วิกฤตสงครามการค้าที่ร้อนระอุ กำลังเขย่าโลกธุรกิจให้ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป รศ.ดร.สมภพ มานะรังสรรค์ อธิการบดีสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ ได้ฉายภาพชัดในงาน พลิกวิกฤตสงครามการค้า สู่โอกาสใหม่ SMEs ไทย เติบโตยั่งยืน เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม 2568 ณ True Digital Park ว่า เศรษฐกิจและการค้าทั้งในและต่างประเทศนับจากนี้ จะแตกต่างอย่างสิ้นเชิง ชนิดที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ถึงเวลาที่ผู้ประกอบการ SMEs ไทย ต้องตั้งรับและปรับตัวครั้งใหญ่
รศ.ดร.สมภพ ชี้ชัดว่า ภายใต้นโยบายภาษีของโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ประเทศไทยอาจเผชิญกับอัตราภาษีเฉลี่ยสูงถึง 20% อาจจะบวกลบเล็กน้อย ซึ่งภาระนี้จะตกอยู่กับ ผู้ส่งออกไทย โดยตรง ไม่ใช่ผู้นำเข้าหรือผู้บริโภคอย่างอเมริกา เพราะตลาดผู้นำเข้ายักษ์ใหญ่อย่างสหรัฐฯ มีสิทธิ์เลือก “ช้อปปิ้ง” สินค้าจากประเทศที่มีอัตราภาษีต่ำกว่าได้ง่ายๆ และนี่คือสมรภูมิที่ชาติอื่นๆ ที่มีภาษีใกล้เคียงกันจะต้องแข่งขันกันอย่างดุเดือดเพื่อแย่งชิงส่วนแบ่งตลาดเดียวกัน
ดังนั้น สำหรับ SMEs ไทย ที่มี Profit Margin (อัตรากำไร) ไม่ถึง 25% จะต้องเผชิญกับความยากลำบาก นี่คือตัวเลขที่ผู้ประกอบการต้องนำกลับไปคิดและปรับกลยุทธ์อย่างไร ในการจะสร้างกำไรอย่างน้อย 25-30% ได้
โลกยุคใหม่ AI, Global North, และการย้ายฐานลงทุน
แนวโน้มของโลกกำลังชี้ไปในทิศทางที่ชาติพัฒนาแล้ว หรือ Global North จะยิ่งจับมือกันแน่นแฟ้นขึ้น อัตราภาษีที่โดนัลด์ ทรัมป์ ตั้งกับญี่ปุ่นอยู่ที่ 15% แล้วยังตั้งเป้าด้วยอีกว่า ญี่ปุ่นจะเข้าไปลงทุนในอเมริกา 5.5 แสนล้านเหรียญ ในขณะที่กลุ่ม EU จะเข้าไปลงทุนในอเมริกาเพิ่มขึ้น 6 แสนล้านเหรียญในเวลา 2 ปีข้างหน้านี้ เพื่อสร้างการเติบโตไปด้วยกันในกลุ่มประเทศที่มีโครงสร้างพื้นฐานและนโยบายที่เอื้อต่อการลงทุน
ยิ่งไปกว่านั้น ยุคของ AI กำลังจะเข้ามาปฏิวัติการทำงานครั้งใหญ่ AI จะก้าวข้ามจากหน้าจอสู่การเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตจริง เทคโนโลยีจะเข้ามาแทนที่มนุษย์อย่างมหาศาล และการทำงานที่แทบไม่ต้องพึ่งพามนุษย์จะเกิดขึ้นในวงกว้าง ทำให้โลกหมุนเร็วและซับซ้อนยิ่งขึ้นไปอีก
ทางรอดของ SMEs ไทย ต้อง “สมาร์ท” ทุกมิติ เพื่อลด Cost และเพิ่มศักยภาพ
ในภาวะที่คาดว่าต้องแบกรับอัตราภาษีถึง 20% รศ.ดร.สมภพ ได้ให้ทางออกที่สำคัญ คือ การลดต้นทุน (Cost Reduction) และ การเพิ่มขีดความสามารถในการผลิต รวมถึงศักยภาพขององค์กร โดยแบ่งเป็น 3 แกนหลักคือ
- ใช้ ‘คน’ เท่าเดิม แต่ได้เนื้องานมากขึ้น
- ใช้ ‘เวลา’ เท่าเดิม แต่ได้เนื้องานมากขึ้น
- ใช้ ‘เงินทุน’ เท่าเดิม แต่ได้เนื้องานมากขึ้น
เพื่อบรรลุเป้าหมายเหล่านี้ ผู้ประกอบการต้องนำแนวคิด “สมาร์ท” (Smart) มาปรับใช้ในทุกมิติ ทั้ง สมาร์ทเมเนจเมนต์ (Smart Management) สมาร์ทโปรดักชัน (Smart Production) และ สมาร์ทโลจิสติกส์ (Smart Logistics) การใช้ ดิจิทัลและเทคโนโลยี เข้ามาเป็นหัวใจสำคัญในการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ คือสิ่งที่ SMEs ไทย ต้องเตรียมพร้อมและคำนึงถึงเป็นอันดับแรก
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง AI หรือ ปัญญาประดิษฐ์ จะเข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญ หรือเปรียบเสมือน “พนักงานคนสำคัญ” ที่จะเข้ามาช่วยเสริมในเรื่องของการลดต้นทุนได้อย่างมหาศาล เพราะประสิทธิภาพของ AI จะช่วยปรับกระบวนท่าและปรับกลยุทธ์ต่างๆ ให้ดียิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก การปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงาน หรือการคาดการณ์แนวโน้มตลาด
อย่างไรก็ตาม ตัวผู้ประกอบการเองก็จะต้องมีความ “ไวและเร็ว” ในการเรียนรู้และใช้ AI ให้เป็น เพื่อดึงประสิทธิภาพสูงสุดของเทคโนโลยีออกมาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริง
จับตาแนวโน้มระยะสั้น-ยาว กับ วิกฤตการระบายสินค้า
การวิเคราะห์แนวโน้มอย่างรอบด้านเป็นสิ่งสำคัญ ผู้ประกอบการควรพิจารณาทั้งระยะสั้น (3-6 เดือน หรือ 1 ปี) และ ระยะกลางและระยะยาว
- ระยะสั้น โลกจะเข้าสู่ภาวะ “ชุลมุน” แน่นอน โดยเฉพาะในกระบวนการระบายสินค้าหลังการเจรจาการค้าระหว่างประเทศใหญ่ยังไม่ลงตัว สินค้าจากประเทศคู่ค้าจะแข่งขันกันรุนแรงขึ้น และแน่นอนว่าสินค้าจากประเทศใหญ่ๆ อย่างจีน มี 2 กลุ่มหลักที่ต้องจับตาคือ Final Product (สินค้าที่นำมาใช้โดยตรง) และ ชิ้นส่วนอุปกรณ์ (Components/Parts) ที่เป็นวัตถุดิบสำคัญของธุรกิจ OEM จำนวนมาก ซึ่ง SMEs ไทย ต้องประเมินตนเองว่าจะรับมืออย่างไร
- ระยะกลาง-ยาว จีนกำลังปรับเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจครั้งใหญ่ จากการเป็น “โรงงานโลก” ไปสู่การเป็น โกลบอลมาร์เก็ตเพลส (Global Marketplace) หรือ ตลาดที่ไร้พรมแดน เพื่อเพิ่มอุปสงค์ภายในประเทศ นี่คือโอกาสใหม่ที่ SMEs ไทย ต้องจับตาและวางแผนเพื่อเข้าถึงตลาดขนาดใหญ่แห่งนี้
อย่างไรก็ดี ในยุคที่โลกการค้าถูกเขย่าด้วยสงครามภาษีและการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ SMEs ไทย ต้องเผชิญความท้าทายจากนโยบายภาษีของสหรัฐฯ ที่อาจสูงถึง 20% ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้ส่งออก ทางรอดคือการปรับตัวด้วยแนวคิด “สมาร์ท” ในทุกมิติ ทั้งการบริหารจัดการ การผลิต และโลจิสติกส์ โดยใช้เทคโนโลยีและดิจิทัลเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ พร้อมตั้งเป้าสร้างกำไรอย่างน้อย 25-30% เพื่อรับมือภาวะภาษี
นอกจากนี้ การจับตาแนวโน้มระยะสั้นที่โลกจะเข้าสู่ภาวะ “ชุลมุน” จากการแข่งขันระบายสินค้า และระยะยาวที่จีนกำลังเปลี่ยนสู่ Global Marketplace เปิดโอกาสใหม่ให้ SMEs ไทย ต้องเตรียมพร้อมคว้าตลาดนี้ ผู้ประกอบการต้องเข้าใจโลก วิเคราะห์แนวโน้มรอบด้าน และใช้ความ “สมาร์ท” เพื่อเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสทองในการเติบโตอย่างยั่งยืน
“อย่ารอให้เกษียณแล้วค่อยทำ แต่ควรเริ่มตั้งแต่ตอนที่เรายังแข็งแรงอยู่ เพื่อที่จะได้มีเวลาเสพสุขกับมันไปนานๆ” จะมีสักกี่คนที่เลือกใช้วันหยุดจากงานประจำ กลับมาปลูกต้นไม้ ทำสวน และสร้างคาเฟ่เล็กๆ ด้วยตัวเอง ในคอนเทนต์ชุดพิเศษ “โอกาสธุรกิจเกษตร” เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ x เทคโนโลยีชาวบ้าน ขอพาไปพูดคุยกับ คุณแป้ง-ธิดารัตน์ อนันตรกิตติ ที่นอกจากอาชีพหลักอย่างการเป็นผู้ประกาศข่าวแล้ว เธอยังสวมหมวกอีกใบ นั่นคือการเป็นเจ้าของคาเฟ่เล็กๆ ในจังหวัดฉะเชิงเทรา ชื่อว่า “บ้านสวนกำไรสุข” โดยเธอใช้เวลานอกเหนือจากงานประจำ ค่อยๆ สร้างพื้นที่แห่งนี้ด้วยตัวเอง ซึ่งเบื้องหลังบ้านสวนแห่งนี้ ไม่ได้มีแค่เรื่องของการเปิดร้านอาหารหรือทำเกษตร แต่ยังเป็นเรื่องของความตั้งใจเล็กๆ ที่อยากให้พิสูจน์ว่า ความสุขไม่จำเป็นต้องรอถึงวันเกษียณเสมอไป เริ่มต้นจากความฝัน คุณแป้งเล่าให้ฟังปนรอยยิ้มว่า ความจริงแล้ว “เกษตรกร” คือความฝันแรกในชีวิต เพราะเติบโตมาในครอบครัวที่ทำเกษตร คุณพ่อเป็นเกษตรกรปลูกสวนมะม่วงมาตลอด แต่เพราะภาพจำในอดีตที่เห็นว่าการปลูกพืชเชิงเดี่ยวมีรายได้น้อย อีกทั้งยังโดนกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง คุณแม่จึงไม่สนับสนุนให้เ
“โก๋แก่” แบรนด์ถั่วคู่วัยรุ่นไทย ยืนหนึ่งเรื่องถั่ว เปิดตัวร้าน “โก๋นมถั่ว” (Nut Milk Bar) เป็นร้านที่เนรมิตสารพัดเมนูถั่วสุดฟินเอาใจคนรุ่นใหม่ พร้อมประกาศแลนดิ้งปักหมุดความอร่อยต้อนรับสาขาใหม่ล่าสุด ณ ซีคอนบางแค ชั้น 4 บริเวณหน้า Street Gourmet ดีเดย์เปิดวันแรก 1 มิถุนายน 2569 นี้! การสปินออฟ (Spin-off) แตกไลน์ธุรกิจสู่ร้าน “โก๋นมถั่ว” ในครั้งนี้ ถือเป็นกลยุทธ์สำคัญในการเจาะกลุ่มผู้บริโภคยุคใหม่ ด้วยการหยิบอินไซต์ (Insight) ผู้บริโภคของหวานและคนรักสุขภาพมารวมกันอย่างลงตัวพร้อมกับ ยกระดับวัตถุดิบจาก “ถั่วคุณภาพ” สู่เมนูไอศกรีม เบเกอรี่ และเครื่องดื่ม ภายใต้คอนเซปต์ “มันส์ทุกเม็ด” ตาม DNA ของแบรนด์โก๋แก่ สำหรับ ไฮไลต์เมนู เด็ดที่ห้ามพลาดและพร้อมเสิร์ฟแบบจัดเต็ม ได้แก่ : และเมนูอื่นๆ มากมาย เช่น ไอศกรีม Softserve เนยถั่วซันเดย์ , ปังโก๋ และเมนูน้องใหม่ เครื่องดื่ม “โก๋เฟรช Refreshing” เมนูเครื่องดื่มเบสเลมอนผสมโซดาซ่าส์สูตรใหม่ เน้นความซ่าส์ ดับร้อน เติมความสดชื่น แนะนำรส “บ๊วย เลมอนเนด โซดา” ความลงตัวของความเปรี้ยว ซ่า อร่อย สดชื่นสะใจ ฉลองเปิดร้านใหม่และสาขาใหม่ทั้งที โก๋แก่จัดหนักอัด
หลังจากสร้างปรากฏการณ์ “น้องหมีเนย” ที่ตกมัมหมี พ่อหมี และพี่สาวทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ล่าสุดแบรนด์ Butterbear ได้เปิดตัว “Bianca Bear” หรือน้องเบียงก้า พี่สาวคนสวยแสนดีของน้องหมีเนยที่ไม่ได้เจอกันมานาน เพราะตัดสินใจเดินตามความฝันของตัวเองในการเป็นแฟชั่นดีไซน์เนอร์ แล้วก็ไปเรียนต่อที่ประเทศจีน แถมโดนแซวว่า “พอกผิว” ด้วยมีขนสีขาว และเรียบร้อยแบบลูกคุณหนู โดยเปิดตัวน้องเบียงก้าเป็นครั้งแรกเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา เล่นเอาศูนย์การค้าเอ็มสเฟียร์แทบแตกเพราะเหล่ามัมหมี พ่อหมี และพี่สาวต่างมารอดูความน่ารักของสองพี่น้องกันอย่างคับคั่ง ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ไม่ได้สะท้อนความนิยมของคาแร็กเตอร์ทั้งสองเท่านั้น แต่ Butterbear ทำอย่างไรให้น้องหมีเนยและน้องเบียงก้ากลายเป็นมาสคอตที่สร้างทั้งไวรัล ความผูกพันและฐานแฟนคลับที่เหนียวแน่นได้ เขมนิจ มาลาเว อาจารย์ประจำสาขาการสร้างสรรค์อิเวนต์และการประชาสัมพันธ์ดิจิทัล วิทยาลัยนิเทศศาสตร์ ม.รังสิต อธิบายว่า ความสำเร็จของน้องหมีเนย คือการใช้ Digital Public Relations กับ Marketing Public Relations (MPR) โดยวางกลยุทธ์การสื่อสารเพื่อสร้างตัวตนของน้องหมีเนยให้
ในยุคที่ AI ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือช่วยตอบคำถาม แต่สามารถ “ลงมือทำงาน” แทนมนุษย์ได้อย่างเป็นระบบ แนวคิดของ AI Agent จึงกลายเป็นกุญแจสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในองค์กรและธุรกิจยุคใหม่ วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ มีคอร์สเรียนออนไลน์ฟรีจากมหาวิทยาลัยมหิดลมาแนะนำกัน เป็นการยกระดับทักษะด้าน Data, AI และเทคโนโลยีดิจิทัล เพื่อสร้างความก้าวหน้าในอาชีพ เรียนรู้ ลงมือทำ และได้รับรองมาตรฐาน AI Agents in Action – “ให้ AI ทำงานแทน” หลักสูตร AI Agent in Action นี้ ออกแบบมาเพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจตั้งแต่พื้นฐานของ AI Agent ไปจนถึงการพัฒนาและใช้งานจริง โดยเน้นการเรียนรู้แบบลงมือทำ (Hands-on) ผ่าน Workshop และโปรเจกต์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทันที ผู้เรียนจะได้เรียนรู้การออกแบบ Workflow ของ AI Agent การใช้งานผ่าน CLI การสร้าง Content อัตโนมัติ การพัฒนา Web Application ที่เชื่อมต่อกับ AI รวมถึงการใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูลและสรุป Insight อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อจบหลักสูตร ผู้เรียนจะสามารถสร้าง AI Agent ของตนเอง ที่ช่วยลดงานซ้ำซ้อน เพิ่มความรวดเร็วในการทำงาน และยกระดับศักยภาพในการทำงานในยุคดิจิทัลไ
