“ ผมล้างหนี้ 10 ล้านได้ เพราะรายได้จากฟาร์มเห็ดนี่แหละ เห็ด เป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างอาชีพและทำเงินดีมาก ” เรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรงของคุณศักดิ์ชัย พลชัย เจ้าของสวนเห็ดตระการ อำเภอตระการพืชผล จังหวัด อุบลราชธานี
เห็ด พืชเศรษฐกิจทำเงิน
คุณศักดิ์ชัยเล่าให้ฟังว่า ผมเป็นคนนครปฐมทำไร่ทำนาเป็นหลัก ต่อมาหันมาทำฟาร์มเห็ด สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ จึงนำผลกำไรจากธุรกิจฟาร์มเห็ดไปต่อยอดธุรกิจหลายอย่าง ลงทุนทำธุรกิจใหม่ด้วยความไม่ชำนาญ ทำให้ธุรกิจล้มเหลว มีภาระหนี้สินก้อนโตถึง 10 ล้านบาทในปี 2539 จึงตัดสินใจย้ายถิ่น มาทำมาหากินที่จังหวัดอุบลราชธานี ด้วยเงินทุนติดกระเป๋า 500 บาทกับรถเก๋งเก่าๆ 1 คัน
คุณศักดิ์ชัยใช้เงินทุนหลักร้อยทำธุรกิจซื้อมาขายไป สะสมผลกำไรไปเรื่อยๆ ช่วงปี 2541 -2542 ตัดสินใจทำธุรกิจฟาร์มเห็ดอีกครั้งโดยใช้พื้นที่เล็กๆ ข้างบ้านเป็นโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม จำนวน 1,000 ก้อน ขายเห็ดในชุมชนรอบบ้านเป็นหลัก ต่อมาเพิ่มสินค้าตัวใหม่คือ เห็ดขอนขาว ฟาร์มแห่งนี้ขายเห็ดสดคุณภาพดี เป็นที่ต้องการของตลาด กิจการก้าวหน้า มีรายได้หลักแสนในระยะเวลา 4-5 ปีต่อมา ทุกวันนี้ สวนเห็ดตระการ ดำเนินธุรกิจแบบครบวงจร จำหน่ายก้อนเชื้อเห็ด ดอกเห็ดสด จำหน่ายวัสดุอุปกรณ์สำหรับเพาะเห็ด พร้อมแบ่งปันความรู้เรื่องการเพาะเห็ดให้แก่ผู้สนใจทั่วประเทศ
“ การเพาะเห็ด เป็นอาชีพทำเงินที่น่าสนใจ เพราะให้ผลตอบแทนเร็ว เห็ดเป็นอาหารโปรตีนราคาถูก ใช้ทดแทนเนื้อสัตว์ได้ เป็นสินค้าขายดี เป็นที่ต้องการของตลาดตลอดทั้งปี ฟาร์มเห็ดของผมมีรายได้เข้ากระเป๋าทุกวัน เห็ดนางรม เห็ดนางฟ้า ขายในราคา 80 บาท/กก. ส่วนเห็ดขอนขาวขาย 100 บาท/กก สามารถเก็บเห็ดสดขายได้วันละ 50 -150 กก. สร้างรายได้หลักหมื่น ผมจะแบ่งรายได้จากการผลผลิต 40-50% เก็บไว้เป็นเงินทุนหมุนเวียนก่อน แบ่ง20 -25 % เป็นค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน ที่เหลือ30-35%เก็บเป็นเงินออมสำหรับชำระหนี้สิน ทำให้ปลดหนี้ 10 ล้านบาทได้ในระยะเวลา 10 ปี ” คุณศักดิ์ชัยกล่าว
การเตรียมโรงเรือน
ฟาร์มแห่งนี้เน้นเพาะเห็ดอินทรีย์ ปลอดสารเคมี ภายในโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรมจะเน้นความโปร่ง มีอากาศถ่ายเทได้ดี เพราะเห็ดทั้งสองชนิดนี้ เติบโตได้ดีในสภาพอากาศเย็น ส่วนการเพาะเห็ดขอนขาว ชอบอากาศร้อน จึงเพาะเห็ดขอนขาวในโรงเรือนพลาสติกที่มีสภาพร้อนอบอ้าว
คุณศักดิ์ชัย มีเทคนิคการบริหารจัดการโรงเรือนที่ดี ทำให้ควบคุมต้นทุนการผลิตได้ต่ำ โดยใช้วิธีการพักโรงเรือน และใส่ใจปลูกเห็ดให้ปลอดภัยและปลอดสารเคมี โดยนำชีวภัณฑ์กำจัดโรคและแมลงศัตรูเห็ด ของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)ควบคุมแมลงศัตรูเห็ด เช่น ไรเห็ด, แมลงหวี่ ใช้ราบิวเวอเรีย ที่คัดเลือกสายพันธุ์โดย สวทช. ช่วยเข้าทำลายแมลงศัตรูเห็ดโดยตรงควบคุมโรคราสีเขียวและโรคพืชอื่นๆ ในโรงเรือน และใช้ไตรโคเดอร์ม่า เป็นเชื้อราปฏิปักษ์ ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อรา
การทำก้อนเห็ด
คุณศักดิ์ชัยแนะนำเคล็ดลับการทำก้อนเห็ด โดยใช้วัสดุและอุปกรณ์ที่หาได้ง่ายในท้องถิ่น ได้แก่ 1.วัสดุเพาะ เช่น ขี้เลื่อย ฟางข้าว 2.หัวเชื้อเห็ด 3.ถุงพลาสติกทนร้อนขนาด 7×11 นิ้ว, 9×13 นิ้ว 4.คอพลาสติกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1-1.5 นิ้ว 5.ฝ้ายหรือสำสี 6.ยางรัด 7.กระดาษ หรือฝาครอบพลาสติก 8.ถังนึ่งไม่อัดความดัน หรือหม้อนึ่งความดัน
ฟาร์มแห่งนี้ มีสูตรอาหารสำหรับใช้ในการเพาะเห็ดถุง จำนวน 2สูตร โดยสูตรที่ 1 ใช้ขี้เลื่อยแห้ง 100 กิโลกรัม รําละเอียด 3-5 กิโลกรัม ดีเกลือ 0.2 กิโลกรัม ปูนขาว (CaO) 2-3 กิโลกรัม ขึ้นกับ pH ผสมน้ำให้มีความชื้น 60-70 เปอร์เซ็นต์คลุกผสมให้ทั่ว แล้วน้ำบรรจุถุงทันที
ส่วนสูตรที่ 2 ใช้ฟางสับ (ขนาด2-3 นิ้ว) 100 กิโลกรัม หินปูน (CaCO3) 2 กิโลกรัม รําละเอียด 5-8 กิโลกรัม ผสมน้ำให้มีความชื้น 60-70 เปอร์เซ็นต์ หมักส่วนผสมไว้นาน 8-10 วัน โดยกลับกองทุก 2 วัน
วิธีการทำถุงเห็ด
1. บรรจุอาหารเพาะลงในถุงพลาสติกทนร้อน กดให้แน่นตึง สูงประมาณ 2/3 ของถุง
2. รวบปากถุง บีบอากาศออก สวมคอพลาสติก แล้วพับปากถุงพาดลงมารัดยางให้แน่น อุดด้วยสำลี หุ้มด้วยกระดาษ หรือฝาครอบพลาสติก
3.นําไปนึ่งฆ่าเชื้อด้วยถังนึ่งไม่อัดความดัน หรือใช้หม้อนึ่งความดันอุณหภูมิ 90-100 องศาเซลเซียส เป็นเวลาไม่น้อยกว่า 3 ชั่วโมง ทิ้งไว้ให้ถุงเย็น
4.นําถุงวัสดุออกมาใส่เชื้อจากหัวเชื้อในเมล็ดข้าวฟ่าง ประมาณ 10-15 เมล็ด ก็เพียงพอโดยเขย่าเมล็ด ข้าวฟ่างให้กระจายออก เปิดและปิดจุกสำลีโดยเร็ว โดยปฏิบัติในห้องที่สะอาดมิดชิดไม่มีลมโกรก
5. นําไปวางในที่สำหรับบ่มเส้นใย มีอุณหภูมิตามที่เห็ดแต่ละชนิดต้องการไม่จำเป็นต้องมีแสงไม่ต้องให้ น้ำที่ก้อนเชื้อ จนเส้นใยเห็ดเริ่มรวมตัวกันเพื่อเจริญเป็นดอกเห็ด นําไปเปิดถุงให้ออกดอกต่อไป
ระยะบ่มเชื้อ : เส้นใยเจริญเต็มอาหารผสมขี้เลื่อย ( 800 กรัม ) ในเวลา 30-40 วัน ที่อุณหภูมิ 30-33 องศาเซลเซียส
ระยะออกดอก : เห็ดออกดอกเก็บไว้นาน 2-3 เดือน ที่อุณหภูมิ 28-32 องศาเซลเซียส ความชื้น สัมพันธ์ 75 – 85เปอร์เซ็นต์ หากทำครบตามสูตรนี้จะได้ผลผลิตเฉลี่ย : 250-300 กรัม/ถุง
การเปิดก้อนเห็ดและดูแลรักษา
คุณศักดิ์ชัยกล่าวถึงขั้นตอนการเปิดก้อนเห็ดว่า นำก้อนเห็ดที่เชื้อเดินเต็มก้อน มาทำการกระตุ้นในโรงเรือนให้ออกดอกโดย ให้น้ำในโรงเรือนและบริเวณถุงเห็ด เพื่อปรับความชื้นในโรงเรือนให้มีความชื้นสัมพัทธ์ 70 – 90% ปรับโรงเรือนให้มีอุณหภูมิ 28-33 องศาเซลเซียส ประมาณ 4-5 วัน จนเริ่มมีตุ่มดอก เมื่อมีตุ่มดอกจะเก็บได้ภายใน 3-4 วัน ควรเก็บส่วนต่างๆของเห็ดให้หมดหน้าถุงเพื่อป้องกัน การเน่าเสีย ทำความสะอาดโรงเรือนป้องกันปัญหาของศัตรูเห็ด ให้น้ำเพื่อควบคุมความชื้นสัมพัทธ์ให้อยู่ระหว่าง 70-90% ซึ่งจะทำให้อุณหภูมิอยู่ประมาณ 30-33 องศาเซลเซียส ควรเก็บเห็ดจากก้อนไม่เกิน 3 เดือน แล้วนำก้อนเชื้อออก ทำความสะอาดแล้วพักโรงเรือน 7-10 วัน
” การให้น้ำ คือเคล็ดลับสำคัญที่ทำให้ดอกออกต่อเนื่อง ผมจะให้น้ำ 4 รอบต่อวัน รอบแรก ช่วงเช้าหลังเก็บเห็ด รอบสอง เวลา 11.00น. รอบสาม 13.00 น. รอบสุดท้าย หลังเก็บดอกเห็ดเสร็จ ในเวลา 15.00 น. สำหรับเห็ดนางฟ้าและเห็ดนางรมจะให้น้ำแค่พอเปียก ส่วนเห็ดขอนขาว ให้น้ำแบบ กระแทกใส่หน้าก้อนเชื้อเห็ดจะได้ผลดีกว่า โดยทั่วไป ก้อนเชื้อเห็ด 1 ก้อนจะให้ผลผลิตประมาณ 4-6 เดือน เกษตรกรบางรายซื้อก้อนเชื้อเห็ดของผมไปแล้ว เก็บดอกได้เกิน 6 เดือน “
ด้านตลาด
คุณศักดิ์ชัยบอกว่า เห็ดขอนขาวขายดีในช่วงฤดูร้อน ส่วนฤดูฝน เป็นฤดูเห็ดป่า ลูกค้ามีตัวเลือกเยอะ ยอดขายเห็ดขอนขาวลดลง จึงหันมาเปิดดอกเห็ดนางฟ้า และเห็ดนางรมมากขึ้น พร้อมลดปริมาณการผลิตเห็ดขอนขาวลง
ถอดความสำเร็จในอาชีพ
คุณศักดิ์ชัย กล่าวว่า ปัจจุบันสวนเห็ดตระการ ประสบความสำเร็จ มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับของเกษตรกรทั่วประเทศ เพราะเราทำเชื้อเห็ดดี ผลิตก้อนเชื้อเห็ดมีคุณภาพ ดอกเห็ดสด สะอาด ปลอดภัย ชาวบ้านซื้อก้อนเชื้อเห็ดไปเปิดดอกแล้ว อยู่ได้นาน สร้างกำไรดี ทำให้ลูกค้าเชื่อมั่นสินค้าของฟาร์ม กลับมาซื้อซ้ำอย่างต่อเนื่อง ทำให้มีฐานลูกค้าประจำจำนวนมาก
คำแนะนำมือใหม่อยากทำฟาร์มเห็ด
สำหรับเกษตรกรมือใหม่ที่อยากทำฟาร์มเห็ด คุณศักดิ์ชัยให้คำแนะนำว่า ควรเริ่มซื้อก้อนเชื้อเห็ดไปทดลองเปิดดอกแล้ว นำเห็ดไปกินก่อน หากมั่นใจว่า ทำแล้วชอบ ก็เริ่มเพาะเห็ด ขายเพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ตัว ในราคาขายปลีก หลังสร้างตลาดรอบบ้านแล้ว และค่อยๆ ขยายการผลิตและการตลาดทีละน้อย ให้มีฐานลูกค้าขาประจำ หากลูกค้าเล็งเห็นโอกาสทางการตลาด ก็จะเริ่มรับเห็ดของเราไปขายต่อเพื่อทำกำไร ตอนนั้นจึงค่อยทำตลาดขายส่ง
สำหรับคนที่ปัญหาหนี้สิน เพื่อให้ชีวิตไปต่อได้ คุณศักดิ์ชัยให้ข้อคิดว่า เลือกทำอาชีพอะไรก็ได้ ขอให้ทำให้สุด กินอยู่อย่างพอเพียง และแบ่งรายได้ส่วนหนึ่งสำหรับชำระหนี้ เมื่อใดที่เรารู้สึกว่า ชีวิตพอเพียงแล้ว ยามนั้นคือ รวยแล้ว หากใช้ชีวิตอย่างคนโลภ คือ จนครับ นี่คือ ความผิดพลาดที่ผมเคยโดนมาแล้ว ผมยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง รัชกาลที่ 9 ทำให้ผมปลดหนี้หลักล้านได้ ทุกวันนี้ ผมใช้ชีวิตแบบพอเพียง ไม่รีบทำ รีบรวยเพราะยิ่งโลภ ยิ่งจน ” คุณศักดิ์ชัยกล่าวในที่สุด
ผู้สนใจ สามารถติดต่อเพื่อสอบถามและศึกษาดูงานได้ที่ สวนเห็ดตระการ จ.อุบลราชธานี โทร. 09-9235-1545 https://www.facebook.com/MUSHROOMTRAKAN/
“ปูทะเล” ถือเป็นเมนูโปรดอันดับต้นๆ ในใจของสายอาหารทะเล และมีมูลค่าทางการตลาดสูงอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันประเทศไทยได้พัฒนาการเลี้ยงปูทะเลเชิงพาณิชย์ไปไกลมาก ทั้งรูปแบบ การเลี้ยงในบ่อดิน, การเลี้ยงในกระชัง, การเลี้ยงในกล่องหรือพลาสติกหลุม (ระบบน้ำหมุนเวียน) รวมไปถึงการพัฒนาระบบการเลี้ยงเรื่อยมาเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและคุ้มทุนมากที่สุด จนกระทั่งก้าวมาสู่ระบบ “การเลี้ยงปูคอนโด” นวัตกรรมย่อขนาดพื้นที่ที่ช่วยแก้โจทย์เรื่องอัตรารอด ลดการจับคู่ต่อสู้กินกันเอง ประหยัดพื้นที่ได้มหาศาล และกลายเป็นโมเดลสร้างผลตอบแทนสุดคุ้มค่าให้กับผู้เลี้ยงในยุคนี้ น้าดอน-ปริญญ์ อำนวยสิทธิโชค เจ้าของ “ฟาร์มปูน้าดอนชลบุรี” ตั้งอยู่ในตำบลบางทราย อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี อดีตหนุ่มโรงงาน ผันตัวเป็นเกษตรกรเลี้ยงปูทะเล ต้องผ่านการลองผิดลองถูกและเริ่มต้นจากความล้มเหลว แต่ด้วยหัวใจของนักสู้ จึงมุ่งมั่นทดลองระบบเลี้ยงปูคอนโดจนประสบความสำเร็จ สามารถสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัวได้ในระดับหนึ่ง ในอนาคตเตรียมวางแผนขยายพื้นที่การเลี้ยง พร้อมต่อยอดเปิดเป็นศูนย์อบรมถ่ายทอดความรู้ให้กับเกษตรกรและผู้ที่สนใจนำไปประกอบเป็นอาชีพต่อไป น้าดอ
ส.ป.ก.ดำเนินโครงการขับเคลื่อนงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมสู่มิติใหม่อย่างยั่งยืนและเป็นธรรม เปลี่ยนบทบาทจาก “ผู้จัดสรรที่ดิน” สู่ “ผู้มอบโอกาส” มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรด้วยการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การเข้าถึงแหล่งทุน และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผลผลิต นายเศรษฐเกียรติ กระจ่างวงษ์ เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เปิดเผยว่า ภารกิจเกี่ยวกับการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมให้เกษตรกรได้มีที่ทำกินเพื่อยังชีพอย่างพอเพียงและยั่งยืน โดยการปรับปรุงเกี่ยวกับสิทธิและการถือครองในที่ดินเพื่อเกษตรกรรม รวมตลอดถึงการจัดที่อยู่อาศัยในที่ดินเพื่อเกษตรกรรมนั้น โดยนำที่ดินของรัฐหรือที่ดินที่รัฐซื้อหรือเวนคืนจากเจ้าของที่ดินซึ่งมิได้ทำประโยชน์ในที่ดินนั้นด้วยตนเอง หรือมีที่ดินเกินสิทธิตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เพื่อจัดให้แก่เกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง หรือมีที่ดินเล็กน้อยไม่เพียงพอแก่การครองชีพ และสถาบันเกษตรกรได้เช่าซื้อ เช่า หรือเข้าทำประโยชน์ และให้ความช่วยเหลือด้านการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม การปรับปรุงทรัพยากรและปัจจัยการผลิต ตลอดจนการผลิตและการจำหน่ายให้เกิดผ
“ ผมล้างหนี้ 10 ล้านได้ เพราะรายได้จากฟาร์มเห็ดนี่แหละ เห็ด เป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างอาชีพและทำเงินดีมาก ” เรื่องเล่าจากประสบการณ์ตรงของคุณศักดิ์ชัย พลชัย เจ้าของสวนเห็ดตระการ อำเภอตระการพืชผล จังหวัด อุบลราชธานี เห็ด พืชเศรษฐกิจทำเงิน คุณศักดิ์ชัยเล่าให้ฟังว่า ผมเป็นคนนครปฐมทำไร่ทำนาเป็นหลัก ต่อมาหันมาทำฟาร์มเห็ด สร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ จึงนำผลกำไรจากธุรกิจฟาร์มเห็ดไปต่อยอดธุรกิจหลายอย่าง ลงทุนทำธุรกิจใหม่ด้วยความไม่ชำนาญ ทำให้ธุรกิจล้มเหลว มีภาระหนี้สินก้อนโตถึง 10 ล้านบาทในปี 2539 จึงตัดสินใจย้ายถิ่น มาทำมาหากินที่จังหวัดอุบลราชธานี ด้วยเงินทุนติดกระเป๋า 500 บาทกับรถเก๋งเก่าๆ 1 คัน คุณศักดิ์ชัยใช้เงินทุนหลักร้อยทำธุรกิจซื้อมาขายไป สะสมผลกำไรไปเรื่อยๆ ช่วงปี 2541 -2542 ตัดสินใจทำธุรกิจฟาร์มเห็ดอีกครั้งโดยใช้พื้นที่เล็กๆ ข้างบ้านเป็นโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม จำนวน 1,000 ก้อน ขายเห็ดในชุมชนรอบบ้านเป็นหลัก ต่อมาเพิ่มสินค้าตัวใหม่คือ เห็ดขอนขาว ฟาร์มแห่งนี้ขายเห็ดสดคุณภาพดี เป็นที่ต้องการของตลาด กิจการก้าวหน้า มีรายได้หลักแสนในระยะเวลา 4-5 ปีต่อมา ทุกวันนี้ สวนเห็ดตระการ ดำ
หนุ่มนิสิตวิศวะจุฬาฯ สร้างรายได้เสริมระหว่างเรียน ด้วยการ “เพาะต้นไม้ป่าหายากขาย” สร้างรายได้หลักแสนต่อเดือน โดยไม่ต้องขอเงินจากคุณพ่อคุณแม่ คุณแฟรงค์ หรือ คุณปรเมศ สุขมงคล นิสิตชั้นปีที่ 3 คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วัย 21 ปี ที่นอกจากการเรียน แล้วยังมองหาอาชีพสร้างรายได้ระหว่างเรียน ด้วยการเพาะต้นไม้ป่าหายากขาย สร้างรายได้ระหว่างเรียนสูงสุดถึง 170,000 บาทต่อเดือน ถือว่าเป็นธุรกิจที่เหมาะกับสถานการณ์การระบาดของโรคโควิด-19 ในช่วงที่ทุกคนต้องกักตัวอยู่บ้าน โรงเรียนและมหาวิทยาลัยก็ปิดการเรียนการสอน ทำให้เกิดความเบื่อในการอยู่บ้าน จึงคิดที่จะเพาะต้นไม้ป่าและปลูกต้นไม้เพื่อผ่อนคลาย ซึ่งเป็นความชอบต้นไม้เป็นการส่วนตัวอยู่แล้ว จากความชอบและสนใจต้นไม้มาตั้งแต่อายุ 14 ปี เริ่มแรกสนใจปลูกต้นมะนาว พยายามศึกษามาเรื่อยๆ และก็หยุดไปช่วงหนึ่งแต่ความชอบนั้นยังอยู่ในใจตลอด ถ้ามีโอกาสก็จะแวะไปดูตามสวนต่างๆ สนใจเรื่องต้นไม้ด้วยตนเอง โดยทางครอบครัวไม่เคยมีประสบการณ์เรื่องต้นไม้มาก่อน แต่ท่านก็สนับสนุนและเป็นกำลังใจให้ตลอดมา เขามาเริ่มต้นเพาะต้นไม้ป่าอีกครั้งเพราะว่าเรียนออนไลน์ที่บ้าน มีสถา
