สตรอเบอรี่

วิธีขยายพันธุ์สตรอเบอรี่ เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมสนใจอยากจะปลูกสตรอเบอรี่ แต่บางช่วงหาซื้อพันธุ์ปลูกได้ยาก และมีราคาแพง ผมจึงรบกวนขอเรียนถามว่า วิธีการขยายพันธุ์สตรอเบอรี่ที่ง่ายที่สุดและได้ผลดีนั้นทำอย่างไร ขอคำแนะนำด้วยครับ ผมถือโอกาสขอบคุณมาเป็นการล่วงหน้า ขอแสดงความนับถือ ณรงค์ศักดิ์ วงศ์ภักดีกุล เพชรบูรณ์ ตอบ คุณณรงค์ศักดิ์ วงศ์ภักดีกุล วิธีขยายพันธุ์สตรอเบอรี่ ที่นิยมปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน คือวิธีการแยกไหล ไหล เป็นส่วนใช้ขยายพันธุ์ เช่นเดียวกับไหลบัว ต้นที่สมบูรณ์เต็มที่จะสร้างไหลเป็นสาย แพร่กระจายออกจากต้นแม่ เฉลี่ยใน 1 ต้น หรือ 1 กอ จะให้ไหล 15-20 สาย แต่ละสายแตกต้นอ่อนได้ ประมาณ 10 ต้น แหล่งผลิตไหล ควรเลือกพื้นที่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,000 เมตร ขึ้นไป เริ่มปลูกต้นแม่ในเดือนพฤษภาคม ปลูกเป็นแถวเดี่ยว ด้วยการยกร่องเล็กๆ สูงขึ้นจากพื้น 15 เซนติเมตร ห่างระหว่างแถว 1 เมตร ระหว่างต้น 80 เซนติเมตร คัดเลือกต้นแม่พันธุ์ที่สมบูรณ์ จากแหล่งไม่มีโรคระบาด เลี้ยงต้นแม่ให้แตกกอ 4-5 ต้น ย่างเข้าเดือนกรกฎาคม จึงปล่อยให้ต้นแม่แทงไหลออกได้เป็นปกติ ต่อมาอีกไม่นานจะเกิดตุ่มแล้ว

ดอยคำผลิตภัณฑ์อาหาร จำกัด ได้คัดสรรผลผลิตจากไร่เกษตรกรตามฤดูกาล “สตรอว์เบอร์รีสดระดับพรีเมียม” ผลผลิตที่โดดเด่น สายพันธุ์พระราชทาน 80 จากการส่งเสริมเกษตร “โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำแม่งอน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ซึ่งเป็นโครงการที่ช่วยฟื้นฟู และบรรเทาทุกข์ให้แก่ราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากการเกิดอุทกภัยและดินถล่ม ในบริเวณลุ่มน้ำแม่งอน อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ควบคุมด้วยมาตรฐานการเพาะปลูกพืชที่ดีที่เหมาะสม (GAP: Good Agriculture Practice) ซึ่งเป็นการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีเป็นระบบการรับรองสำหรับการเกษตรระบุขั้นตอนที่จะต้องดำเนินการ เพื่อสร้างอาหารสำหรับผู้บริโภคหรือการประมวลผลเพิ่มเติมที่ปลอดภัยและบริสุทธิ์โดยใช้วิธีการที่ยั่งยืน ตลอดจนพิถีพิถันทุกขั้นตอนการจัดเก็บ โดยมีการตรวจสารเคมีตกค้างในผลผลิตทุกครั้งก่อนที่จะนำมาจำหน่ายให้ผู้บริโภค เพื่อให้มั่นใจว่าสตรอว์เบอร์รีทุกผลมีคุณภาพสูง ผลสวยงามและรสชาติดี “สตรอว์เบอร์รีสดระดับพรีเมียม”  มีให้เลือกลิ้มลอง 4 ขนาด ดังนี้ สตรอว์เบอร์รีสดระดับพรีเมียม ขนาด AAA 12 ผล (480 กรัม) ราคา 600 บาท สตรอว์เบอร์รีสดระดับ

สวนเหยิมเหยิมได้ต้อนรับหญิงสาวคนหนึ่งยามค่ำคืน เธอเป็นคนปลูกสตรอเบอรี่ ที่เชียงราย เราคุยกันตามประสาคนสวนที่อยากมีชีวิตอยู่กับการทำสวนอย่างจริงจังและมีความสุขกับงาน การมีความสุขกับงานฉันถือว่าเป็นความสำคัญยิ่ง เพราะในชีวิตเรานั้นเราอยู่กับการงานมากกว่าอื่นใด และการงานที่เป็นสุขจะช่วยเราได้ในหลายๆ  อย่าง เช่น ช่วยให้เราหายเศร้า หายเหงา ช่วยให้เรามั่นคงในจิตใจ เธอเล่าเรื่องการปลูกสตรอเบอรี่ ในเนื้อที่หนึ่งไร่ เธอบอกว่าไม่ยากแต่ต้องเอาใจใส่ในรายละเอียดมาก “การเอาใจใส่ในรายละเอียดมาก นั่นแหละยากละ” ฉันว่า ส่วนรายได้นั้นเธอบอกว่า พอใช้จ่ายและเหลือสำหรับปลูกในปีต่อไป โชคดีที่เธอเลือกที่จะทำในสิ่งที่รักตั้งแต่วัยเยาว์ ไม่รอจนแก่เฒ่าและไม่มีแรง เพราะหากว่ารอไปจนถึงวัยเกษียณมันก็จะช้าไป “ยังรู้สึกว่าช้าไปเหมือนกันเพราะเริ่มสูงวัยแล้วกว่าจะออกจากงานออกจากเมืองหลวงได้” ฉันบอกเธอ และเล่าให้ฟังว่า ที่นี่ก่อนหน้านี้มีน้องคนหนึ่งมาปลูกเสาวรสอยู่ใกล้ๆ ในวันที่เธอเริ่มต้นมาเช่าที่ปลูก เธอพูดกับฉันว่า ถ้ามันได้ผลเธอจะได้ลาออกจากงานประจำ หนึ่งปีผ่านไปสวนเสาวรสของเธอไม่ได้ผลและเธอหยุดทำ ฉันรู้สึกเสียใจกับ

เมื่อวันที่ 25 มกราคม ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ดอยภูชี้ฟ้าเป็นสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดเชียงรายที่มีคนรู้จักไปทั่วประเทศแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติมาสัมผัสหนาวนับแสนคนตลอดเส้นทางการเดินทางของนักท่องเที่ยวบนถนนเชื่อมเส้นทางระหว่างบ้านร่มโพธิ์ทอง ต.ตับเต่า อ.เทิง จ.เชียงราย ไปยัง อ.ภูซาง จ.พะเยา จะได้พบกับไร่สตรอเบอรี่ที่มีชาวบ้านที่ส่วนใหญ่เป็นชาวม้งทำการปลูกไว้เพื่อจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยวและประชาชนที่เดินทางผ่านเส้นทางนี้ทำให้เป็นที่น่าสนใจของนักท่องเที่ยวจำนวนมากเมื่อพบเห็นต่างหยุดรถเพื่อลงมาถ่ายภาพเซลฟี่เป็นที่ระลึกรวมไปถึงลิ้มรสสตรอเบอรี่สดจากสวนก่อนจะอุดหนุนติดไม้ติดมือกลับไปทานและเป็นของฝากสร้างรายได้ให้กับชาวไร่ นายกิติตนันท์ แซ่ฟ่า(นันท์) อายุ 28 ปี ชาวบ้านบ้านร่มโพธิ์ทองซึ่งเป็นชาวม้ง กล่าวว่า หลังจากฤดูการเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้วเมื่อเข้าสู่ฤดูหนาวตนเองและญาติพี่น้องจะช่วยกันนำพื้นที่ปลูกข้าวไร่(ข้าวดอย)มาแปรสภาพมาปลูกสตรอเบอรี่แทนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวและหารายได้ ตนเองปลูกไว้ 2 ไร่ ต้นทุนส่วนใหญ่จะลงไปกับไหลหรือต้นพันธุ์ของสตรอเบอรี่ ฮอร์โมน ปุ๋ยหรืออ

สตรอเบอรี่ ผลไม้ไทย (เชื้อสายฝรั่ง) รสชาติอร่อยชนิดหนึ่ง เป็นที่รู้จักกันมาหลายร้อยปี จนถึงสมัยปัจจุบัน ประเทศไทยปลูกสตรอเบอรี่กันมาก จนกลายเป็นสินค้าส่งออกทั้งภายในประเทศและประเทศใกล้เคียง พื้นที่ที่เหมาะสำหรับการปลูกสตรอเบอรี่ ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็นทางภาคเหนือ แถบจังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน เป็นต้น และในพื้นที่บางจังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช่น เลย และเพชรบูรณ์ และมีแนวโน้มที่สามารถปลูกได้พอสมควรในพื้นที่สูงของภาคกลาง เช่น แถบจังหวัดกาญจนบุรี สตรอเบอรี่ได้รับความนิยมอย่างสูงในฐานะผลไม้ที่มีผลการวิจัยรองรับว่ามีฤทธิ์ต้านมะเร็งได้ จนกลายเป็นพืชเศรษฐกิจ โดย โครงการหลวง คือจุดเริ่มต้นของ สตรอเบอรี่ สตรอเบอรี่ เป็นผลไม้ที่มีสีสันและรูปทรงสวยงามจนได้ชื่อว่าเป็น เทพีแห่งผลไม้ และยังเป็นผลไม้ที่มีความแปลก เพราะแทนที่เมล็ดจะอยู่ข้างใน แต่ดันไปแปะอยู่ที่เปลือกข้างนอกซะงั้น สำหรับรสชาติของสตรอเบอรี่นั้นจะมีทั้งหวาน และเปรี้ยวผสมหวาน นำไปใช้ปรุงและประกอบอาหารได้หลายๆ อย่าง หรือจะกินได้ทั้งผลสดๆ และนำมาแปรรูปเพื่อถนอมอาหารประเภท แยม ที่ใช้กินกับขนมปังก็อร่อย ในบรรดาผล

“โรคราแป้ง และโรคแอนแทรคโนส” สามารถพบได้ในทุกระยะการเจริญเติบโตของสตรอเบอรี่ สำหรับโรคราแป้ง จะพบเชื้อรามีลักษณะเป็นผงสีขาวคล้ายผงแป้งขึ้นกระจัดกระจายตามส่วนต่างๆ ของพืช เมื่ออาการรุนแรงจะทำให้เกิดแผลใต้ใบสตรอเบอรี่เปลี่ยนเป็นสีม่วง และใบบิดม้วนขึ้น ถ้าเป็นที่ผลจะทำให้ผลมีขนาดเล็กและสีไม่สม่ำเสมอกัน กรมวิชาการเกษตร แนะนำให้เกษตรกรผู้ปลูกสตรอเบอรี่ คอยบำรุงรักษาต้นสตรอเบอรี่ให้มีความแข็งแรง สมบูรณ์ และควรหมั่นตรวจตรากำจัดวัชพืชในแปลงปลูก หากพบโรคราแป้งให้รีบเก็บใบหรือส่วนที่เป็นโรคนำไปเผาทำลายนอกแปลงปลูกทันที จากนั้นพ่นด้วยสารป้องกันกำจัดโรคพืช สารเบโนมิล 50% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 6 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นทุก 5-7 วัน ส่วนโรคแอนแทรคโนส มักพบอาการบนไหล จะมีแผลเล็กสีม่วงแดงขยายลุกลามตามความยาวสายไหล ต่อมาแผลที่ขยายยาวจะเปลี่ยนเป็นแผลสีน้ำตาล ทำให้เกิดรอยคอดของไหลบริเวณที่เป็นแผล ไหลจะแห้งและตายในที่สุด อาการบนผล พบแผลฉ่ำน้ำสีน้ำตาลเข้ม เนื้อเยื่อรอบขอบแผลสีซีด แผลยุบตัวลง หากอาการรุนแรง แผลจะขยายใหญ่จนทำให้ผลเน่า และในสภาพที่มีอากาศชื้นอาจพบกลุ่มสปอร์สีส้มของเชื้อราอยู่บริเวณแผล และยังสามารถพ

ทุกวันนี้ “สตรอเบอรี่” กลายเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่น่าจับตามองมากที่สุด เพราะเติบโตเร็วมาก โดยเฉพาะพื้นที่ภาคอีสาน เกษตรกรเจ้าของสวนยางพาราหลายรายนิยมปลูก “สตรอเบอรี่” เป็นพืชเสริมรายได้ในสวนยาง เพราะสตรอเบอรี่เป็นไม้ผลยอดนิยมในท้องตลาด ขายได้ราคาดี ขายได้ทั้งผลสด ต้นพันธุ์ ฯลฯ เรียกว่ารับทรัพย์ได้เป็นกอบเป็นกำ  ผู้เขียนมีโอกาสพูดคุยกับ “คุณแต๋ง” ประภัสสร สายวรรณ์ และ “คุณเอส” อำไพร พลไตร สองสามีภรรยาเจ้าของ “สวนสตรอเบอร์รี่ สุขสมใจ” ซึ่งเป็นสวนสตรอเบอรี่แห่งแรกที่ปลูกกลางป่าสวนยางพาราของจังหวัดบึงกาฬ ทั้งคู่ยืนยันว่า ยอดขายสตรอเบอรี่เติบโตสูงมาก ทั้งตลาดผลสดและต้นพันธุ์ ยอดสั่งซื้อไม่ได้เฉพาะพื้นที่ภาคอีสานเท่านั้น แต่มาจากทั่วประเทศเลยทีเดียว คุณแต๋ง เล่าให้ฟังว่า เธอเกิดและเติบโตในจังหวัดหนองบัวลำภู เรียนจบปริญญาตรี สาขาบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี หลังแต่งงานได้ย้ายถิ่นมาช่วยสามีดูแลกิจการสวนยาง เนื้อที่ 100 ไร่ ในพื้นที่อำเภอปากคาด จังหวัดบึงกาฬ มีรายได้จากการทำสวนยาง ประมาณเดือนละ 30,000-40,000 บาท เมื่อปี 2556 เกิดปัญหาราคายางตกต่ำ เธอจึงมองหาพืชตัวอื่นมาปลูกเสริมรายได้ในส

ช่วงนี้ใครไปแอ่วเมืองเหนือ ย่อมจะได้ลิ้มชิมรสสตรอเบอรี่ที่มีวางขายอยู่ทั่วไปตามเส้นทางท่องเที่ยวสำคัญของหลายจังหวัด ไม่ว่าจะเป็นเชียงใหม่ เชียงราย หรือแม่ฮ่องสอน ฯลฯ โดยเฉพาะบนดอยต่างๆ อย่างถ้าใครขึ้นไปดอยอ่างข่าง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งจะผ่านบ้านปางควาย ที่นี่ก็มีเกษตรกรหลายรายที่ปลูกสตรอเบอรี่ คุณธนพร พัฒนาวรกุล ก็เป็นเกษตรกรอีกรายที่ปลูกผลไม้ลูกสีแดงนี้ด้วย ในเนื้อที่ 3 ไร่ ชื่อไร่ชลธาร โดยมีหน้าร้านขายอยู่ติดกับตัวไร่ นอกจากลูกค้าจะได้ซื้อสตรอเบอรี่จากไร่สดๆ กันแล้ว ยังสามารถเข้าไปชมสวนและถ่ายรูปกันได้อย่างสนุกสนาน   เน้นพันธุ์พระราชทาน 80 ทั้งนี้ ก่อนที่จะมาปลูกสตรอเบอรี่ คุณธนพรเคยปลูกลิ้นจี่และส้มมาก่อน แต่ช่วงหลังอากาศแปรปรวน ส้มมีปัญหาเลยโค่นทิ้ง แล้วหันมาปลูกสตรอเบอรี่แทน เพราะทางโรงงานหลวงที่ฝางส่งเจ้าหน้าที่มาให้คำแนะนำและยังรับซื้อผลผลิตอีกด้วย เจ้าของไร่ชลธาร วัยกว่า 40 ปี เล่าให้ฟังว่า ปลูกสตรอเบอรี่มา 4 ปีแล้ว ทั้งพันธุ์พระราชทาน 80 และมีอีกพันธุ์คือ พันธุ์ 329 แต่จะเน้นปลูกพันธุ์พระราชทาน 80 มากกว่า เพราะเป็นที่นิยมของลูกค้าที่ชอบรสชาติหวาน ไม่เปรี้ยว ผลผลิ

เคยโดนสบประมาทจากเพื่อนบ้านว่าพ่อแม่อุตสาห์ส่งเสียให้เรียนสูงจบปริญญาตรี แต่กลับเลือกมาเป็นเกษตรกร จากคำดูถูกนั้น เป็นแรงผลักดันให้สาวนักบัญชีเจนวาย มุ่งมั่นและทุ่มเท ปลูกสตรอว์เบอรี่ ดูสักตั้ง ที่อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี ปัจจุบันเธอเก็บผลสดขายทุกวันวันละเกือบ 40 กิโลกรัม ขายกิโลกรัมละ 350 บาท เรียกว่ามีรายได้หลักล้านบาทต่อปี มีเงินใช้สบายๆ ปัจจุบันสตรอว์เบอร์รี่ไม่ได้เป็นผลไม้เมืองหนาวอีกต่อไปแล้ว จะเห็นได้ว่าทุกภาคในประเทศไทยสามารถปลูกสตรอว์เบอรี่ได้ ดั่งเช่นที่อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี เจ้าของไร่ คือ คุณพิมพ์วรัตน์ คำเรือง หรือคุณน็อต สาวนักบัญชี จากรั้วมหาวิทยาลัยสยาม น็อต เล่าว่า  หลังเรียนจบคณะบัญชี จากมหาวิทยาลัยสยาม ก็ไม่คิดทำงานประจำ คิดแต่เพียงว่าจะกลับบ้าน ไปช่วยพ่อแม่ทำไร่ เพราะพ่อแม่เป็นเกษตรกร ปลูกมะนาว ปลูกแตงกวา แต่ทว่ามะนาวราคาไม่แนนอน เลยทดลองหาผลไม้แปลกๆ มาปลูก ในที่สุดเลือกปลูกสตรอว์เบอรี่ พ่อกับแม่ของน็อต มีอาชีพเป็นเกษตรกรมาตลอดทั้งชีวิต โดยลูกสาว บอกว่า เมื่อก่อนจะปลูกพืชล้มลุก เช่น มะนาว ถั่ว แตงกวา ปลูกแบบนี้สลับหมุนเวียนไป ส่งขายพ่อค้าคนกลาง บางปี

ในบรรดาผลไม้เมืองหนาวทำเงินในบ้านเรา ต้องบอกว่า สตรอเบอรี่ มาแรงทีเดียว และใช่จะปลูกได้บนดอยสูงๆ เท่านั้น เวลานี้สามารถปลูกกันได้ในหลายพื้นที่ในหลายจังหวัด อย่างในภาคอีสาน ที่บุรีรัมย์ ปากช่อง เขาใหญ่ หรือที่กาญจนบุรี ราชบุรี และอุทัยธานี ในภาพรวมตอนนี้บ้านเราปลูกสตรอเบอรี่กันประมาณ 1 หมื่นไร่ สามารถขายได้กิโลกรัม (ก.ก.) ละประมาณ 200-500 บาท ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาที่ออกผล สร้างรายได้ให้เกษตรกร เฉลี่ยไร่ละ 300,000-500,000 บาท ทำให้เกษตรกรจำนวนไม่น้อยรวยกันเป็นแถว ปลูกพันธุ์พระราชทาน 80 อย่างวันก่อนทางสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ได้เชิญคณะสื่อจากส่วนกลางไปชมไร่ GB ของ ร้อยตรียุทธนา บำรุงคีรี เกษตรกรอำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งเป็นชาวเขาเผ่าม้ง ที่มีรายได้เป็นกอบเป็นกำจากการปลูกสตรอเบอรี่ ในพื้นที่ 2 ไร่ โดยในช่วงต้นฤดูสามารถขายได้กิโลกรัมละ 400-500 บาท ซึ่งเมื่อ ปี 2558 หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว มีรายได้ ประมาณ 350,000-400,000 บาท ใช้เวลาปลูกประมาณ 5 เดือน แต่ในช่วงแรกอาจจะต้องลงทุนมากหน่อยในเรื่องระบบน้ำ และในปี 2559 มีรายได้เท่าๆ กับ ปี 2558 ร้อยตรียุทธนา เจ้าของไร่ GB เล่าว่า