ประมง
ในวันที่ต้นทุนการเลี้ยงสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น ขณะที่ราคาผลผลิตและความต้องการของตลาดเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ การเลี้ยงปลาให้ได้ผลผลิตเพียงอย่างเดียว อาจไม่เพียงพอสำหรับการสร้างอาชีพที่มั่นคงอีกต่อไป เกษตรกรจึงต้องมองให้ไกลกว่าขอบบ่อ ตั้งแต่การลดต้นทุน การผลิตลูกพันธุ์เอง การควบคุมคุณภาพ ไปจนถึงการแปรรูปและสร้างตลาด เพื่อให้ผลผลิตหนึ่งชนิดสามารถสร้างมูลค่าได้ตลอดทั้งห่วงโซ่ ผู้ใหญ่โก๋ – นุชรี บุญมี ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลานิลแปลงใหญ่ ตำบลท่าข้าม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี ที่เริ่มต้นจากการเห็นคุณพ่อเลี้ยงปลามาตั้งแต่ประมาณปี 2530 ก่อนนำประสบการณ์มาศึกษาและพัฒนาต่อยอดจนกลายเป็นอาชีพของตัวเอง จากการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยง สู่การเพาะฟักลูกพันธุ์เอง ขยายพื้นที่เลี้ยง และพัฒนาธุรกิจให้ครอบคลุมตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จากประสบการณ์ในครอบครัว สู่ฟาร์มปลาครบวงจร ผู้ใหญ่โก๋ เล่าให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อประมาณปี 2530 ผู้ใหญ่โก๋ได้เห็นคุณพ่อเริ่มต้นเลี้ยงปลาด้วยการซื้อลูกพันธุ์มาเลี้ยงเอง ด้วยลักษณะของอาชีพที่ไม่ได้ใช้เวลาตลอดทั้งวัน และยังสามารถแบ่งเวลาไปทำกิจกรรมอื่นได้ จึงเกิดความสนใจและเริ่มศึกษาเรื่องก
จากความสนใจในการเลี้ยงปลา สู่การลงมือทำฟาร์มจริงจังในพื้นที่เล็กๆ ภายในโรงรถ ใครจะคิดว่าจุดเริ่มต้นธรรมดาๆ จะค่อยๆ พัฒนาไปสู่การเพาะพันธุ์ปลาชะโอน เพื่อจำหน่ายให้กับคนที่สนใจเลี้ยงปลาชนิดนี้ แม้จะไม่ได้มีพื้นที่กว้างขวางเหมือนฟาร์มปลาทั่วไป แต่หากรู้จักเลือกวิธีเลี้ยงให้เหมาะสม เข้าใจธรรมชาติของปลา และบริหารจัดการอย่างเป็นระบบ ก็สามารถต่อยอดเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ได้เช่นกัน คุณออย-จีรสร จิณะแสน เจ้าของฟาร์มปลาชะโอนลัลล้า จังหวัดนนทบุรี ผู้เริ่มต้นเรียนรู้การเพาะพันธุ์ปลาชะโอนจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ก่อนนำความรู้กลับมาลงมือทำจริงด้วยตัวเอง จากเดิมที่ตั้งใจเลี้ยงปลาเพื่อจำหน่ายเป็นปลาเนื้อ แต่เมื่อมีคนสนใจอยากได้ลูกปลาไปทดลองเลี้ยงมากขึ้น จึงมองเห็นโอกาสใหม่ในการทำฟาร์มเพาะพันธุ์ปลา ซึ่งเหมาะกับข้อจำกัดเรื่องพื้นที่ของตัวเองมากกว่า เรียนรู้เพาะพันธุ์ปลาชะโอน ต่อยอดสู่ตลาดลูกปลา คุณออย เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นเมื่อมีโอกาสไปเรียนรู้เรื่องการเพาะพันธุ์ปลาชะโอนกับอาจารย์จอมสุดา ดวงวงษา ที่มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยได้เรียนรู้เทคนิคการเพาะพันธุ์และการเลี้ยงปลาชะโอนในระบบน้ำหมุนเวียนแบบปิด ซึ่งเป็นแน
ปลาสลิดดอนกำยานเป็นสินค้าอร่อยที่มีชื่อเสียงมานานกว่า 80 ปี มีบันทึกของกรมประมงว่า อธิบดีประมงท่านหนึ่งติดใจรสชาติความอร่อยของปลาสลิดดอนกำยานจึงได้นำพันธุ์ปลาชนิดนี้ไปเผยแพร่ในพื้นที่อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ ทำให้เกิดการเลี้ยงปลาสลิดเชิงพาณิชย์ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ที่มาของ “ ปลาสลิดดอนกำยาน ” ที่มาของชื่อปลาสลิดดอนกำยาน มาจากชื่อคลองดอนกำยาน ที่ไหลผ่าน 8 อำเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี ได้แก่ อำเภอเมือง ศรีประจันต์ สามชุก เดิมบางนางบวช ดอนเจดีย์ บางปลาม้า สองพี่น้อง และอู่ทอง โซนนี้ปลาสลิดชุกชุมมาก เนื่องจากเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำ มักประสบปัญหาน้ำท่วมขังนาน ทำให้ต้นกำยานหรืออบเชยเถาที่ขึ้นอยู่ทั่วไป เกิดการเน่าเปื่อย เมื่อปลาสลิดมากินรากกำยาน ซึ่งเป็นส่วนที่หอม ทำให้ปลาสลิดดอนกำยาน มีรสชาติหอมอร่อย ถือเป็นอัตลักษณ์ที่โดดเด่นไม่เหมือนใคร จึงได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ลำดับที่ 2 ของจังหวัดสุพรรณบุรี ต่อจากแห้วสุพรรณ “ ปลาสลิดดอนกำยาน เป็นสายพันธุ์โบราณมีลักษณะรูปร่างคล้ายใบไม้ ลำตัวแบนยาว มีลายริ้วสีดำ เนื้อปลาสีขาวอมชมพู ช่องท้องมีไขมันน้อย
นายมานพ หนูสอน รองอธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า การแปรรูปถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่ผลผลิตทางการประมง ทั้งในด้านการเก็บรักษา และเพิ่มความหลากหลายของผลิตภัณฑ์ ตลอดจนเป็นแนวทางในการต่อยอดผลผลิตในท้องถิ่นให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างรายได้ที่มั่นคงแก่ชุมชน กรมประมงจึงได้ขับเคลื่อนการเพิ่มมูลค่าสินค้าสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ โดยพัฒนาสินค้าประมงให้มีคุณภาพ มีความปลอดภัย และได้มาตรฐาน เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าประมงไทย มาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเพิ่มมูลค่าสินค้าสัตว์น้ำด้วยการแปรรูป ปัจจุบันกรมประมงได้สนับสนุนการดำเนินงานผ่านองค์กรชุมชนประมงท้องถิ่นซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนแล้วกว่า 3,570 องค์กร โดยในจำนวนนี้เป็นองค์กรด้านการแปรรูปสัตว์น้ำ 667 องค์กร (ข้อมูล ณ วันที่ 14 สิงหาคม 2569) ซึ่งได้รับการพัฒนาศักยภาพภายใต้แผนงานยุทธศาสตร์การเกษตรสร้างมูลค่า ส่งผลให้เกิดการแปรรูปผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำที่หลากหลาย ทั้งผลิตภัณฑ์พร้อมรับประทาน ผลิตภัณฑ์หมักดอง ตลอดจนผลิตภัณฑ์แห้งและกึ่งแห้ง อาทิ ปลาแดดเดียว และกุ้งแห้ง ซึ่งถือเป็นอาชีพสำคัญที่สร้างรายได้ให้แก่ชุมชนทั
ชาวบ้านตำบลหนองปลาไหล อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี สืบทอดอาชีพทำนา ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ และทำประมงมาตั้งแต่รุ่นปู่ รุ่นย่า เดิมทีชาวบ้านในชุมชนเลี้ยงปลาสลิด ตามธรรมชาติ ใช้เวลาเลี้ยงประมาณ 10 เดือนจึงได้ผลผลิต แต่ปลาที่เลี้ยงเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ ทำให้ปลามีขนาดเล็กไม่ได้มาตรฐาน ไม่เป็นที่ต้องการของตลาด ขายได้ราคาถูก คุณประสพชัย อารีวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) หนองปลาไหล อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี จึงสนับสนุนให้ชาวบ้านหันมาเลี้ยงปลาสลิดแบบผสมผสาน วิธีการเพาะลูกปลา ใช้เครื่องตัดหญ้า ตัดหญ้าบนพื้นบ่อเป็นช่อง ช่องละ 3 เมตร ประมาณ 7-8 ช่อง เพื่อหมักน้ำให้เน่าทำลูกไรเป็นอาหารของลูกปลา เสร็จเริ่มวิดน้ำเข้าบ่อเลี้ยงให้เต็มแปลงที่สูงประมาณ 1 ฝ่ามือที่ลึกประมาณครึ่งน่อง ที่สำคัญต้องใช้ตาข่ายไนลอนเขียวตาถี่กรองน้ำ ป้องกันศัตรูของลูกปลาที่อาจจะหลงปนเข้าไปในบ่อ หลังจากวิดน้ำให้ได้ระดับเครื่องวิดน้ำภายใน 24 ชั่วโมง พ่อพันธุ์แม่พันธุ์จะก่อหวอดผสมพันธุ์กัน เกิดลูกปลาภายใน 24 ชั่วโมง หลังจากนั้น 7 วันจะเห็นปลาด้วยตาเปล่าบนผิวน้ำ ระยะนี้ต้องหมั่นดูน้ำในบ่อเลี้ยงอย่าให้น้ำเน่า ระยะนี้ควรวิดน้
ในโลกของธุรกิจปลาสวยงาม “ปลาคาร์พ” ไม่ได้เป็นเพียงสัตว์เลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลิน หากแต่เป็นสินค้าที่สะท้อนทั้งรสนิยม การลงทุน และความรู้เชิงลึกของผู้เลี้ยงอย่างแท้จริง เบื้องหลังปลาคาร์พ 1 ตัวที่มีมูลค่าสูง ไม่ได้เกิดจากความบังเอิญหรือโชคช่วย แต่คือผลลัพธ์ของระบบการเลี้ยงที่แม่นยำ การคัดเลือกพันธุกรรมอย่างพิถีพิถัน และความเข้าใจตลาดในระดับมืออาชีพ นี่คือธุรกิจที่ต้องอาศัยทั้งทุน ประสบการณ์ และความซื่อสัตย์ควบคู่กัน “ไทยสุวรรณอินเตอร์ฟาร์ม” ฟาร์มปลาคาร์พระดับพรีเมียมใจกลางเมือง คือหนึ่งในตัวอย่างของธุรกิจที่วางจุดยืนชัดเจนตั้งแต่วันแรก ภายใต้การนำของ คุณณรัตน์ สุขถิ่นไทย ผู้เปลี่ยนความหลงใหลในวัยเด็กให้กลายเป็นอาชีพที่มั่นคง ตั้งแต่แนวคิดการเลือกตลาด การนำเข้าปลาคาร์พจากญี่ปุ่น ไปจนถึงมุมมองต่ออนาคตของปลาคาร์พในฐานะสินค้าที่ทดแทนยาก วางจุดยืนตั้งแต่วันแรกกับเส้นทาง ฟาร์มปลาคาร์พระดับพรีเมียม คุณณรัตน์ เล่าให้ฟังว่า การก่อตั้งไทยสุวรรณอินเตอร์ฟาร์ม เริ่มต้นขึ้นมาเมื่อ 25 ปีก่อน ช่วงที่มีอายุ 20 ต้นๆ ที่มีความหลงใหลในปลาคาร์พมาตั้งแต่เด็ก แม้จะไม่ได้เรียนจบตรงสายทางด้านการประมง แต่ห
“ สาริกาฟาร์ม 4 ” จังหวัดฉะเชิงเทรา นับเป็นต้นแบบของการเลี้ยงกุ้งบ่อเล็ก ขนาด 1 ไร่ (1,600 ตรม.) ที่มีแนวทางลดต้นทุน เพิ่มผลกำไร โดยการลด ละ เลิกใช้สารเคมี และยาปฏิชีวนะ เลือกใช้หัวเชื้อจุลินทรีย์ของกรมประมงภายในฟาร์ม ทำให้สัตว์น้ำแข็งแรง อัตราการรอดสูง ทนต่อความเครียดจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศได้ดีแล้ว ยังพบสารอินทรีย์ตกค้างในพื้นบ่อเพาะเลี้ยงน้อยลงกว่าเดิม ทำให้คุณภาพน้ำดีขึ้น สามารถเพาะเลี้ยงกุ้งโดยไม่มีการถ่ายน้ำ ทำให้ต้นทุนต่ำ มีผลกำไรมากขึ้น เฉลี่ยพื้นที่ 1 ไร่ กำไร1ล้าน ทำฟาร์มผลิตกุ้งคุณภาพดี ทั้งใส่ใจดูแลสิ่งแวดล้อม คุณชาลี จิตรประสงค์ ประธานชมรมผู้เลี้ยงกุ้งฉะเชิงเทรา เจ้าของกิจการสาริกาฟาร์ม4 สะสมประสบการณ์ในการเพาะเลี้ยงกุ้ง มากว่า 30 ปี เขามุ่งมั่นที่จะผลิตกุ้งคุณภาพดี สด สะอาด ปลอดภัยไร้สารตกค้าง จำหน่ายภายในประเทศและส่งออก ขณะเดียวกันก็ใส่ใจดูแลสิ่งแวดล้อม ความหลากหลายทางชีวภาพ ยกระดับบริหารจัดการฟาร์มอย่างเป็นระบบจนได้รับมาตรฐาน Aquaculture Stewardship Council (ASC) ซึ่งเป็นมาตรฐานฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ของสหภาพยุโรป ปัจจุบ
กุ้งฝอย เป็นกุ้งที่มีขนาดเล็ก สามารถพบได้ทั่วไปในหลายภูมิภาคของประเทศไทย ซึ่งสัตว์น้ำชนิดนี้นิยมบริโภคเพราะสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายเมนู โดยกุ้งฝอยนั้นถือว่าเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง อันประกอบไปด้วยโปรตีนและแคลเซียม นอกจากนี้ ยังมีความสำคัญต่อระบบนิเวศใช้เป็นอาหารให้กับสัตว์น้ำชนิดอื่นได้อีกด้วย คือใช้เป็นอาหารให้กับปลาเศรษฐกิจในช่วงเลี้ยงอนุบาล อย่างเช่น ปลาช่อน ปลากราย และปลาสวยงาม ต่อมาด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปจึงทำให้กุ้งฝอยในแหล่งน้ำธรรมชาติลดน้อยลง ส่งผลให้ปัจจุบันมีการเลี้ยงกุ้งฝอยกันมากขึ้น เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด คุณจรินทร์ ขำการะเกตุ หรือ คุณเอ้ ได้เล็งเห็นถึงช่องทางการทำตลาดว่ามีความต้องการกุ้งฝอย เธอจึงได้ทำการเลี้ยงเพื่อสร้างรายได้ โดยกว่าจะประสบผลสำเร็จมาได้จนถึงทุกวันนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะการเลี้ยงต้องผ่านการลองผิดลองถูกมาพอสมควร แต่ด้วยความที่ไม่ย่อมแพ้และมีใจแน่วแน่ที่จะลงมือทำ กุ้งฝอยในฟาร์มของเธอจึงเป็นที่รู้จักของลูกค้าและสามารถทำการตลาดไปทั่วประเทศ สานต่ออาชีพประมงจากครอบครัว คุณเอ้ เล่าให้ฟังว่า ในช่วงแรกยังไม่ได้ให้ความสำคัญกับเรื่อ
เทรนด์การเลี้ยงปลาสวยงาม ของคนไทย ถือว่า กำลังมาแรงในปี 2026 เป็นอย่างมาก เพราะการเลี้ยงปลาในปีนี้ไม่ใช่แค่ “เลี้ยงเพื่อความสวยงาม” แต่กลายเป็นหนึ่งงานอดิเรกที่ทำให้เราสามารถ “พักกาย พักใจ พักสายตา” จากความวุ่นวายที่เจอในชีวิตได้ เพราะฉะนั้น วันนี้เราจะพาไปเจาะลึก 3 อันดับ ปลาสวยงามที่คนไทยนิยมเลี้ยงมากที่สุด ในปี 2026 ทำไม “ปลาสวยงาม” ถึงกลายเป็นเทรนด์ของคนเมือง ในยุคที่ผู้คนต้องใช้ชีวิตท่ามกลางความเร่งรีบ ความเครียดจากการทำงาน และการใช้เวลาอยู่ในคอนโดหรือพื้นที่ขนาดเล็ก การมี “มุมธรรมชาติ” ภายในบ้านจึงกลายเป็นสิ่งสำคัญมากขึ้น การเลี้ยงปลาสวยงามถือเป็นกิจกรรมที่ใช้พื้นที่ไม่มาก แต่ช่วยสร้างบรรยากาศผ่อนคลายได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งเสียงน้ำ การเคลื่อนไหวของปลา และสีสันภายในตู้ ล้วนช่วยลดความตึงเครียดและสร้างสมาธิได้ในระดับหนึ่ง มีงานศึกษาจากหลายประเทศที่พบว่า การมองดูสัตว์น้ำเคลื่อนไหวสามารถช่วยลดอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตได้ชั่วคราว รวมถึงช่วยให้ผู้คนรู้สึกสงบมากขึ้น จึงไม่น่าแปลกใจที่ปัจจุบันร้านคาเฟ่ โรงพยาบาล หรือแม้แต่ออฟฟิศหลายแห่งเริ่มนำตู้ปลามาใช้เป็นองค์ประกอบของพื้นท
ปลานิล เป็นปลาน้ำจืดที่ได้รับความนิยมทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย ซึ่งสามารถนำมาประกอบอาหารได้หลากหลายเมนู เพราะเนื้อปลามีรสชาติที่อร่อยราคาขายไม่แพงมาก และหาซื้อได้ง่ายตามท้องตลาด จึงทำให้ยังมีคนนิยมบริโภคเป็นที่ต้องการของตลาด ส่งผลให้มีการเลี้ยงปลานิลกันอย่างแพร่หลายเพื่อเป็นอาชีพ การที่จะได้ปลานิลให้เป็นปลาเนื้อที่มีคุณภาพนั้น สิ่งที่สำคัญขาดเสียไม่ได้คือ เรื่องของลูกพันธุ์ปลานิล ต้องมีการเพาะพันธุ์ที่ดี พร้อมทั้งมีการลดต้นทุนในเรื่องของการเลี้ยงเข้ามาช่วยอีกหนึ่งช่องทาง ก็จะส่งผลให้การเลี้ยงปลานิลสร้างผลกำไรให้กับเกษตรกรผู้เลี้ยงได้อย่างยั่งยืน คุณจิรทีปต์ คงทอง อยู่บ้านเลขที่ 6/1 หมู่ที่ 4 ตำบลหนองตีนก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นอีกหนึ่งเกษตรกรที่เพาะพันธุ์ปลานิลที่มีคุณภาพ ทำให้ลูกพันธุ์ปลาที่ได้เป็นที่ต้องการของตลาด เกิดเป็นรายได้ให้กับคุณจิรทีปต์มากว่า 20 ปีทีเดียว โดยมีการผลิตเป็นแบบปลานิลแปลงเพศและปลานิลแบบปกติที่ลูกค้าสามารถนำไปเลี้ยงเป็นพ่อแม่พันธุ์ต่อไปได้ จากผู้เลี้ยงปลาเนื้อ สู่ผู้ผลิตลูกพันธุ์ปลานิลคุณภาพ คุณจิรทีปต์ เล่าให้ฟังว่า ผู้ที่ริเริ่มมาดำเนินการประกอบอ
กรุงเทพฯ — จากเสวนาวิชาการ KU Inside Out ในหัวข้อ “กะเพรา…คุยกันให้ชัด” ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 ที่ผ่านมา ตัวแทนภาควิชาการ ภาครัฐ ผู้ประกอบการ SMEs และสภาเกษตรกรแห่งชาติ ได้ร่วมกันเปิดมุมมองเชิงบวก พร้อมนำเสนอข้อมูลเพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่สังคม ย้ำว่าประชาชนและเกษตรกรไทยสามารถปลูกและเข้าถึงกะเพราได้ทุกสายพันธุ์ ขณะที่การผนึกกำลังวิจัยพัฒนาพันธุ์พืชใหม่ถือเป็นนวัตกรรมสำคัญในการยกระดับศักยภาพเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมไทยในเวทีโลก ผศ.ดร.ชัชมาศ กาญจนอุดมการ หัวหน้าศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตรศาสตร์ กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อธิบายถึงเบื้องหลังการศึกษาวิจัยกะเพราตระกูล “แก้วจุรี 1-4” ว่า เอกชนเป็นผู้นำต้นพันธุ์ที่รวบรวมมาให้ศึกษาวิจัยเอง ไม่ได้ใช้เชื้อพันธุกรรมจากห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัย การทำงานร่วมกันครั้งนี้จึงเป็นการให้บริการทางวิชาการตามระเบียบของมหาวิทยาลัย เพื่อนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาแก้ไขโจทย์จริงของภาคอุตสาหกรรม ด้าน รศ.ดร.สุตเขตต์ นาคะเสถียร รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและสร้างสรรค์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสต
เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม ที่ อาคารข่าวสด และมติชนอคาเดมี ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) บรรยายพิเศษหัวข้อ เกษตรไทยยุคใหม่ ขับเคลื่อนด้วยดาต้า โตด้วยเทคโนโลยี ในงานครบรอบ 39 ปี ‘เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม’ ตอนหนึ่งว่า ในยุคที่เทคโนโลยีและโลกกำลังขับเคลื่อนไปอย่างรวดเร็ว ภาคเกษตรกรรมไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ ในการยกระดับรายได้และประสิทธิภาพการผลิต ประเทศไทยเรามีทุน ทำอย่างไรจะทำให้สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้ จิ๊อซอว์ที่ขาดหายไปคือ การสกัดองค์ความรู้ต่างๆ เข้ามาบูรณาการร่วมกัน ตรงนี้เป็นสิ่งที่สำคัญ ขณะนี้ได้ให้ทาง ระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ผลักดันแนวคิด ‘Beyond Nature’ หรือการรักษาธรรมชาติพร้อมกับเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ โดยอาศัยความร่วมมือจากสถาบันอุดมศึกษาเข้ามาแกนกลาง เป็นพี่เลี้ยงร่วมขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม เป้าหมายคือ ทำอย่างไรให้คนในพื้นที่มีรายได้สูงขึ้น หากมองไปยังประเทศที่ประสบความสำเร็จด้านเกษตรกรรม เช่น สหรัฐอเมริกาและมาเลเ
แมลงตัวเล็กๆ ที่หลายคนอาจมองข้าม อาจเป็นอีกหนึ่งโอกาสสำคัญของการทำเกษตรยุคใหม่ เพราะ “ชันโรง” ไม่ได้มีบทบาทเพียงการผลิตน้ำผึ้งที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว แต่ยังเป็นแมลงที่ช่วยผสมเกสรให้พืช และเชื่อมโยงกับการสร้างความสมดุลของระบบนิเวศในสวนได้อีกด้วย เมื่อความรู้เรื่องการเลี้ยงถูกนำมาต่อยอดอย่างเหมาะสม แมลงตัวจิ๋วชนิดนี้จึงกลายเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ต้องการเพิ่มมูลค่าให้พื้นที่เกษตรของตนเอง ด้วยเหตุนี้ “การประกอบลัง และเลี้ยงชันโรง (สร้างระบบนิเวศในสวน ปั้นน้ำผึ้งมูลค่าสูง)” จึงเป็นอีกหนึ่งเวิร์กชอปที่น่าสนใจภายใน งานสัมมนาเทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE “เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดโดย “เทคโนโลยีชาวบ้าน” ผู้นำสื่อออนไลน์ด้านการเกษตรครบวงจร ร่วมกับ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ที่เปิดโอกาสให้ผู้สนใจได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงของผู้เลี้ยงชันโรง พร้อมทำความเข้าใจบทบาทของแมลงชนิดนี้ต่อระบบนิเวศ และแนวทางต่อยอดสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ เวิร์กชอปครั้งนี้ถ่ายทอดความรู้โดย ไพรินทร์ ชูรอด หรือ “ริน” ประธานวิสาหกิจชุมชนรินชูชันโรงบ้านบางกล้วย จังหวัดราชบุรี ผ
เศษกิ่งไม้ ใบไผ่ และวัสดุเหลือใช้จากการเกษตร ไม่จำเป็นต้องจบลงด้วยการถูกทิ้งหรือกำจัดเสมอไป เพราะหากรู้จักนำมาใช้ประโยชน์ ก็สามารถแปรรูปเป็นทรัพยากรที่ช่วยสนับสนุนการจัดการดินได้ หนึ่งในนั้นคือ ถ่านไบโอชาร์ หรือถ่านชีวภาพ วัสดุคาร์บอนที่ผลิตจากชีวมวลและสามารถนำไปใช้ปรับปรุงดินได้ตามความเหมาะสม จึงเป็นอีกทางเลือกในการจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรให้เกิดประโยชน์ ภายในงาน เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 มีการจัดเวิร์กช็อป ‘การผลิตถ่านไบโอชาร์จากไผ่ (จัดการเศษวัสดุ คืนชีวิตให้ดิน)’ โดย ประสาน สุขสุทธิ์ เจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม จังหวัดสระแก้ว ซึ่งมีประสบการณ์ดูแลสวนไผ่กว่า 100 ไร่ มาถ่ายทอดความรู้จากการศึกษาและทดลองด้วยตัวเอง พร้อมสาธิตแนวทางนำเศษไผ่มาแปรรูปเป็นถ่านไบโอชาร์เพื่อใช้ประโยชน์ทางการเกษตร จากปัญหาเศษไผ่ในสวน สู่การเรียนรู้ที่นำไปต่อยอดได้ จุดเริ่มต้นของประสานมาจากปัญหาที่พบในสวนของตัวเอง เมื่อการปลูกไผ่บนพื้นที่ขนาดใหญ่ทำให้มีเศษกิ่ง ใบ รวมถึงวัสดุเหลือใช้เกิดขึ้นจำนวนมาก เขาจึงเริ่มมองหาวิธีจัดการวัสดุเหล่านี้ให้เกิดประโยชน์ ก่อนศึกษาเรื่อ