ส้มเกลี้ยง
นายพลเชษฐ์ ตราโช รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ส้มเกลี้ยง เป็นผลไม้ที่ได้รับความนิยมของผู้บริโภคเพิ่มขึ้น เนื่องจากมีคุณค่าทางโภชนาการมากมาย ประกอบด้วย วิตามิน เกลือแร่ มากกว่าส้มชนิดอื่นๆ และมีรสชาติดี ให้ผลตอบแทนสูง คุ้มค่ากับการลงทุน จึงมีการส่งเสริมให้มีการผลิตและการบริหารจัดการเชิงการค้า อีกทั้งในปัจจุบันพื้นที่ในการปลูกส้มเกลี้ยงซึ่งส่วนใหญ่อยู่ที่ภาคเหนือโดยเฉพาะจังหวัดลำปาง นับว่าเป็นแหล่งปลูกส้มเกลี้ยงที่สำคัญและมีชื่อเสียงมายาวนาน ประกอบกับทางจังหวัดได้ให้ความสำคัญโดยมีแนวทางส่งเสริมสร้างการรับรู้และส่งเสริมองค์ความรู้ด้านวิชาการต่างๆ เรื่องการปลูก การดูแลรักษา การตลาด และชี้ให้เห็นความสำคัญและคุณประโยชน์การอนุรักษ์พืชประจำท้องถิ่นให้คงอยู่ เพื่อพัฒนาสู่สินค้า GI ซึ่งสอดคล้องกับแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็น การเกษตร (พ.ศ. 2561-2580) ที่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น รวมถึงเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เพื่อให้ต้นทุนการผลิตลดลง ปรับปรุงคุณภาพผลผลิต เน้นการส่งเสริมตามข้อกำหนดการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี แล
ส้มเกลี้ยง นับเป็นไม้ผลตระกูลเดียวกับส้มทั่วไป เท่าที่ทราบในบ้านเรานั้นจะปลูกกันมากที่จังหวัดลำปาง บริเวณที่ราบใกล้แม่น้ำวัง แถบอำเภอเถิน อำเภอสบปราบ อำเภอแม่พริก ประมาณ 4-5 ปี ที่ผ่านมา บริเวณดังกล่าวเกิดน้ำท่วมพื้นที่ดังกล่าว ทำให้ต้นส้มเกลี้ยงตายไปจำนวนมาก สำนักงานเกษตรอำเภอเถิน จึงสนับสนุนให้รื้อฟื้นการปลูกส้มเกลี้ยงขึ้นมาอีกครั้ง โดยรวมตัวกันเป็นกลุ่มผู้ปลูกส้มเกลี้ยงให้ได้คุณภาพ ปลอดภัย และได้มาตรฐาน คุณคนอง วงษ์ษา เกษตรกรผู้มีประสบการณ์ปลูกส้มเกลี้ยง วัย 62 ปี บ้านท่าหลวง หมู่ที่ 4 ตำบลเถินบุรี อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง ได้ใช้พื้นที่ในสวนตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้ฯ เพื่อเป็นสวนตัวอย่างและสถานที่ศึกษาดูงานแก่เกษตรกรรายอื่นๆ เล่าว่า ตนเองเคยปลูกส้มเกลี้ยงมาประมาณ 15 ปีแล้ว บางส่วนถูกน้ำท่วมตาย จึงได้คิดที่จะรื้อฟื้นปลูกใหม่ เพราะส้มเกลี้ยงเป็นพืชดั้งเดิมของอำเภอเถิน อีกทั้งผลผลิตยังไม่เพียงพอกับความต้องการของตลาด มีสมาชิกในอำเภอเถิน 400 กว่าราย พื้นที่ปลูกส้มเกลี้ยง ประมาณ 800 กว่าไร่ แนะนำให้เกษตรกรปลูก ระยะ 4×4 เมตร ใส่ปุ๋ยมูลสัตว์ ประมาณ 1 กิโลกรัม ต่อต้น ใช้ใบไม้กลบโคนต้น หนาประม
