การปลูกข้าวโพด
ในปี 2025 คืออีกหนึ่งปีที่สะท้อนพลวัตของภาคเกษตรไทยได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะ “ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์” พืชเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงตั้งแต่ระดับไร่ไปจนถึงอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ขนาดใหญ่ รศ.ดร.ชูศักดิ์ จอมพุก อาจารย์ภาควิชาพืชไร่นา คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน อธิบายภาพรวมของสถานการณ์ว่า ปีนี้ประเทศไทยให้ผลผลิตถึง 5.3 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2024 ที่ได้เพียง 5 ล้านตัน สาเหตุสำคัญมาจากฝนที่ตกต้องตามฤดูกาล และมีพื้นที่ปลูกที่เพิ่มจาก 6.2 ล้านไร่เป็น 6.8 ล้านไร่ ส่งผลให้ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ขยับจาก 780 กิโลกรัมในปี 2024 เป็น 790 กิโลกรัมต่อไร่ในปี 2025 รศ.ดร.ชูศักดิ์ อธิบายเพิ่มเติมว่า การปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในไทยมักเริ่มช่วงต้นฤดูฝนตั้งแต่ปลายเมษายน ส่วนในฤดูแล้งจะเริ่มปลูกช่วงเดือนธันวาคม ซึ่งข้าวโพดเป็นพืชที่ปลูกได้ทั้งปี และหากเกษตรกรวางแผนปลูกแบบกระจาย จะช่วยให้การจัดการผลผลิตมีประสิทธิภาพ โดยไม่จำเป็นต้องเก็บสต๊อกจำนวนมากในโกดัง การปลูกข้าวโพดให้ได้คุณภาพปัจจัยสำคัญที่สุดของการผลิตคือ “น้ำ” เพราะพื้นที่ปลูกส่วนใหญ่เป็นที่ไร่ ไม่มีระบบชลประทานรองรับ จึงต้องพึ่งพาน้ำฝนเป็นหล
บ้านห้วยหาด เป็นชุมชนคนพื้นราบลุ่มเชิงเขา ที่ย้ายถิ่นฐานมาจากหมู่บ้านต่างๆ ในเขตพื้นที่ตำบลอวน อำเภอปัว ซึ่งมี ร้อยโท สรรณทิพย์ ว่องไว เป็นผู้ก่อตั้งหมู่บ้าน ตามแผนยุทธศาสตร์ป้องกันอันเป็นคอมมิวนิสต์ อันอยู่ภายใต้การควบคุมของ พลตรี ประหยัด รอดโพธิ์ทอง ซึ่งเป็นผู้บังคับการกองพลทหารม้า ร่วมพัฒนาหมู่บ้าน โดยได้อบรมไทยอาสาป้องกันชาติให้กับชาวบ้าน รวมไปถึงได้สร้างอาคารเรียนให้กับหมู่บ้าน เมื่อปี พ.ศ. 2523-2524 ในช่วงเวลานั้นมีผู้คนไทลื้อบ้านห้วยหาด เพียง 37 หลังคาเรือน ชาวบ้านผู้สูงอายุได้เล่าให้ฟังว่า “เกือบสี่สิบปีมาแล้วที่ นายพูนชัย เนียมวัฒนะ นายอำเภอปัวในขณะนั้น ได้ร่วมกับเจ้าหน้าที่ปกครองอำเภอปัว ได้เข้ามาเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้าน แต่เนื่องจากคณะกรรมการหมู่บ้าน บ้านห้วยหาดเคยเป็นฐานที่ตั้งของผู้ก่อการร้าย ชาวบ้านเคยได้รับบาดเจ็บและเสียชีวิตจากการเหยียบกับระเบิด ทำให้ชาวบ้านบางส่วนทยอยอพยพกลับภูมิลำเนาเดิม จึงทำให้ผู้คนลดจำนวนลงเหลือเพียง 17 หลังคาเรือนเท่านั้น ผู้คนในพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตร มีผู้นำหมู่บ้านหลายคนเข้ามาทำหน้าที่ปกครองดูแล เริ่มตั้งแต่ นายสวาย นายสยุด ใหม่น้อย นายประช
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เป็นปัจจัยสำคัญที่ผลิตเพื่อเป็นอาหารสัตว์ เป็นพืชอายุสั้น ที่ใช้น้ำน้อย หลังการเกี่ยวข้าวแล้วเกษตรกรตำบลเมืองหลวง ได้รวมกลุ่มปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อตัดเป็นต้นสด ในช่วงอายุ 80-90 วัน ซึ่งเป็นช่วงที่ฝักข้าวโพดอยู่ในระยะน้ำนม 50% เหมาะที่จะตัดมาสับบดใส่ถุงหรือถังเพื่อหมักให้ได้ระยะที่เหมาะสม เมื่อวัวกินจะได้รับโปรตีน วิตามิน หรือแร่ธาตุ แล้วส่งผลให้วัวเจริญเติบโตสมบูรณ์ การปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในช่วงฤดูแล้งนี้ จะเป็นทางเลือกให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิตและยกระดับรายได้เพื่อก้าวสู่วิถีการยังชีพที่มั่นคง คุณลัดดา วงษ์ภักดี เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ตัดต้นสด เล่าให้ฟังว่า ปกติทำนาเป็นอาชีพหลัก หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวได้จัดพื้นที่ 7 ไร่ ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เป็นพืชที่ใช้น้ำน้อย และเลี้ยงวัว 9 ตัว และควาย 7 ตัว ด้วยการปล่อยให้ไปกินหญ้าในทุ่งนาหรือกินฟางข้าวแห้ง วัวก็เจริญเติบโตได้ดีระดับหนึ่ง เมื่อก่อนนี้ปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อขายเป็นข้าวโพดฝักแก่ตากแห้งให้โรงงานอุตสาหกรรมแปรรูปเป็นอาหารสัตว์ ระยะเวลาปลูกถึงเก็บเกี่ยว 120 วัน บางฤดูใช้ต้นทุนการผลิตมาก และได้รับผลต
