บ้านปลามีชีวิต
“ซั้ง” หรือ “บ้านปลา” คือการเลียนแบบที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำเกิดจากภูมิปัญญาของชาวประมงพื้นบ้าน โดยทั่วไป การทำซั้งในทะเลสาบสงขลา แบ่งได้เป็น 2 รูปแบบคือ 1. แบบซั้งเชือกคือการใช้เชือกผูกเป็นสายฝอยๆ คล้ายหญ้าทะเล ถ่วงน้ำหนักด้วยทุ่นหรือไม้ไผ่ เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัย หลบภัย และฟักตัวของสัตว์น้ำวัยอ่อน ซั้งเชือกมักพบในบริเวณแหล่งน้ำลึกที่มีกระแสน้ำแรงบริเวณชายฝั่งของทะเลนอก 2. แบบซั้งกอ พบบริเวณชายฝั่งทะเลสาบสงขลา รูปแบบซั้งกอในทะเลสาบสงขลามีลักษณะเป็นคอกที่ทำด้วย ไม้ไผ่ และด้านในใส่กิ่งไม้เพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของปลาและสัตว์น้ำ สำหรับใช้เป็นที่เกาะของสาหร่ายและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก รวมถึงแพลงก์ตอนที่เป็นอาหารของลูกปลาขนาดเล็ก ทำให้บ้านปลากลายเป็นแหล่งอาหารและที่หลบซ่อนตัวจากศัตรูตามธรรมชาติ ช่วยปริมาณสัตว์น้ำเพิ่มขึ้นได้ในระยะยาว จากวิถีการทำประมงพื้นบ้านได้มีการนำมาประยุกต์ใช้ในงานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์น้ำในทะเลสาบสงขลามีมานานกว่า 10 ปีแล้ว โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยและแหล่งอนุบาลของสัตว์น้ำเพื่อการอนุรักษ์และพื้นฟูระบบนิเวศแหล่งน้ำ พัฒนาสู่ “ บ้านปลามีชีวิ
“ซั้ง” ภูมิปัญญาชาวประมงที่เกิดจากการนำวัสดุธรรมชาติที่หาได้ง่าย เช่น กิ่งและลำต้นของไม้ชายเลนมากองหรือผูกและทิ้งไว้ในทะเล เพื่อล่อให้สัตว์ทะเลเข้ามาใช้เป็นแหล่งหากินและใช้หลบซ่อนตัว ก่อนจะใช้เครื่องมือประมงมาล้อมจับและนำขึ้นมาขาย แต่วันนี้ซั้งได้ถูกพัฒนามาเป็นเครื่องมือสำคัญในการคืนความอุดมสมบูรณ์ให้กับชุมชนประมงชายฝั่งหลายแห่ง ภายใต้ชื่อ “บ้านปลา” ปัจจุบันชุมชนชาวประมงในทะเลสาบสงขลา เริ่มมีการใช้ซั้งเพื่อเป็นบ้านปลาในพื้นที่เขตอนุรักษ์ห้ามจับสัตว์น้ำของชุมชน โดยส่วนใหญ่จะเป็น “ซั้งกอ” ที่เป็นการนำวัสดุ เช่น ลำไม้ไผ่ มากั้นเป็นคอกสี่เหลี่ยมขนาดประมาณ 4×4 เมตร และนำกิ่งไม้ที่หาใด้ในชุมชน เช่น ทางปาล์ม ทางมะพร้าว กิ่งเสม็ด กิ่งลำพู มาใส่หรือปักไว้ในคอก สำหรับใช้เป็นที่เกาะของสาหร่ายและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก รวมถึงแพลงก์ตอนที่เป็นอาหารของลูกปลาขนาดเล็ก ทำให้บ้านปลากลายเป็นแหล่งอาหารและที่หลบซ่อนตัวจากศัตรูตามธรรมชาติ ช่วยปริมาณสัตว์น้ำเพิ่มขึ้นได้ในระยะยาว “เมื่อเปรียบเทียบปริมาณสัตว์น้ำก่อนและหลังการทำบ้านปลาในทะเลสาบสงขลา เราพบว่า ก่อนทำบ้านปลาน้ำหนักของสัตว์น้ำในบริเวณดังกล่าวอยู่ที
