สวนผักบ้านคุณตา
หากพูดถึง “สวนผักบ้านคุณตา” ที่สุขุมวิท 62 กรุงเทพมหานคร ในสายกรีนจะรู้จักว่าเป็นแหล่งเรียนรู้การทำเกษตรคนเมือง ซึ่งวันนี้เราพาท่านผู้อ่านไปรู้จักเจ้าของสวนผักบ้านคุณตาซึ่งก้าวสู่ความเป็นเจ้าของพื้นที่เกษตรคนเมืองใจกลางเมืองหลวงของไทย นั่นคือ คุณกรชชนก หุตะแพทย์ หรือ “น้องฝ้าย” ซึ่งคลุกคลีกับวิถีชีวิตความพอเพียงตั้งแต่วัยเยาว์ จนมาถึงวัย 36 ปี ที่เปรียบชีวิตของเธอได้กับเป็น “ต้นไม้” ที่เติบโตด้วยการมีต้นแบบที่ดีให้เรียนรู้ถึงความพอเพียง ต้นแบบนั้น คือ คุณพ่อคมสัน หุตะแพทย์ ผู้อำนวยการ มูลนิธิศูนย์สื่อเพื่อการพัฒนา (Media Center for Development Foundation : MCDF) ซึ่งมีบทบาทขับเคลื่อนงานด้านเกษตรกรรมธรรมชาติมาไม่ต่ำกว่า 30 ปี โดยเน้นงานด้านการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและการอบรม เพื่อส่งเสริมด้านเกษตรอินทรีย์ และเกษตรยั่งยืน ซึมซับต้นแบบที่ดี ตามรอยพ่อสู่เกษตรพอเพียง การซึมซับต้นแบบที่ดี ทำให้คุณกรชชนกเรียนต่อปริญญาตรี คณะวิศวกรรมศาสตร์ ด้านสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และไปต่อยอดเรียนต่อปริญญาโทที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ สาขาสิ่งแวดล้อม โดยตรง เรียกว่า เอาจริงเอาจังกับงานด้านสิ่งแวดล้อมก่อน
คนเมืองที่อยากปลูกผักข้างบ้าน เพื่อสร้างผลผลิตที่ปลอดภัยและสร้างแหล่งอาหารด้วยตนเอง สามารถแวะไปเรียนรู้วิธีปลูกผักในพื้นที่จำกัดรูปแบบต่างๆ ได้ที่ สวนผักบ้านคุณตา (คุณตาสุทธิ โอมุเณ) ฟาร์มออร์แกนิกและศูนย์การเรียนรู้เนื้อที่ 100 ตารางวา ตั้งอยู่ถนนสุขุมวิท 62 กรุงเทพฯ อาจารย์คมสัน หุตะแพทย์ ตั้งใจบริหารสวนผักบ้านคุณตาให้เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการผลิตอาหารปลอดสารเคมีเพื่อการพึ่งตนเอง การจัดการพลังงานและการจัดการน้ำ การทำผลิตภัณฑ์ภายในครัวเรือนใช้เอง เพื่อการใช้ชีวิตอย่างยั่งยืนของคนเมือง อาจารย์คมสันได้นำหลักการของ urban metabolism changing linear metabolism to be circular metabolism โดยการใช้แหล่งต่างๆ เช่น การกักเก็บน้ำฝน และ พลังงานโซลาร์เซลล์ Cascading และ การรีไซเคิล สำหรับ closing resources and waste loop within the area ยกตัวอย่างเช่น การนำน้ำเสียจากครัวเรือนมาทำให้สะอาดและใช้ซ้ำในการเกษตร การทำปุ๋ยจากเศษอาหาร และเศษผักในสวนครัว 7 ไอเดีย ทำเกษตรในพื้นที่จำกัด โรงเรือนแบบเปิด ปลูกผักได้ทุกฤดู สวนผักบ้านคุณตา สร้างซุ้มผักเลื้อยสำหรับปลูกแตงกวา บวบ ฟักทอง และถั่วพู ใกล้ๆ กันสร้างโร
คนในเมืองโดยเฉพาะคนชั้นกลางทุกวันนี้ สนใจในเรื่องสุขภาพและอาหาร ซึ่งถือว่า เป็นกระแสทั่วโลกอยู่ในขณะนี้ การปลูกผักในเมืองจึงเป็นที่สนใจและมีการเปิดอบรมอย่างกว้างขวางในบ้านเรา ครอบครัวของคมสัน หุตะแพทย์ เผยแพร่ความรู้เรื่องการพึ่งพาตนเองภายในบ้านมาเป็น เวลานาน ตั้งแต่สมัยลูกสาวทั้งสามคนยังเป็นเด็กเล็กๆ ผ่านไปเกือบ 20 ปี เด็กๆ เติบโตเป็นผู้ใหญ่ เรียนจบมหาวิทยาลัย ทำงานทำการแล้ว ก็ยังมาเป็นกำลังสำคัญช่วยคุณพ่อให้ความรู้ แบ่งปันประสบการณ์เรื่องการปลูกผัก การพึ่งพาตนเองภายในบ้านในหลายๆ ด้านให้ผู้ที่สนใจ ตั้งแต่เด็กจนโต สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ทำให้เห็นและชักชวนให้ลงมือทำกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตอย่างกลมกลืน ทุกวันนี้ฝ้าย ฝน และ ฟ้า หุตะแพทย์ ใช้เวลาวันเสาร์-อาทิตย์ เป็นวิทยากรอบรมปลูกผัก สอนทำอาหาร และช่วยคุณพ่ออบรมเรื่อง โซลาร์เซลล์ พลังงานทดแทน เป็นประจำทุกเดือน ที่สวนผักบ้านคุณตา ในซอยสุขุมวิท 62 กรุงเทพมหานคร สวนผักบ้านคุณตา เป็นศูนย์อบรมเกษตรในเมือง เปิดให้ประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะคนที่ใช้ชีวิตอยู่ในเมืองหันกลับมาพึ่งพาตัวเองภายในบ้าน มีการเปิดอบรมทุกเดือนในหลักสูตรเกี่ยวกับการปลูกผักสวนครัวภ
