มะตูม
มีผักยืนต้นชนิดหนึ่ง ซึ่งดูเหมือนคนไทยเพิ่งรู้จักหน้าค่าตา รู้จักเอายอดและใบอ่อนมากินกันเมื่อไม่นานมานี้เอง นั่นก็คือ มะตูมแขก หรือมะตูมซาอุ หรือพริกไทยซาอุ (Brazilian pepper tree) ผมจำได้เลาๆ ว่าเริ่มเห็นมีวางขายเป็นกำๆ เมื่อราว 10 ปีก่อนนี้เอง หลังจากที่เริ่มรู้จักไม่นานนัก ที่มาที่ไปของมันก็ยังเล่าต่างๆ กันไป บ้างว่านำเข้ามาขายเป็นไม้ประดับตามร้านขายต้นไม้ก่อน บ้างว่าคนงานไทยสมัยไปทำงานซาอุฯ เก็บเอายอดมากินกับแจ่วกับป่น เพราะกลิ่นใกล้เคียงกับยอดมะตูมไทยมาก พออร่อยติดใจก็เลยเอาเม็ดเอากิ่งกลับมาเพาะที่บ้านเกิด เราเลยพบต้นมะตูมแขกนี้ในเขตภาคอีสานเป็นส่วนใหญ่ บางทีผมพบขึ้นอยู่ริมทาง สูงร่วมสามเมตรก็มี กลิ่นใบที่หอมคล้ายมะตูมไทย เนื้อใบที่กรอบ และรสฝาดมันอร่อย ทำให้ติดอันดับผักสดที่คนอีสานชอบกินอย่างรวดเร็ว ทุกวันนี้มีขายตามร้านผักสดแบบลาวทุกร้านก็ว่าได้ และแม้ผมยังได้เห็นคนซื้อหยิบขึ้นมาถามด้วยความสงสัยบ่อยๆ ว่า นี่คืออะไร แต่ก็ได้ยินคนขายบรรยายสรรพคุณ และเชียร์ให้ซื้อไปกินกับลาบก้อยได้ทุกครั้งไป มะตูมซาอุ หรือ มะตูมแขก (Brazilian pepper tree) นี้ เป็นพืชยืนต้นขนาดเล็ก สูงราว 5 เมตร นิย
ชื่อวิทยาศาสตร์ Dillenia indica L. ชื่อวงศ์ Dilleniaceae ชื่ออื่นๆ ส้านป้าว กะปรุ ส้านท่า สัมปรุ มะส้าน แส้น แอปเปิ้ลมอญ หะเปร้า ปะฮะพร้าว (แกงมะตาดชาวเกาะเกร็ด) ฉันสะดุ้งทุกครั้งเมื่อใครเรียก มะตาด เพราะฉันเองไปนึกถึง “คัสตาร์ด” ที่มีคาราเมล หนืด นุ่ม อยู่บนก้อนเนื้อนิ่มๆ ไข่ไก่อิ่มนมสด ชื่อของฉันถูกนำไปสอบถามคนทั่วไปว่าเคยได้ยินชื่อหรือไม่ แหม! แต่ละคนตอบว่าไม่เคยได้ยิน มีเพียง 20 เปอร์เซ็นต์ ที่รู้จัก ยิ่งหนุ่มสาววัยรุ่นสมัยนี้แล้วเกือบร้อยเปอร์เซ็นต์ไม่รู้จักเลยว่ามะตาดคืออะไร แต่พอถามซื้อคัสตาร์ด ทุกคนตอบว่าชอบกิน…. เรื่องของฉันกลายเป็นพรรณไม้ที่ต้องศึกษาวิจัยเพื่อการรณรงค์อนุรักษ์ไปแล้ว แต่ก็ถือเป็นเกียรติแก่ตัวฉันเองเป็นอย่างยิ่ง เพราะทั้งสถานศึกษาและสถานที่ต้องการปลูกไม้ประดับตกแต่งก็ใช้ฉันเป็นหนึ่งพรรณไม้นั้น เอ่ยถึงแต่ละสถานที่ก็ฟังแล้วเหมือนฉันถูกจัดอยู่ในพิพิธภัณฑ์กระนั้นเลย เช่นเล่ากันว่า ถ้าใครไปที่ “วิทยาลัยบ้านสมเด็จเจ้าพระยา” เมื่อ 40 กว่าปีที่แล้ว จะพบฉันเป็นต้นไม้ใหญ่อยู่ข้างอาคารวิเศษศราวัฒน์ แต่ปัจจุบันไม่มีแล้ว แม้แต่ชื่อ “วิทยาลัยครู” ก็กลายเป็นสถาบันราชภั
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Aegle marmelos (L.) Corr. Common name : Beal fruit Family : RUTACEAE มะตูม เป็นไม้ผลที่รู้จักกันมานานแถบตอนใต้ของอินเดีย พม่า ลาว จีน และไทย เราก็รู้จักใช้ประโยชน์จากมะตูมในหลายๆ ด้าน มะตูมเป็นไม้ผลยืนต้นขนาดกลางจนถึงขนาดใหญ่สองสามคนโอบก็เคยพบ เปลือกลำต้นเรียบ หรืออาจแตกสะเก็ดเล็กน้อย สีเทาอมน้ำตาล ออกดอกปีละครั้งช่วงปลายฤดูแล้ง ประมาณ พฤษภาคม-มิถุนายน ดอกเป็นช่อเล็กๆ สีขาว กลิ่นหอมแรงไปไกล ลักษณะดอกจะเป็นดอกแบบสมบูรณ์เพศ มีทั้งเกสรตัวผู้ และเกสรตัวเมียในดอกเดียวกัน แต่ละดอกประกอบด้วยกลีบสีขาว 5 กลีบ ผลมะตูมมีทั้งกลมๆ และแบบทรงรีๆ รูปไข่ ดิบสีเขียว เมื่อสุกจะกลายเป็นสีเหลืองเข้ม หอมหวนยวนใจมาก ผลดิบห่ามๆ เนื้อยังแข็งนิยมเอามาฝานเป็นแว่นๆ เชื่อมน้ำตาล เป็นขนมของหวานที่มีมาแต่โบร่ำโบราณของไทยเรา ย่านที่ทำมะตูมเชื่อมขายกันมาจากรุ่นสู่รุ่นคือ แถวตรอกมะตูม ซอยอรุณอมรินทร์ 23 บ้านช่างหล่อ เยื้องๆ ประตูโรงพยาบาลศิริราช แถบนี้มีขนมไทยๆ อร่อยมากมายหลายเจ้าครับ แนะนำซะเลย ใบมะตูมมีลักษณะเป็นใบประกอบแบบสามแฉก มองดีๆ คล้ายๆ ตรีศูล อาวุธแห่งพระศิวะเทพ ในศาสนาฮินดู และพราหมณ์ จึงถื
ปัจจุบันความต้องการผลิตภัณฑ์ Freeze-Dried หรือการอบแห้งแบบแช่เยือกแข็งในตลาดโลกเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในกลุ่มอาหาร ขนมขบเคี้ยวเพื่อสุขภาพ และอาหารสัตว์เลี้ยง เนื่องจากผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสินค้าที่เก็บรักษาได้นานโดยไม่ต้องพึ่งสารกันบูด สะดวก พร้อมรับประทาน และยังคงรสชาติ กลิ่น รวมถึงคุณค่าทางโภชนาการไว้ได้ใกล้เคียงของเดิม ดังนั้นเทคโนโลยี “ฟรีซดราย” (Freeze Drying) จึงเป็นโอกาสใหม่และทางรอดของสินค้าเกษตรและผู้ประกอบการไทย ในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทั้งในและต่างประเทศ สุทธิพจน์ แก้วบุญเรือง หน่วยวิศวกรรมและโรงงานต้นแบบ (EPP) สถาบันพัฒนาและฝึกอบรมโรงงานต้นแบบ (สรบ.) (Pilot Plant Development and Training Institute: PDTI) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) บางขุนเทียน กล่าวว่า เทคโนโลยีการอบแห้ง (Drying Technology) ถือเป็นนวัตกรรมสำคัญที่ช่วยยกระดับและเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าเกษตรและอาหารแปรรูปของไทยได้อย่างมหาศาล โดย สรบ. มีบทบาททั้งด้านการวิจัย พัฒนา ฝึกอบรม และถ่ายทอดองค์ความรู้ให้ผู้ประกอบการสามารถนำไปต่อยอดสู่ผลิตภัณฑ์เชิงพาณ
กรมชลประทานเดินหน้าผลักดันโครงการอ่างเก็บน้ำคลองอีจ้อ อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร จัดประชุมปัจฉิมนิเทศโครงการ การศึกษาความเหมาะสมและประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม ในวันที่ 17 กรกฎาคม 2569 เพื่อนำเสนอผลการศึกษา รับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และนำข้อเสนอแนะไปปรับปรุงรายละเอียดโครงการ ก่อนเสนอเข้าสู่กระบวนการพิจารณาและดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป นายสกุลเพชร พิกุลประเสริฐ หัวหน้าสำนักงานจังหวัดกำแพงเพชร กล่าวว่า โครงการอ่างเก็บน้ำคลองอีจ้อถือเป็นโครงการสำคัญที่มีศักยภาพในการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตร การอุปโภคบริโภค และช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมขอให้กรมชลประทานเดินหน้าสร้างความเข้าใจและรับฟังความคิดเห็นของประชาชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมในการพัฒนาโครงการ ด้าน นายปรัชญา ฉายวัฒนา ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมโยธา (ด้านการวางแผน) สำนักบริหารโครงการ กรมชลประทาน ในฐานะประธานกำกับการศึกษา เปิดเผยว่า จากการศึกษาภาพรวมของลุ่มน้ำคลองสวนหมาก พบว่าพื้นที่ประสบปัญหาหลัก 2 ด้าน คือ ภัยแล้งจากการขาดแคลนน้ำเพื่อการเกษตรและอุปโภค-บริโภค และ ปัญหาน้ำท่วม ทั้งจ
ภาคการเกษตรไทยกำลังเผชิญความท้าทายครั้งสำคัญจากความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ โดยเฉพาะวิกฤตการณ์ ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) ปี 2569–2570 ที่คาดว่าจะส่งผลกระทบต่อเนื่อง ทั้งปัญหาฝนทิ้งช่วง ภัยแล้ง และปริมาณน้ำต้นทุนที่ลดลง ซึ่งอาจยืดเยื้อถึง 2 ปี กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงเร่งยกระดับศักยภาพ อาสาสมัครเกษตร (อกษ.) และ อาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน (อกม.) ให้เป็นกำลังสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูล ถ่ายทอดองค์ความรู้ และสนับสนุนการบริหารจัดการน้ำในระดับพื้นที่ เพื่อเสริมความพร้อมรับมือสถานการณ์และลดผลกระทบต่อเกษตรกร นางสาวนฤมล สงวนวงศ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การพัฒนาอาสาสมัครเกษตรในยุคปัจจุบันไม่ได้มุ่งเพียงการรับมือกับปัญหาเฉพาะหน้า แต่เป็นการยกระดับศักยภาพรอบด้าน เพื่อก้าวสู่การเป็น “เกษตรกรอัจฉริยะ” ผ่านการบูรณาการความร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและภาคีเครือข่าย ให้มีทั้งองค์ความรู้ เครื่องมือดิจิทัล และทักษะด้านการบริหารจัดการน้ำที่ทันสมัย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ร่วมกับสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพ (องค์การมหาชน) และสถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ดำเนินโครงการพัฒนา
ท่ามกลางการเร่งสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ (New Growth Engine) ของประเทศไทย ภาคอุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพกำลังถูกจับตามองในฐานะหนึ่งในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ที่มีศักยภาพสูง ทั้งในด้านการค้า การลงทุน การผลิต และนวัตกรรม ภาพดังกล่าวสะท้อนชัดเจนผ่านความสำเร็จของ International Healthcare Week 2026 มหกรรมด้านอุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพที่ใหญ่ที่สุดในอาเซียน ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 8 – 10 กรกฎาคม 2569 ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ โดยไม่ได้เป็นเพียงเวทีจัดแสดงสินค้า แต่กำลังก้าวขึ้นเป็น “แพลตฟอร์มเศรษฐกิจ” ที่เชื่อมโยงผู้กำหนดนโยบาย นักลงทุน ผู้ผลิต ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และผู้ให้บริการด้านสุขภาพจากทั่วโลกไว้ในพื้นที่เดียว โดยภายในงานมีผู้เข้าร่วมชมงาน 26,000 คน และเกิดเจรจาธุรกิจจากงานมากกว่า 5,700 คู่ค้า และยอดมูลค่าธุรกิจมากกว่าหมื่นสองล้านบาท เบื้องหลังความสำเร็จของงาน คือการวางกลยุทธ์ของ รุ้งเพชร ชิตานุวัตร์ ผู้อำนวยการกลุ่มโครงการภูมิภาคอาเซียน อินฟอร์มา มาร์เก็ตส์ (ประเทศไทย) ที่ผลักดันให้ 4 งานแสดงสินค้าระดับนานาชาติ ได้แก่ CPHI South East Asia, World Health Expo (WHX) Bangkok, Medte