่างช่วงที่พักงานบริษัท เขาได้ไปทำงานพาร์ตไทม์ในครัวของร้านเบอร์เกอร์ Five Guys นานถึงหนึ่งปี จนได้พบกับ เชฟ Joe Cheong และร่วมกันเปิดร้านอาหารไต้หวันชื่อ Wen Li Taiwanese Food ที่ Golden Mile ในปี 2021 ซึ่งปัจจุบันเขายังคงดูแลงานบริหาร การเงิน และการตลาดของร้านนั้นอยู่ การเริ่มต้นใหม่ด้วยตัวคนเดียว เส้นทาง F&B ไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ โดโนแวนยอมรับว่าเขาเร่งขยายสาขาแรกเร็ว
หลังเรียนจบมัธยมปลาย Winnie Ong ในวัย 19 ปี ใช้เวลาช่วง Gap Year ราวหนึ่งปีทำสิ่งที่ตัวเองชอบ นั่นคือการนำเสื้อผ้ามาปรับดีไซน์ใหม่ ทดลองออกแบบ และเปลี่ยนไอเดียของตัวเองให้กลายเป็นเสื้อผ้าที่คนอื่นอยากสวมใส่ โดยไม่คิดจะทำเป็นธุรกิจจริงจัง ทว่า 14 ปีต่อมา โปรเจ็กต์เล็กๆ ที่เริ่มจากความชอบกลับเติบโตเป็นแบรนด์แฟชั่นที่คนสิงคโปร์รู้จักในชื่อ “Young Hungry Free” และ จีซู ศิลปินดังจาก Blackpink ก็เลือกสวมใส่แบรนด์ของเธอ เบื้องหลัง Young Hungry Free Winnie Ong มีความหลงใหลในเรื่องแฟชั่นมาตั้งแต่สมัยเรียน เธอใช้เวลาว่างส่วนใหญ่ไปกับการเดินหาซื้อเสื้อผ้าวินเทจมือสอง แล้วนำมาปรับดีไซน์ให้มีความเป็นตัวเองมากขึ้น จนมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ก่อนนำไปขายเป็นรายได้เสริมเล็กๆ เธอทำเพราะมีความสุขกับการได้สร้างสรรค์อะไรที่แตกต่าง ขณะเดียวกันก็ทำงานในร้านค้าปลีกควบคู่ และใช้เวลาว่างดีไซน์เสื้อผ้าอย่างต่อเนื่อง จนช่วงเวลานี้เองที่เธอตัดสินใจเปลี่ยนโปรเจ็กต์ที่ทำด้วยความชอบให้กลายเป็นแบรนด์ Young Hungry Free ตอนนั้นเธอมีรายได้ประมาณ 1,400 ดอลลาร์สิงคโปร์ต่อเดือน หรือราว 36,000 กว่าบาท แต่ได้รับเงินสุทธิประมาณ
รวมดาวคนดวงปัง! ดวงฟื้น! ดวงเฮง! ครึ่งหลังเดือนพฤษภาคม มีราศีไหนบ้าง เช็กเลย ราศีดวงดีครึ่งเดือนหลัง เรียกว่าราศียืนหนึ่งเรื่องดวงดี ถือเป็นราศีที่ ดวงฟื้น ทำสิ่งใดจะประสบความสำเร็จ รวมถึงมีข่าวดีในสิ่งที่รอคอย คิดอยากทำสิ่งใด ได้เวลาของคุณแล้วครับ ได้แก่ ราศีธนู ราศีมีน และราศีกรกฎ Youtube : https://youtube.com/c/VCoconut Facebook Page : อาจารย์ณัฐ นรรัตน์ Facebook : ณัฐ นรรัตน์ ———————————————————————- เริ่มแล้ววันนี้ M-Code สแกนปั๊บ ลุ้นรับโชค สแกนเลย! ลุ้นรับ ‘บัตรเติมน้ำมันบางจาก’ มูลค่า 5,000 บาท วันละ 1 รางวัล ภายใต้แคมเปญใหญ่ ‘MATICHON – KHAOSOD SEA GAMES 2022’ ใช่ราศีคุณไหม? 5 อันดับคนดวงดี ยืนหนึ่งปังสุดฉุดไม่อยู่ ประจำเดือนพฤษภาคม
