ลูกเดือย
กระแสบริโภคอาหารจากธัญพืช โดยเฉพาะธัญพืชจากฝั่งตะวันตก และแถบอเมริกาใต้ ไม่ว่าจะเป็นควินัว (Quinoa) เมล็ดเชีย หรือแม้แต่กราโนล่า ได้รับความสนใจมากในช่วงที่ผ่านมา ยิ่งสาวๆ ที่นิยมรับประทานธัญพืชเพื่อสุขภาพ ลดน้ำหนัก ต่างให้ความสนใจมากเป็นพิเศษ แม้จะมีราคาค่อนข้างสูงก็ตาม ผศ.อาณดี นิติธรรมยง สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า จากกระแสบริโภคอาหารจากเมล็ดธัญพืชของตะวันตก ไม่ว่าจะเป็นกราโนล่า ควินัว หรือเมล็ดเชีย (Chia seeds) โดยนิยมนำมารับประทานเพื่อลดน้ำหนัก หรือเป็นอาหารคลีนเพื่อสุขภาพ ซึ่งคุณค่าอาหารมีในเรื่องกากใย ทำให้ระบบขับถ่ายดี และมีโปรตีน ด้วยเหตุนี้จึงนำมารับประทานเพราะอิ่มเร็ว แต่ด้วยธัญพืชพวกนี้มีราคาแพง จึงไม่จำเป็นต้องทานธัญพืชเหล่านี้ก็ได้ แต่หันมาทานธัญพืชของไทยก็มีคุณค่าทางอาหารไม่แพ้กัน ไม่ว่าจะเป็นโปรตีน คาร์โบไฮเดรต วิตามิน แร่ธาตุ และสารต้านอนุมูลอิสระ โดยธัญพืชของไทยที่มีสารอาหารเหมือนกัน คือ ธัญพืชหลากสี ข้าวกล้อง ข้าวไรซ์เบอร์รี่ ลูกเดือย ถั่วเมล็ดแห้ง เป็นต้น ยกเว้นถั่วลิสง เพราะจะมีไขมันสูง “การที่นิยมหันไปบริโภคธัญพืชเหล่านี้ ก็เพราะการสื่อสารทางการตลาด กา
ในคอลัมน์ “สูตรลับตำรับโพธิ์เงิน” ของอภัยภูเบศรสาร มีข้อเขียนถึงอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งไว้ ตามนี้ อาหารเป็นสิ่งสำคัญส่วนหนึ่งในการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคมะเร็ง ช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย โดยควรรับประทานอาหารให้ได้สารอาหารเพียงพอและเหมาะสมก่อน ระหว่าง และหลังการรักษา จะช่วยให้ผู้ป่วยแข็งแรงขึ้น ลดอาการแทรกซ้อน และมีความรู้สึกดีขึ้น มีกำลังใจที่จะต่อสู้กับโรคได้ โจ๊กลูกเดือย ถั่วแดง ช่วยบำรุงร่างกาย แก้อ่อนเพลีย บำรุงโลหิต ช่วยในการขับถ่าย ส่วนประกอบ ลูกเดือย 50 กรัม ถั่วแดง 50 กรัม ข้าวโพด 1 ฝัก แก่นฝาง 2-3 แก่น วิธีทำ นำส่วนผสมทั้งหมดล้างให้สะอาด แช่ลูกเดือยและถั่วแดงทิ้งไว้ 1 คืน จากนั้นนำถั่วแดงไปต้มจนสุก พักไว้ ต้มลูกเดือย แก่นฝาง ข้าวโพดแกะเม็ด ต้มจนลูกเดือยและข้าวโพดสุกนิ่ม เติมถั่วแดงที่ต้มแล้วลงไปในโจ๊กลูกเดือย ปรุงรสด้วยเกลือและน้ำตาลเล็กน้อย
ในอดีตคนจีนนิยมใช้ลูกเดือยผสมข้าวต้มรับประทานเพื่อบำรุงกำลัง หล่อลื่นกระเพาะอาหารและลำไส้ แก้บวมน้ำ ปวดข้อเรื้อรัง บำรุงม้ามและปอด แก้ท้องเสีย เหน็บชา ร้อนใน ทำให้ผิวสวย และยังช่วยยับยั้งสารก่อมะเร็งอีก เพราะมีวิตามินบี 1 สูง-มากกว่าข้าวกล้องด้วยซ้ำ ที่น่าสนใจ ลูกเดือยเป็นอาหารสมุนไพรที่ “เหมาะกับผู้หญิง” อย่างยิ่ง เมื่อก่อน “เชื่อว่า” กินลูกเดือยทำให้ผิวสวย ผมสวย บำรุงมดลูก ปรากฏว่าการศึกษาสมัยใหม่พบว่าสารสกัดด้วยน้ำหรือตัวทำละลายอินทรีย์จากรากหรือเมล็ดเดือยมีฤทธิ์ทำให้การหมุนเวียนของเลือดที่ผิวหนังดีขึ้น ทำให้เส้นผมเจริญดีขึ้น ทั้งพบว่าสารสกัดของลูกเดือยมีผลกระตุ้นการเจริญของ Ovarian follicle และกระตุ้นให้ไข่ตก สำหรับประเด็นยับยั้งการก่อสารมะเร็งนั้น จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่าสาร Coixenolide ในเมล็ดเดือย มีสรรพคุณยับยั้งการเจริญของเนื้องอก เพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย ดังนั้น น้ำลูกเดือย หรือมีส่วนประกอบของลูกเดือยจึงเหมาะเป็นเครื่องดื่มสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง (อ้างอิง : “บันทึกของแผ่นดิน 1 : หญ้า ยา สมุนไพร ใกล้ตัว” โดย ภญ.ดร.สุภาภรณ์ ปิติพร)
