ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติโตเกียว กำลังเป็นที่พูดถึงในวงกว้างคือการนำลวดลายเซเลอร์มูนการ์ตูนในตำนานจากญี่ปุ่น มาถักทอลงบนผืนผ้าไหมไทย แล้วตัดเย็บเป็น “ชุดไทยเรือนต้น” หนึ่งในชุดไทยพระราชนิยม
งาน CHUD THAI บนเวทีโตเกียว
ในกิจกรรม “CHUD THAI: Knowledge, Craftsmanship and Practices of the Thai National Costume” ซึ่งกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม จัดขึ้นระหว่างวันที่ 17-18 กันยายน 2569 ณ อาคาร Hyokeikan ภายในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น
ไฮไลต์ในงานคือ “ผ้านุ่งผ้าไหมลายเซเลอร์มูน” ที่ถูกนำไปตัดเย็บเป็นชุดไทยเรือนต้นสีเหลืองนวล สวมใส่เดินแบบโดยโอปอล-สุชาตา ช่วงศรี จากฝีมือการออกแบบของห้องเสื้อ Montratikarn Studio ใช้เทคนิคการปักลายเซเลอร์มูนลงบนผืนผ้าทั่วทั้งผืน ไม่ใช่การสกรีนแบบง่าย ๆ สะท้อนถึงงานฝีมือและความประณีตแบบงานหัตถศิลป์ชั้นสูง
นอกจากผ้าลายเซเลอร์มูนแล้ว ห้องเสื้อ Montratikarn Studio ยังเตรียมโชว์ผ้าทอลายคิตตี้และหมาชิบะ สองสัญลักษณ์ป๊อปคัลเจอร์ญี่ปุ่นที่คนทั่วโลกรู้จักดี
เซเลอร์มูนคาแรกเตอร์ระดับตำนาน
เซเลอร์มูนเป็นผลงานมังงะและอนิเมชันระดับตำนาน สร้างสรรค์โดยนาโอโกะ ทาเคอุจิ โด่งดังพลุแตกตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1990 และกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดของ “Cool Japan” หรือวัฒนธรรมร่วมสมัยญี่ปุ่นที่ส่งออกไปทั่วโลก คาแรกเตอร์นี้ผูกพันกับคนรุ่น 90s ทั่วโลกในฐานะตัวแทนของพลังหญิง ความกล้าหาญ และมิตรภาพ
การนำสัญลักษณ์ที่มีฐานแฟนคลับกว้างขวางและมีความทรงจำร่วมของผู้คนทั่วโลกมาผสานกับงานผ้าไหมไทย จึงเปรียบเหมือนการหยิบยืมความคุ้นเคยของฝ่ายหนึ่ง(Cultural Diplomacy) มาเป็นสะพานเชื่อมให้คนต่างชาติเข้าถึงความเป็นไทยได้ง่ายขึ้น แทนที่จะให้ผู้ชมชาวต่างชาติต้องทำความเข้าใจชุดไทยพระราชนิยมจากศูนย์ การใส่ลวดลายที่พวกเขาคุ้นเคยอยู่แล้วลงไป ช่วยลดระยะห่างทางวัฒนธรรม และทำให้เกิดจุดสนใจที่จับต้องได้ทันที
ส่วนชุดไทยเรือนต้นเป็นหนึ่งในแปดแบบของชุดไทยพระราชนิยม อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับพระราชทานแก่ปวงชนชาวไทย ความน่าสนใจของชุดนี้จึงไม่ได้อยู่แค่รูปทรงของเครื่องแต่งกาย แต่อยู่ที่การเลือกใช้ผ้าและลวดลายที่สามารถสะท้อนความคิดสร้างสรรค์ในบริบทของยุคสมัยได้ด้วย
ภายในงานเดียวกันนี้ ยังมีการจัดแสดงชุดไทยพระราชนิยมครบทั้ง 8 แบบ จากฝีมือห้องเสื้อ Tirapan และห้องเสื้อภา รวมถึงชุดฉลองพระองค์กิโมโนของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ที่ตัดเย็บจากผ้าไหมมัดหมี่ของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ นำเสนอ “ชุดไทย” ในมิติที่กว้างกว่าการแต่งกาย แต่ครอบคลุมถึงองค์ความรู้ งานช่าง และกระบวนการสร้างสรรค์ทั้งระบบ
สะท้อนแนวทางที่อุตสาหกรรมสร้างสรรค์ไทยสามารถนำไปต่อยอดได้อีกมาก นั่นคือการจับคู่ทุนวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ไทยมีอยู่แล้ว อย่างงานหัตถศิลป์ทอผ้า เข้ากับทุนวัฒนธรรมร่วมสมัยของประเทศคู่ค้าหรือคู่เจรจา ในลักษณะที่ไม่ทำให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเสียอัตลักษณ์ ตรงกันข้าม กลับช่วยขยายฐานผู้ชมและสร้างจุดสนใจใหม่ให้กับงานฝีมือที่อาจถูกมองว่าเข้าถึงยากสำหรับคนรุ่นใหม่หรือชาวต่างชาติ ซึ่งเป็นสิ่งที่ตลาดวัฒนธรรมและตลาดท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในปัจจุบันให้ความสำคัญมาก
ในช่วงเวลาไม่นานมานี้ บนโลกโซเชียลได้กำเนิดคอนเทนต์ไวรัลสุดร้อนแรงอย่าง “กรุงเทพ Native” คอนเทนต์ที่ทำขึ้นเพื่อตามหาว่าใครกันคือคนกรุงเทพฯ ที่แท้จริง คำว่า Native นั้นหมายถึงความดั้งเดิม หรือสิ่งที่ติดตัวมาแต่เกิด เพราะฉะนั้น พอมาจับคู่กับคำว่า “กรุงเทพฯ” เลยกลายเป็นคอนเทนต์ที่สะท้อนถึงพฤติกรรมและความเคยชินของการเป็นคนกรุงเทพฯ จนครีเอเตอร์หลายคนนำไอเดียคอนเทนต์นี้มาทำเป็นมีมสนุกๆ ที่จำกัดความหมายของคำว่าคนกรุงเทพฯ ได้อย่างลึกซึ้งมากขึ้น อันดับแรก ชวนมาลองเช็กลิสต์ว่าคุณเป็นคนกรุงเทพฯ แท้ 100% ไหม -บัตรประชาชนขึ้นต้นด้วยเลข 110 -เดินเร็ว ชอบเดินใกล้ไกลขอแค่ได้เดิน -ขึ้นบีทีเอส เคหะฯ-คูคตไม่มีหลง -ยืนบนรถไฟฟ้าไม่ต้องจับเสา -เดินเซ็นทรัลเวิล์ดไม่หลง คุณสอบตกข้อไหนบ้าง? วัดที่อะไรใครคือกรุงเทพฯ แท้ จุดเริ่มต้นของเทรนด์นี้เกิดขึ้นจากการที่กลุ่ม Gen Z และ Gen Y ได้ตั้งข้อสงสัยถึงพฤติกรรม คำพูดแบบไหนที่เห็นแล้ว รู้ได้ทันทีว่าเป็นคน “กรุงเทพฯ แท้” หลังจากที่มีการตั้งคำถามเหล่านี้ขึ้นมาก็ทำให้คนบนโลกโซเชียลเข้าไปแสดงความคิดเห็นกันอย่างล้นหลาม จนคอนเทนต์ครีเอเตอร์ต่างหยิบยกไปคอมเมนต์กับประเด็นดั
จากลูกจ้างชั่วคราว นอนใต้ถุนโรงพยาบาล สู่เจ้าของ “ป้าบุญคาเฟ่” 7 สาขา รายได้ 500 ล้านธุรกิจที่เริ่มจากเงินเก็บก้อนเล็ก ๆ และที่ดินของ “ป้าบุญ” ที่ไม่คิดค่าเช่า.ผ่านวิกฤตโควิดโดยไม่ทิ้งลูกน้อง 500 คน จนวันนี้มีพนักงานกว่า 1,300 คน“ทำธุรกิจแบบบ้าน ๆ ใช้ใจบริหาร” เพราะเชื่อว่าให้ใจกับลูกค้าก่อน แล้วธุรกิจจะเติบโตตามมา.ดูคลิปเต็มได้แล้ว | จุดเริ่มเจ็บ
เรื่องราวของ “หลิน – ชนิดา, ลิลลี่ – นิศารัตน์ และ กุ๊กกิ๊ก – เสาวลักษณ์ จึงเจริญชัยศักดิ์” สามพี่น้องผู้ก่อตั้ง “LUCK” แบรนด์ที่มองเห็น Pain Point ของ “ผ้าขนหนู” ของใช้ใกล้ตัวที่เราใช้กันทุกวัน แต่เมื่อใช้ซ้ำและปล่อยให้ชื้นนานๆ ก็อาจกลายเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียโดยไม่รู้ตัว จึงเกิดเป็นไอเดียสร้างแบรนด์ผ้าขนหนูที่ไม่ได้ขายแค่การซับน้ำหรือความนุ่ม แต่เติมนวัตกรรม “IntelliTime” ช่วยบอกอายุการใช้งานให้ผู้ใช้รู้ว่าควรเปลี่ยนผ้าขนหนูเมื่อไร กุ๊กกิ๊กให้สัมภาษณ์กับ “เส้นทางเศรษฐี” ถึงการสร้างแบรนด์สินค้าที่พยายามทำให้ “ของใช้ธรรมดา” มีคุณค่ามากกว่าเดิม จุดเริ่มต้นแบรนด์ LUCK ก่อนมาปั้นแบรนด์ LUCK สามพี่น้องแยกย้ายไปศึกษาต่อในด้านต่างๆ พี่สาวคนโตเรียนด้านการตลาด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พี่คนกลางเรียนนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ และน้องสาวคนเล็กเรียน การเงิน วิทยาลัยนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล จากนั้นได้แยกย้ายกันไปหาประสบการณ์และเรียนรู้การทำงานร่วมกับผู้อื่น โดยพี่คนโตทำงานในบริษัทใหญ่ พี่คนกลางทำงานด้าน AE และคนเล็กทำงานธนาคาร การได้เห็นคุณพ่อคุณแม่ทำงานและสร้างธุรกิจมาตั้งแต่เด็ก ทำให้ทั้งสามค
จากแม่ค้าขายผักสู่ผู้ปลุกตลาด “แตงโมสเปเชียลตี้” นี่คือเส้นทางธุรกิจของ “คุณณิชชา แก้วสุริยา” CEO บริษัท ณิชชา ชามม์ จำกัด ผู้เปลี่ยนผลไม้ธรรมดาให้มีมูลค่าเพิ่มและมีสายพันธุ์ให้เลือกเหมือนคอลเล็กชั่นแฟชั่น กว่าธุรกิจจะเดินมาถึงจุดนี้ เธอเคยกู้เงิน 6 ล้านบาท สร้างซูเปอร์มาร์เก็ตผัก ก่อนเผชิญวิกฤตฟองสบู่แตก ต้องขายตึก ขายแหวนแต่งงาน และเริ่มต้นชีวิตใหม่ด้วยการรับแตงโมมาขายที่ได้กำไรเพียงน้อยนิด เธอจึงตั้งคำถามตัวเองว่า “ขายแพงอย่างไรให้คนยอมซื้อ” นำไปสู่การเรียนรู้การปลูกแตงโม การตามล่าหาสายพันธุ์ใหม่ และการสร้างตลาดแตงโมที่แตกต่าง จนสามารถสร้างรายได้เฉลี่ยปีละ 30-40 ล้านบาท “สายพันธุ์ใดๆ ที่จะเกิดขึ้นใหม่ในประเทศไทย ต้องผ่านมือเราทั้งหมด เราต้องการสร้างคุณค่าให้แตงโมแพงด้วยตัวมันเองผ่านสายพันธุ์ที่แปลกและมีคุณค่าตั้งแต่เนื้อยันเปลือก” คุณณิชชากล่าว กู้เงิน 6 ล้านสร้างธุรกิจ ก่อนเจอวิกฤตใหญ่ คุณณิชชาเป็นลูกเกษตรกรที่จับผลัดจับผลูมาช่วยพี่สาวขายผักในตลาดค้าส่ง ก่อนแยกตัวออกมาขายปลีก จากผักไม่กี่ชนิดเริ่มขายดีเป็นร้อยๆ ชนิด จากลูกค้ามากมายที่เข้ามาอุดหนุน ทำให้เธอมองเห็นโอกาสต่อยอดธุรกิจ
