ปลาดุกร้า

“ปลาดุกร้า” เป็นการถนอมอาหารจากภูมิปัญญาเก่าแก่ที่มีเพียงบางจังหวัดทางภาคใต้ โดยเฉพาะพื้นที่แถบทะเลน้อย อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง ถือเป็นแหล่งผลิตปลาดุกร้าที่โด่งดังอันเกิดจากกรรมวิธีที่มีเอกลักษณ์เฉพาะ มีความอร่อยและมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันอย่างดี “วิสาหกิจชุมชนแปรรูปปลาดุกร้าบ้านปากห้วย” เกิดจากการรวมตัวกันของชาวบ้านที่ยึดอาชีพทำปลาดุกร้าสร้างรายได้อยู่แล้วเพื่อให้เป็นกลุ่มที่มีศักยภาพในการผลิตปลาดุกร้าตามมาตรฐาน ยกระดับคุณภาพให้เป็นสินค้าแบรนด์ส่งขายทั้งทางตรงและออนไลน์ คุณเพ็ญฉัตร จันทร์สง่า ประธานกลุ่ม บอกว่า ปลาดุกร้าเป็นภูมิปัญญาการทำอาหารดั้งเดิมของชาวทะเลน้อย มาหลายชั่วอายุคน ทำกินเองในครอบครัวด้วย ทำขายด้วย และได้รวมตัวกันจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนเมื่อปี 2561 เพื่อผลักดันให้เป็นสินค้าเชิงพาณิชย์ ประธานกลุ่ม เผยว่า นอกจากพัทลุง ยังมีจังหวัดนครศรีธรรมราช สงขลา ซึ่งแต่ละพื้นที่ต่างมีสูตรและกรรมวิธีทำเป็นของตัวเอง แต่ที่พัทลุงได้รับความนิยมมากกว่าเพราะมีสูตรและขั้นตอนการทำที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะจึงทำให้มีรสชาติและความนุ่มหอมของเนื้อปลาดุกที่ลงตัว “แต่เดิมจับปลาดุกเนื้ออ่อนในทะเล

ในพื้นที่บ้านท่าเตียน ตำบลแหลม อำเภอหัวไทร มีหลากหลายอาชีพที่เกิดขึ้นมาหลังจากโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริเกิดขึ้น ซึ่งรวมถึงอาชีพการเพาะเลี้ยงปลาดุก ผลกระทบจากเศรษฐกิจที่ตกต่ำในช่วงปี 45 ส่งผลทำให้ราคาปลาเริ่มตกลงตามไปด้วย อีกทั้งยังถูกผูกมัดเรื่องราคารับชื้อจากพ่อค้าแม่ค้า ทำให้เกษตรกรผู้เลี้ยงต้องเผชิญกับปัญหาขาดทุนกันทั่วหน้าปัญหาดังกล่าวเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาดุกในหมู่บ้านจึงได้รวมกลุ่มระดมความคิดเห็น หาทางแก้ไปปัญหา โดยการนำมาแปรรูปทำเป็นปลาดุกร้าส่งจำหน่ายภายในชุมชนและต่างจังหวัด ภายใต้ชื่อกลุ่ม “ปลาดุกร้า 2 รส บ้านท่าเตียน” รวมกลุ่มแปรรูปเพิ่มมูลค่า ติดตลาด ขยายการผลิต กลุ่มปลาดุกร้า 2 รส บ้านท่าเตียน ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2547 โดยมี คุณลุงช่วง ชูเมือง เป็นประธานกลุ่ม คุณลุงช่วง เล่าให้ฟังว่า กลุ่มเกิดจากความร่วมมือของคนในชุมชน ที่ประสบปัญหาราคาปลาตกต่ำ โดยเริ่มมีสามาชิกเข้าร่วมกลุ่ม12 คน “การนำปลาดุกมาแปรรูปเป็นปลาดุร้า ทำกันมานานกว่า 20 ปี โดยแต่ละบ้านที่เลี้ยงปลาดุกจะนิยมนำมาแปรรูปเก็บไว้บริโภคภายในครอบครัว จนทำให้มีความรู้ความชำนาญในการแปรรูปปลาดุกพอส

คุณเพียงเพ็ญ คงแสง ประธานกลุ่มแปรรูปปลาดุกร้าสมุนไพร เงาะป่าซาไก เลขที่ 241 หมู่ที่ 1 บ้านชุมพล ตำบลชุมพล อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง กล่าวว่า ชาวบ้านในชุมชนได้รวมตัวกันผลิต “ปลาดุกร้าสมุนไพรชุมพล เงาะป่าซาไก ” ปรากฎว่า ได้การตอบรับที่ดี สามารถสร้างรายได้เข้าสู่ชุมชนได้เป็นจำนวนมากในแต่ละปี  มีลูกค้ากระจายอยู่ทั่วประเทศ ในแต่ละวันจะมีคำสั่งซื้อ สั่งจอง มาจากกรุงเทพฯ มหาสารคาม กาญจนบุรี นนทบุรี และจังหวัดหนองคาย ฯลฯ และทางภาคใต้ จังหวัดพัทลุง นครศรีธรรมราช ตรัง สุราษฎร์ธานี และจังหวัดระนอง บางส่วนสั่งจองเพื่อเข้าห้าง ซุปเปอร์มาร์เก็ตขนาดใหญ่หลายแห่งด้วยกัน โดยทำการแปรรูปปลาโดยพลังงานแสงอาทิตย์ตากปลา จะได้ปลาที่มีคุณภาพมาก “เนืื่องจากสินค้าของชุมชนได้รับการตอบรับที่ดีมากจากตลาด ทำให้สมาชิกและคนในพื้นที่มีงานทำ มีผู้สูงอายุมีงานทำ มีรายได้ได้พิเศษเดือนละ 1,500-2,000 บาท” คุณเพียงเพ็ญ ได้บอกเล่าถึงที่มาของอาชีพแปรรูปปลาว่า เดิมนั้นได้รับคำแนะนำจากสำนักงานพัฒนาชุมชน อำเภอศรีนครินทร์ จังหวัดพัทลุง จึงได้รวบรวมสมาชิกในหมู่บ้านประมาณ 20 คน จัดตั้งกลุ่มสัมมาชีพ เมื่อกลางปี 2559 ซ

ผลิตไม่ทัน – ปัจจุบันปลาดุกร้าทะเลน้อยพัทลุง ถือเป็นผลิตภัณฑ์สินค้าโอท็อปที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค เนื่องจากมีรสชาติอร่อยและราคาไม่แพง หากได้รับการขึ้นทะเบียนสินค้า GI ความต้องการในตลาดจะเพิ่มสูงขึ้นจนผลิตไม่ทัน พาณิชย์จังหวัดพัทลุงเผย “ผลิตภัณฑ์ปลาดุกร้าทะเลน้อยพัทลุง” จ่อขึ้นทะเบียนสินค้า GI ก.ค. 2562 นี้ ชี้ผลิตจากปลาดุกอุยธรรมชาติในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย อ.ควนขนุน ล่าสุด “วิสาหกิจชุมชนบ้านชุมพล” เล็งขยายลงทุนโรงเรือนเพิ่ม เหตุปีที่ผ่านมายอดขายพุ่งกว่า 80% เนื้อหอมผลิตไม่พอขาย “บิ๊กซี” จองวางขายบนห้าง นางสายช่อ อังศุพานิช พาณิชย์จังหวัดพัทลุง เปิดเผยภายหลังเป็นประธานในการเปิดอบรมหลักสูตรการสร้างมาตรฐานสินค้าปลาแปรรูปชุมชนทะเลน้อย ซึ่งจังหวัดพัทลุง สำนักงานพาณิชย์จังหวัดพัทลุง ได้จัดขึ้นเมื่อเร็ว ๆ นี้ว่า ในเดือนกรกฎาคม 2562 คาดว่าผลิตภัณฑ์ปลาดุกร้าทะเลน้อยพัทลุงจะได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI ) หลังจากที่ทางสำนักงานพาณิชย์จังหวัดพัทลุงร่วมกับวิทยาลัยภูมิปัญญาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ โดยได้รับงบประมาณส่งเสริมจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา ได้ดำเนินการขับเคลื่อ

เมื่ออดีตที่ผ่านมา พื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่เคยได้รับผลกระทบทางสภาพแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาน้ำจืดขาดแคลน น้ำเค็ม น้ำเสีย ซึ่งส่งผลกระทบต่ออาชีพเกษตรกรรม ในหลายพื้นที่ไม่สามารถปลูกพืชได้ ถึงปลูกได้ก็ให้ผลผลิตน้อยกว่าพื้นที่อื่นๆ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงห่วงใยชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนของพระองค์ จึงมีพระราชดำริจัดทำโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริขึ้น เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ โดยเน้นแก้ปัญหาน้ำ พื้นที่ทำการเกษตร พัฒนาสิ่งแวดล้อม คมนาคม การสื่อสาร สวัสดิการ และส่งเสริมอาชีพให้กับคนในชุมชน โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สามารถช่วยแก้ไขปัญหาพื้นที่ทำกินให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์สร้างอาชีพใหม่ที่ก่อให้เกิดเป็นรายได้ให้กับครอบครัว ชุมชน ท้องถิ่นเพิ่มขึ้นมากมาย และหนึ่งในอาชีพที่เกิดขึ้นในชุมชน คือ การต่อยอดน้ำวัตถุดิบที่ในชุมชนมาแปรรูปเป็นสินค้าจำหน่ายสร้างรายได้เสริม ในพื้นที่บ้านท่าเตียน ตำบลแหลม อำเภอหัวไทร มีหลากหลายอาชีพที่เกิดขึ้นมาหลังจากโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพร

“หมูย่าง-ปลาดุกร้า” หมูย่างหนึ่งเดียว พัทลุง ปลาดุกร้าสมุนไพรรายแรกประเทศไทย ยอดขายพุ่งหลายเท่าตัว หมูย่าง 1 สัปดาห์ ทำยอดขาย 300,000 บาท ปลาดุกร้าสมุนไพร ขยายตัว มูลค่ายอดขายเพิ่ม 4 เท่าตัว ชี้ ทิศทางตลาดอาหารสุขภาพ นางเพียงเพ็ญ คงแสง ประธานกลุ่มแปรรูปปลาดุกร้าสมุนไพรชุมพล เงาะป่าซาไก เลขที่ 241 หมู่ที่ 1 บ้านชุมพล ต.ชุมพล อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง เปิดเผยกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ในปี 2561 ปลาดุกร้าสมุนไพรชุมพล เงาะป่าซาไก จ.พัทลุง ยอดการผลิตเพิ่มขึ้นประมาณจาก 40 กก./รอบ เป็น 200 กก./รอบ เนื่องจากได้รับความนิยมจากผู้บริโภคสูง แต่กำลังการผลิตก็ยังคงไม่เพียงพอ เพราะขาดโรงเรือนที่ทำการแปรรูป จึงไม่สามารถเพิ่มการผลิตได้ ทั้งนี้ปลาดุกร้าสมุนไพรชุมพล เป็นสูตรน้ำหมักสมุนไพรเงาะป่าซาไกที่กำลังได้รับความนิยม ได้รับการรับรองให้เป็นของดีจังหวัดพัทลุง คือ เป็นภูมิปัญญาเอกลักษณ์จังหวัดพัทลุงด้วย นอกจากนี้ทางมหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง กำลังทำการออกแบบบรรจุภัณฑ์ ให้เป็นสินค้าซื้อเป็นของฝากได้ด้วย ปัจจุบันมีมูลค่าเพิ่มถึง 50,000 บาท จากเดิม 10,000 บาท จากอัตราผลิตเฉลี่ย 2 วัน/รอบ “ปลาดุกร้า ยังคง

บริษัท ประชารัฐรักสามัคคีพัทลุง (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด จับมือกับสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) ดันปลาดุกร้า สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ GI ระบุเงินสะพัดกว่า 230 ล้านบาท ต่อปี วางจำหน่ายทั่วประเทศ และสามารถบริโภคในห้องแอร์ คอนโดมีเนียมได้ เพราะมีการบรรจุแพ็กสุญญากาศ ชี้การตลาดยังดีอยู่ ดร.นาที รัชกิจประการ ประธานคณะกรรมการบริหาร บริษัท ประชารัฐรักสามัคคีพัทลุง (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด เล่าว่า ปลาดุกร้า เป็นสินค้าพื้นบ้านของจังหวัดพัทลุง ที่ใช้ปลาดุกจากธรรมชาตินำมาแปรรูปเป็นปลาดุกร้า จนเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ เพิ่มมากขึ้น เพื่อเป็นการดำเนินงานการส่งเสริมการใช้ประโยชน์ และอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และภูมิปัญญาท้องถิ่น บริษัท ประชารัฐรักษาสามัคคีพัทลุง (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด จึงได้ร่วมกับสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน) (BEDO) วิทยาลัยภูมิปัญญาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ และหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ทำการส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่มด้วยสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของปลาดุกร้าขึ้น ทางสำนักงานพัฒนาเศรษฐก

วันที่ 6 พ.ย. ผู้สื่อข่าวเดินทางไปที่กลุ่มแปรรูปปลาดุกร้าสมุนไพร สูตรเงาะป่าซาไก ตั้งอยู่ที่บ้านเลขที่ 241 หมู่ที่ 1 บ้านชุมพล ต.ชุมพล อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง มีนางเพียงเพ็ญ คงแสง เป็นประธานกลุ่ม เล่าว่า เดิมตนเองมีอาชีพเป็นช่างเสริมสวย และมีลูกค้าหลากหลาย ต่อมามีลูกค้าที่มารับบริการ ซึ่งเป็นข้าราชการสำนักงานพัฒนาชุมชน อ.ศรีนครินทร์ จ.พัทลุง ชักชวนให้ตนรวบรวมสมาชิกในหมู่บ้าน เพื่อจัดตั้งกลุ่มอาชีพตามความถนัด หลังรวบรวมสมาชิกในหมู่บ้านได้ประมาณ 20 คน จึงจัดตั้งกลุ่มสัมมาชีพ เมื่อกลางปี 2559 โดยสมาชิกส่วนใหญ่ลงมติที่จะแปรรูปปลาดุกร้าสมุนไพร สูตรเงาะป่าซาไก โดยทางสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอศรีนครินทร์ ส่งตนและตัวแทนกลุ่มอีก 4 คน เข้ารับการฝึกอบรมการผลิตปลาดุกร้า พร้อมสนับสนุนงบประมาณ จัดสร้างโรงตากปลาดุก ซึ่งต่อมาได้รับการสนับสนุนงบประมาณเพิ่ม จากกรมส่งเสริมการเกษตร ภายใต้โครงการ 9101 ตามรอยพ่อ ใต้ร่มพระบารมีเพื่อการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน นำมาสร้างโรงตากปลาเพิ่มขึ้นอีก 1 โรง นอกจากนั้นยัง ได้จัดสร้างอาคาร และจัดซื้อเครื่องซีนถุง เพื่อบรรจุปลาดุกร้าด้วย นางเพียงเพ็ญ กล่าวอีกว่า การแปรรูปปลาด