ผึ้งรวง
“ชันโรง” หลายท่านรู้จัก แต่ก็อาจมีอีกหลายท่านที่ไม่รู้จัก บางท่านไม่รู้จักชันโรง แต่รู้จัก ขี้สูด ติ้ง ขี้ตังนี อุง หรือ “ผึ้งจิ๋ว” ซึ่งก็ล้วนเป็นชื่อของชันโรงทั้งสิ้น เพื่อให้ทุกท่านได้รู้จักกับชันโรง ทราบและเข้าใจถึงภารกิจอันยิ่งใหญ่ของแมลงเล็กๆ ที่มีความสำคัญต่อสิ่งแวดล้อมเป็นตัวการในการผสมเกสรให้พืชพันธุ์ต่างๆ ทำให้พืชติดผลมากขึ้น เรามาทำความรู้จักกับแมลงชนิดนี้กันดู สำหรับ “ชันโรง” มีชื่อเรียกแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น เช่น คนเหนือเรียก ขี้ตังนี ขี้ตัวนี หรือ ขี้ย้าแดง ภาคใต้เรียก แมลงอุง ทางอีสานเรียก แมลงขี้สูด ภาคตะวันออกเรียก ตัวตุ้งติ้ง “ชันโรงหรือผึ้งจิ๋ว” (Stingless bees) คือ แมลงผสมเกสรตัวเล็กๆ จัดอยู่ในจำพวกผึ้งแต่ไม่มีเหล็กไนเหมือนผึ้ง “ชันโรง” มีวิวัฒนาการสูงกว่าผึ้งป่าและผึ้งหึ่ง นอกจากนี้ ชันโรงยังให้น้ำผึ้งอีกด้วย น้ำผึ้งและเกสรของชันโรงมีราคาแพงกว่าน้ำผึ้งทั่วๆ ไป เนื่องจากเชื่อกันว่ามีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่า เพราะรังของชันโรงหายาก และมีปริมาณน้ำผึ้งน้อย ชันโรงนอกจากจะให้น้ำผึ้งที่มีคุณค่าทางโภชนาการแล้วยังช่วยผสมเกสรพืชต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ชันโรงมีกล้ามเนื้อที่
ทีมนักวิจัยที่นำโดย ทาคุโซ ไอดะ (Takuzo Aida) จากศูนย์วิจัย RIKEN Center for Emergent Matter Science (CEMS) ประเทศญี่ปุ่น ก้าวไปอีกขั้นในการค้นหาทางออกของปัญหาไมโครพลาสติกที่ทั่วโลกกำลังเผชิญ จากงานวิจัยล่าสุดซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Journal of the American Chemical Society นักวิจัยได้รายงานการพัฒนา “พลาสติกชนิดใหม่” ที่ผลิตจาก เซลลูโลสจากพืช ซึ่งถือเป็นสารอินทรีย์ที่พบมากที่สุดในธรรมชาติ พลาสติกชนิดนี้มีคุณสมบัติเด่นทั้งในด้าน ความแข็งแรง ความยืดหยุ่น และที่สำคัญคือ สามารถย่อยสลายได้อย่างรวดเร็วในสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ คุณสมบัติเหล่านี้ทำให้พลาสติกจากเซลลูโลสแตกต่างจากพลาสติกที่วางจำหน่ายในท้องตลาดซึ่งมักถูกระบุว่า “ย่อยสลายได้” แต่ในความเป็นจริงกลับต้องใช้เวลานานหรืออาศัยเงื่อนไขเฉพาะในการสลายตัว นับเป็นอีกก้าวสำคัญของนวัตกรรมวัสดุที่อาจช่วยลดปัญหาขยะพลาสติกและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาวได้อย่างเป็นรูปธรรม ไมโครพลาสติกได้กลายเป็นสารปนเปื้อนระดับโลก ที่ตรวจพบแทบในทุกระบบนิเวศ ตั้งแต่ดิน ทะเล ไปจนถึงสัตว์และพืชที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เหล่านั้น แม้กระทั่งในร่างกายมนุษย์เอง ก็พบไมโครพลาสติกทั
จ.นครพนม ภายหลังมีฝนตกชุกต่อเนื่อง กลายเป็นฤดูกาลสำคัญของชาวบ้านดอนแดง หมู่ 5 ต.บ้านเสียว อ.นาหว้า จ.นครพนม กว่า 200 ครัวเรือน ถือเป็นหมู่บ้านอาชีพแปลกที่เดียวในไทย ที่มีรายได้จากการล่าปลิงควายมาแปรรูปส่งขายให้นายทุน ส่งออกไปยังประเทศจีน สร้างรายได้ มานานกว่า 20 ปี โดยช่วงฤดูฝนถือเป็นโอกาสทอง ชาวบ้านจะออกไปล่าปลิงควายตามแหล่งน้ำ ห้วยหนอง คลองบึง ที่มีปลิงชุกชุม มาแปรรูป ทำปลิงตากแห้งส่งขาย นายไพฑูรย์ ท้าวนาง นักล่าปลิง รวมถึงพ่อค้ารับซื้อปลิงควาย ชาวบ้านดอนแดง ต.บ้านเสียว อ.นาหว้า จ.นครพนม เปิดเผยว่า อาชีพล่าปลิงควายเป็นอาชีพที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษในหมู่บ้าน มานานกว่า 10 -20 ปี เนื่องจากเคยมีชาวบ้านไปรู้จักกับนายทุน รับซื้อปลิงส่งออกไปขายประเทศจีน จึงมาแนะนำชาวบ้านให้ทดลองทำ ออกไปล่าปลิงตามแหล่งน้ำมาขาย ทั้งตัวสด และแปรรูปปลิงตากแห้ง ขาย แล้วแต่ความถนัด จนสามารถสร้างรายได้จริง จึงสืบทอดเป็นอาชีพมาถึงปัจจุบัน จะมีการรับซื้อตลอดปี แต่ที่มีปลิงมากที่สุดคือช่วงฤดูฝน เป็นโอกาสทองออกล่าปลิง “ช่วงฤดูฝนเป็นโอกาสทองออกล่าปลิงหนองน้ำที่มีปลิงชุมจะเป็นหนองน้ำนิ่ง เช่น หนองหาร หนองบึง ที่มีผักตบ ห
วันที่ 26 มิถุนายน 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จัดพิธีมอบรางวัล Thailand Research Expo 2026 Award ภายในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” ซึ่งผลงานที่ได้รับรางวัล Platinum Award จะได้รับ ถ้วยรางวัลพระราชทานจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พร้อมเงินรางวัลและเกียรติบัตร โดย ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร ผู้ทรงคุณวุฒิ วช. ผู้บริหารหน่วยงาน และผู้ได้รับรางวัลเข้าร่วม ณ เวที Highlight Stage ห้อง บางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ ชั้น 22 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง กล่าวว่า การจัดงาน มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ ครั้งนี้สะท้อนผลสัมฤทธิ์ของการขับเคลื่อนระบบวิจัยและนวัตกรรมของประเทศ โดยมีการมอบรางวัล Thailand Research Expo 2026 Award เพื่อเชิดชูหน่วยงานที่มีความโดดเด่นด้านการจัดแสดงและนำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรม อันเป็นการสร้างขวัญกำลังใจและส่งเสริมกา
สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) รับรางวัล Bronze Award จากผลงานเครื่องต้นแบบเคลือบฟิล์ม DLC ภายในท่อเหล็กกล้าสำหรับลำเลียงก๊าซธรรมชาติที่ จัดแสดงภายในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 โดยผลงานดังล่าวเป็นความร่วมมือวิจัยระหว่างสถาบันฯ และ บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) เพื่อช่วยป้องกันการกัดกร่อนภายในท่ออุตสาหกรรมปิโตรเลียม ช่วยยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ ลดความถี่ในการซ่อมบำรุง และลดความเสี่ยงจากการรั่วไหลของสารเคมีหรือก๊าซที่อาจส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม กรุงเทพมหานคร – สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอนรับรางวัล Bronze Award จากผลงาน “นวัตกรรมเครื่องต้นแบบเคลือบฟิล์มคาร์บอนเสมือนเพชรภายในท่อเหล็กกล้าคาร์บอนสำหรับอุตสาหกรรมปิโตรเลียม” ซึ่งจัดแสดงบริเวณโซนนิทรรศการงานวิจัยและนวัตกรรมเพื่อสร้างสมดุลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ภายในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026) ซึ่งจัดขึ้นโดยสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ระหว่างวันที่ 22 – 26 มิถุนายน 2569 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็