ปศุสัตว์

กรมปศุสัตว์ จับมือหอการค้าไทยและภาคเอกชน เดินหน้ายกระดับมาตรฐานอาหารปลอดภัยในโครงการ “ปศุสัตว์ OK” ก้าวสู่ปีที่ 11 ขยายเครือข่ายร้านค้าและแผงจำหน่ายทั่วประเทศทะลุ 6,000 แห่ง เปิดตัวเกม “OK RUSH ภารกิจพิชิตอาหาร” ดึงคนรุ่นใหม่ใส่ใจที่มาของเนื้อสัตว์ พร้อมปูพรมขยายฐานสู่โรงเรียนและโรงพยาบาลทั่วประเทศ นส.พ.อัจฉบุณณ์ แสงศิริรักษ์ นายสัตวแพทย์ชำนาญการพิเศษ กรมปศุสัตว์ เปิดเผยว่า โครงการเนื้อสัตว์ปลอดภัยใส่ใจผู้บริโภค หรือ “ปศุสัตว์ OK” เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2558 จนถึงปัจจุบันเข้าสู่ปีที่ 11 โดยมีเป้าหมายสร้างสัญลักษณ์มาตรฐานให้ผู้บริโภคเลือกซื้อเนื้อสัตว์และไข่สดที่สะอาด ปลอดภัย ได้อย่างมั่นใจ จากจุดเริ่มต้นที่มีการรับรองเพียง 200 กว่าร้านค้า ปัจจุบันกรมปศุสัตว์ได้พัฒนาเกณฑ์การรับรองจากรายเดี่ยวเป็น “รายกลุ่ม” พร้อมดึงพันธมิตรเครือข่ายเข้ามามีส่วนร่วม จนสามารถขยายการรับรองครอบคลุมทั้งเนื้อสัตว์และไข่ไก่รวมแล้วกว่า 6,000 ร้านค้า สำหรับแผนงานในระยะต่อไป กรมปศุสัตว์มุ่งเน้นการประชาสัมพันธ์เชิงรุกเข้าสู่กลุ่มคนรุ่นใหม่ ผ่านเกมที่มีชื่อว่า “OK RUSH ภารกิจพิชิตอาหาร” ซึ่งมีลักษณะคล้ายเกมงู เพ

การเลี้ยงหมูหลุม เป็นอีกช่องทางที่สามารถช่วยลดในเรื่องของกลิ่นได้ดี เพราะการเลี้ยงจะเน้นใส่แกลบลงไปภายในเล้า จึงทำให้ของเสียที่เกิดจากการขับถ่ายของหมู ซึมลงไปด้านล่างทำให้ไม่มีกลิ่นส่งออกมารบกวน และที่สำคัญหมูยังได้รับการปฏิบัติที่ดีไม่อยู่กันอย่างแออัด จากหลักการสำคัญนี้เองจึงทำให้หมูมีสุขภาพดี เกษตรกรสามารถลดการใช้ยาปฏิชีวนะไปภายในตัว คุณสุธี ทัศนสุนทรวงศ์ อยู่บ้านเลขที่ 22 หมู่ที่ 11 ตำบลแก้มอ้น อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ได้ปรับเปลี่ยนจากการเลี้ยงหมูแบบวิธีเดิม มาเลี้ยงด้วยวิธีนี้ นอกจากจะช่วยให้ประหยัดในเรื่องของการใช้น้ำจำนวนมากแล้ว การเลี้ยงหมูหลุมช่วยให้ประหยัดต้นทุนการเลี้ยงได้ดี โดยเฉพาะในเรื่องของการใช้น้ำ ที่ไม่ต้องหมั่นฉีดทำความสะอาดในทุกๆ วัน แบบการเลี้ยงด้วยวิธีการเดิม คุณสุธี บอกว่า การเลี้ยงหมูหลุมถือว่าเป็นการจัดระบบฟาร์มให้ดียิ่งขึ้น เพราะหมูที่เลี้ยงจะอยู่กันอย่างไม่แออัดจนเกินไป ทำให้หมูมีพื้นที่เดินเล่น จากการทดลองจนประสบผลสำเร็จ จึงทำให้เขาได้เลี้ยงแบบครบวงจรในเวลาต่อมา คือการผลิตลูกพันธุ์จำหน่ายและบางส่วนไว้เลี้ยงขุนเองภายในฟาร์ม ก่อนที่จะนำลูกหมูมาใส่เลี้ยงเข้า

แพะนม เป็นอีกหนึ่งสัตว์เลี้ยงทางด้านปศุสัตว์ที่ได้รับความนิยม เพราะนอกจากนำตัวผู้ส่งขายได้แล้ว ตัวเมียยังสามารถผลิตลูกและรีดน้ำนมได้ทุกวันเพื่อสร้างรายได้อีกหนึ่งช่องทาง นอกจากนี้ น้ำนมแพะยังสามารถนำมาแปรรูปเพิ่มมูลค่าทำเป็นสบู่นมแพะ ซึ่งสายพันธุ์ของแพะนมที่เลือกเลี้ยงก็จะแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับความชอบของเกษตรกรว่าจะเลี้ยงสายพันธุ์แบบไหนในพื้นที่และสภาพแวดล้อมที่ต้องการ     คุณธนา กนกธัญธนัง เกษตรกรเลี้ยงแพะนม ตั้งอยู่หมู่ที่ 3 ตำบลทาเหนือ อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ โดยเขาได้เลือกเลี้ยงแพะนมพันธุ์ซาแนนเลือดสูงเป็นหลัก เพราะแพะสายพันธุ์นี้ให้น้ำนมในปริมาณมาก สามารถรีดได้ทุกวันจนมีการกล่าวขานว่าเป็น “ราชินีแห่งนม” ลักษณะประจำพันธุ์คือ มีสีขาว มองแล้วสะอาดตา บางตัวอาจเป็นสีครีม ใบหน้าแบน ใบหูสั้น ตั้งตรงชี้ไปข้างหน้า   สนใจทำปศุสัตว์ เพื่อสร้างรายได้ คุณธนา เล่าจุดเริ่มต้นของการเลี้ยงแพะนมให้ฟังว่า เมื่อเขาได้กลับมาอยู่บ้านและต้องการหาอาชีพที่มั่นคงให้กับครอบครัว โดยเขาสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะนม เพราะได้ศึกษาในเรื่องของตลาดมาแล้วว่ามีแหล่งรับซื้อที่แน่นอน สามารถรีดน้ำนมจำหน่ายได้ทุก

แพะพันธุ์บอร์ เป็นแพะเนื้อที่นิยมนำมาเลี้ยงเป็นสายพันธุ์ที่มีเลือดร้อย เพราะจากการเป็นสายเลือดแท้นี้เอง จึงทำให้แพะพันธุ์บอร์เด่นในเรื่องของการให้เนื้อมาก เป็นแพะที่มีโครงสร้างขนาดตัวที่ใหญ่ โดยเกษตรกรส่วนใหญ่จะนิยมนำมาเลี้ยงเพื่อขยายพันธุ์จำหน่าย เพราะยังมีเกษตรกรหลายท่านที่ต้องการแพะพันธุ์บอร์มาต่อยอด นำไปปรับปรุงและพัฒนาแพะภายในฟาร์มให้มีคุณภาพต่อไป   คุณชรินทร์ วิทยาภรณ์ หรือ คุณหนึ่ง เจ้าของแขมณรงค์ฟาร์มแพะ ตั้งอยู่เลขที่ 200 หมู่ที่ 9 ตำบลบางขุด อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท ดีกรีสถาปนิกหนุ่ม จากสาขาสถาปัตยกรรมและการวางแผน คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ได้ชื่นชอบในเรื่องของการทำปศุสัตว์ จึงได้มีการออกแบบวางแผนการทำฟาร์มแพะสร้างเป็นอาชีพเสริม จนเกิดรายได้ควบคู่ไปกับการทำงานประจำได้เป็นอย่างดี แพะเป็นสัตว์เลี้ยง อาชีพเสริมทำเงินได้ คุณหนึ่ง เล่าให้ฟังว่า อาชีพหลักของเขาเป็นสถาปนิก หลังจากที่แต่งงานและได้มาอยู่กับภรรยา ช่วงนั้นบ้านของภรรยามีการเลี้ยงสุกรไว้ ต่อมาจึงเกิดความสนใจในเรื่องของการเลี้ยงแพะ ทำให้ได้ศึกษาเรื่องของสายพันธุ์แพะจากแหล่งต่างๆ

ไก่เบตงเป็นไก่พันธุ์เนื้อพื้นเมืองที่นำพันธุ์มาจากมณฑลกวางไส ประเทศจีน ในอดีตที่ชาวจีนได้อพยพมาปักหลักถิ่นฐานที่อำเภอเบตง และได้นำไก่พันธุ์นี้มาเลี้ยงจนเป็นที่รู้จักแพร่หลายมาถึงปัจจุบัน ไก่เบตงถือว่าเป็นไก่ที่สร้างชื่อเสียงให้กับอำเภอเบตง จนเป็นสัญลักษณ์ของเมืองเบตง หากใครก็ตามที่ได้มาเป็นต้องมาแวะลิ้มลองความอร่อยของเมนูจากไก่เบตงพันธุ์แท้ อย่างข้าวมันไก่เบตง ไก่สับเบตง ไก่เบตงตุ๋นยาจีน ไก่เบตงคั่วเค็ม ฯลฯ ที่มีเนื้อเหนียวนุ่ม หนังกรอบ และที่สำคัญไก่เบตงเป็นไก่ที่ไร้ไขมัน จึงเป็นที่ชื่นชอบของบรรดานักชิมจากทั่วทั้งในประเทศและต่างประเทศ หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมไก่เบตงถึงมีราคาสูงกว่าไก่ชนิดอื่นๆ แต่ถึงแม้ไก่เบตงจะมีราคาที่สูง แต่ก็ยังเป็นที่ต้องการของตลาดเสมอมา เนื่องจากการเลี้ยงไก่เบตงยังไม่เป็นที่นิยมของเกษตรกร เพราะด้วยระยะเวลาในการเลี้ยงไก่เบตง ต้องใช้ระยะเวลามากกว่าการเลี้ยงไก่ปกติ ไก่เบตงที่สามารถขายได้ต้องมีอายุ 5-6 เดือน ทำให้ระยะเวลาการเลี้ยงนานกว่าไก่ปกติ แต่ก็ได้ผลตอบแทนอย่างคุ้มค่า เพราะไก่เบตงสามารถจำหน่ายได้ถึง 370 บาทต่อกิโลกรัม คุณธนวัฒน์ รัศมีพิไล หรือ คุณสมบัติ อยู่บ้านเ

การเลี้ยงแพะเป็นหนึ่งในอาชีพสำคัญของเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ส่วนใหญ่เลี้ยงแพะแบบปล่อยและกึ่งขังคอก โดยปลูกหญ้าเนเปียร์เป็นอาหารหยาบในการเลี้ยงแพะ เนื่องจากจังหวัดนราธิวาสมีฝนตกชุกและมีสภาวะอากาศแปรปรวน เกิดภัยแล้งและน้ำท่วมเป็นระยะ จึงมักประสบปัญหาขาดแคลนอาหารสัตว์เพราะหญ้าธรรมชาติมีไม่เพียงพอในช่วงฝนตก น้ำท่วม หรือภัยแล้ง ที่ผ่านมา เกษตรกรผู้เลี้ยงแพะจึงต้องซื้ออาหารสัตว์สำเร็จรูปจากภายนอก ซึ่งค่าอาหารสัตว์คิดเป็น 60-70% ของต้นทุนการผลิตทั้งหมด (ค่ายาและเวชภัณฑ์ 5-10% ค่าแรง 10-15% และค่าลงทุนอื่นๆ) ทุกวันนี้ ค่าวัตถุดิบอาหารสัตว์ผันผวน ควบคุมไม่ได้ ทำให้เกษตรกรต้องแบกรับภาระต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น    ผศ.ดร.ซารีนา สือแม คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ ศึกษาพบว่า ในจังหวัดนราธิวาสมีการปลูกและบริโภคทุเรียนอย่างแพร่หลาย ทำให้มีของเหลือทางการเกษตรคือ เปลือกทุเรียนจำนวนมากตลอดฤดูการผลิต ซึ่งเปลือกทุเรียนเป็นขยะทางการเกษตรที่กำจัดยากและเกิดมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม จึงเกิดแนวคิดนำเปลือกทุเรียนหมักเป็นแหล่งอาหารทางเลือกใหม่ในการเลี้ยงแพะ ปรากฏว่าสามารถลดต้นทุนค่าอาหารได้มากก

คุณอรัญญา อาษาราษฎร์ เจ้าของอรัญญาฟาร์ม ตั้งอยู่ที่บ้านหินลาด ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ได้หันมาเลี้ยงโคอเมริกันบราห์มันเป็นอาชีพเสริม โดยอาชีพหลักที่ทำอยู่นั้นเป็นพยาบาล แต่ด้วยมีใจรักใจชอบที่อยากจะเลี้ยงโค จึงได้ใช้เวลาว่างจากงานประจำมาเลี้ยงโคในแบบที่เธอรักและเรียนรู้ที่จะพัฒนาการเลี้ยงไปเรื่อยๆ เพื่อต่อยอดเป็นธุรกิจในอนาคตของเธอเอง คุณอรัญญา เล่าว่า สมัยก่อนนั้นจะเน้นเก็บเงินแบบนำเงินเข้าฝากธนาคาร แต่เห็นว่าได้ผลตอบแทนน้อยจึงเริ่มซื้อโคเนื้อลูกผสมเข้ามาเลี้ยงก่อน พอเลี้ยงแล้วก็ได้ผลตอบแทนได้ไม่ดีนัก ต่อมาจึงได้มารู้จักกับการเลี้ยงโคเนื้ออเมริกันบราห์มันเลือดร้อย จึงได้เริ่มศึกษาการเลี้ยงอย่างจริงจัง และพอเลี้ยงออกมาผลกำไรถือว่าดีมาก ได้ผลตอบแทนมากกว่าการเลี้ยงโคเนื้อลูกผสม หลังจากนั้นมาเธอก็เลี้ยงโคเนื้ออเมริกันบราห์มันมาโดยตลอด สำหรับพื้นที่เพื่อแบ่งเลี้ยงโคเนื้ออเมริกันบราห์มันนั้น คุณอรัญญา บอกว่า จะแบ่งพื้นที่การเลี้ยงอย่างชัดเจนมีการแบ่งโรงเรือนนอน พร้อมกับแบ่งพื้นที่ปลูกหญ้าอาหารสัตว์ที่ชัดเจน ทำให้เธอสบายมากขึ้นในการจัดการ การเลี้ยงโคอเมริกันบราห์มันจึงทำเป็น