เชื่อมั่นเศรษฐกิจพอเพียง

ดอกไม้กินได้ การปลูกขายเป็นอาชีพ ในบ้านเราต้องบอกว่าน้อยคนที่จะทำ ด้วยข้อจำกัดด้านการตลาดและความต้องการนำไปใช้งานยังมีน้อย แต่การสร้างธุรกิจที่วาดแผนที่ฟาร์ม และโฟกัสกลุ่มเป้าหมาย ทำให้ธุรกิจปลูกดอกไม้เพื่อจำหน่าย จึงไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ติดตามได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 EP.25 ตอน : ดอกไม้ไทยกินได้ ความสวยที่มีเงิน ก็ซื้อไม่ได้

เลี้ยงสัตว์ในเมือง ทำในระบบฟาร์ม หลายคนอาจจะมองว่าเป็นไปไม่ได้ เพราะด้วยข้อจำกัดของพื้นที่ และระบบการจัดการที่ต้องอาศัยหลายปัจจัย ทำให้การทำฟาร์มสัตว์ในเมือง แต่ทุกอย่างคุณก้องเกียรติ ถาดทอง เจ้าของฟาร์มเจ้าชายสัตว์ หรือคนในวงการจะรู้จักเขาในนาม “เจ้าชายสัตว์” ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าหากมีความตั้งใจ ทุกอย่างเกิดขึ้นได้เสมอ ติดตามได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 EP.24 ตอน : ฟาร์มในเมือง “เจ้าชายสัตว์ ” ณ ทุ่งบางเขน เลี้ยงสัตว์หลากหลาย สร้างรายได้ใจกลางกรุง

การสร้างแหล่งอาหารใจกลางเมือง ไม่ว่าจะเป็นปลูกพืช หรือ เลี้ยงสัตว์ เป็นความสุขที่ใครหลาย ๆ คนถวิลหา แต่การสร้างสวนเกษตรใจกลางเมืองมักจะพร้อมกับปัญหาอุปสรรค รวมถึงแนวทางการทำธุรกิจเกษตรที่มีข้อจำกัดทั้งเรื่องพื้นที่ ธรรมชาติ สภาพแวดล้อม น้ำ และดิน แต่คุณสมโภช ทับเจริญ เจ้าของ “สวนบางขวด” ได้ทำให้เห็นแล้วว่า การทำการเกษตรมันไม่ใช่สูตรสำเร็จ มันต้องปรับเปลี่ยนไปตามระยะเวลา เพราะฉะนั้นการทำเกษตรต้องอยู่ที่ประสบการณ์  

การสร้างแหล่งอาหารที่เริ่มจากคนในครอบครัว และขยายสู่ชุมชน คือกิจกรรมที่ชุมชนสะพานสูง กรุงเทพมหานคร ยึดปฏิบัติทำมานานหลาย 10 ปี จาก 1 ครอบครัวที่ลงมือทำ และชักชวนคนในชุมชนมาร่วมกิจกรรมเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารในวันนั้น ได้กลายเป็นทางรอดในช่วงวิกฤตที่หลาย ๆ คนไม่คาดคิดว่าจะเกิดขึ้นในสังคมไทยในวันนี้ ติดตามสารคดีเสียงจากแผ่นดิน ปีที่ 6 EP.22 ตอน : “สวนผักคุณตาเกษตรพอเพียง” ยึดหลักบันได 9 ขั้น สร้างแหล่งอาหาร บนพื้นที่สาธารณะ ให้ครอบครัวและชุมชน 

จากปัญหา “ทุพโภชนาการ” ของเด็กและเยาวชนที่เกิดในครอบครัวที่ไม่สามารถผลิตอาหารได้เพียงพอต่อความต้องการ ขาดแคลนสารอาหารที่มีคุณภาพ ส่งผลต่อสุขภาพอนามัยทำให้เด็กไม่สามารถมีพัฒนาการด้านอื่น ๆ โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล เพื่อให้มีโอกาสด้านศึกษาและความเป็นอยู่ที่ดี ทรงริเริ่ม “แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร” ที่ครอบคลุมทั้งด้านการเกษตร สุขภาพอนามัย การศึกษา สหกรณ์ การงานอาชีพ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนวัฒนธรรมท้องถิ่น จึงทรงมีพระราชดำริให้ทดลองทำโครงการอาหารกลางวันผักสวนครัวเมื่อ ปี พ.ศ. 2523 ภายใต้ชื่อ “โครงการอาหารเพื่อเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร” โดยทรงทำเป็นโครงการทดลองในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน ๓ แห่ง ติดตามสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 EP.21 ตอน : สวนเกษตรผสมผสาน ร.ร. ตชด. บ้านแพรกตะคร้อ ต.บึงนคร อ.หัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ห้องเรียนธรรมชาติ สร้างคน สร้างโอกาส

“เชียงดา” ผักพื้นบ้านที่ขึ้นอยู่ตามรั้วบ้านทั่วไป เป็นอีกหนึ่งผลผลิตทางการเกษตรที่ชุมชนบ้านศรีแดนเมือง อำเภอดอยหล่อ จังหวัดเชียงใหม่ ต่อยอดนำมาแปรรูปผ่านกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่บริหารจัดการโดยชุมชน สามารถสร้างอาชีพ สร้างรายได้เสริม นอกจากการทำสวนลำไย ติดตามสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 EP.19 ตอน : “เชียงดา” ผักพื้นบ้าน บ. ศรีแดนเมือง อ.ดอยหล่อ จ.เชียงใหม่ “ปลูกตัดยอด – แปรรูปผลิตชา  

ชุมชนหนองแขม ชุมชนที่เต็มไปด้วยกองขยะ และปัญหายาเสพติดที่อยู่คู่ชุมชนมาอย่างยาวนาน ชาวบ้านกว่า 100 ครัวเรือน ไม่มีที่อยู่อาศัยที่ถูกกฎหมาย แต่ความร่วมมือของคนในชุมชน ผู้นำ และหน่วยงานรัฐ ที่ผสานพลังช่วยกันแก้ไขและพัฒนาชุมชน จนปัจจุบัน ชุมชนแห่งนี้ได้รับการยอมรับให้เป็นชุมชนตัวอย่างด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน ติดตามเรื่องราวของชุมชนได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 EP.17 : ชุมชนหนองแขม สร้างจิตอาสา พัฒนาชุมชน

บ้านชายทะเลรางจันทร์ ชุมชนริมชายทะเลใกล้กรุง ปัจจุบันใช้วิถีความเป็นอยู่ อาหาร และทรัพยกรธรรมชาติ มาสร้างจุดขายผ่านรูปแบบการท่องเที่ยวชุมชน สัมผัสวิถีชีวิตชาวประมงที่สามารถสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้อย่างยั่งยืน

จากปัญหาพื้นที่การเกษตรไม่สามารถเพาะปลูกพืชได้ตลอดทั้งปี พื้นที่บางส่วนถูกน้ำท่วมขังทำให้ผลผลิตไม่เป็นไปตามเป้าที่ตั้งไว้ แต่จากการเรียนรู้และศึกษารวมกันของคนในชุมชน ผนวกกับพลังความร่วมมือของกลุ่มคนเล็ก ๆ ที่ประสานความรู้มือ เปิดรับองค์ความรู้มาประยุกต์ผสมผสานกับภูมิปัญญาชาวบ้านที่สืบทอดมา ทำให้พื้นที่ ต.ทรายมูล อ.องครักษ์ จ.นครนายก สามารถปลูกพืชได้หลากหลาย สร้างสุขแบบพอเพียงเป็นตัวอย่างชุมชนที่ประสบความสำเร็จจากการใช้อุปสรรคเป็นแรงผลักดันพัฒนาชุมชนตัวเองให้เกิดความเข้มแข็ง ติดตามได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน EP.15 พาไปท่องเที่ยวเชิงเกษตรใกล้กรุงที่บริหารจัดการโดยคนในชุมชน เกิดการรวมกลุ่มที่สามารถสร้างอาชีพและรายได้อย่างยั่งยืน

“พื้นที่ดอยตุงถึงแม้จะเป็นปลูกป่า ทำเรื่องกาแฟทำการเกษตร แต่ไม่ต้องทำการเกษตรมาตลอดก็ได้หรือว่าไม่ใช่เกษตรอย่างเดียว” พื้นที่การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ที่มีการ “วางแผน” และ “จัดระบบ” ให้กับเยาวชนบนพื้นที่สูง (ดอยตุง) ด้วยการเสริมทักษะและองค์ความรู้ด้วยการลงมือ ‘ทำจริง’ ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการพัฒนาและช่วยให้เยาวชนได้ค้นหาตัวเอง ได้รู้ว่าตัวเองชอบอะไร อยากทำอะไร และเชื่อมโยงสิ่งเหล่านั้นกับสิ่งที่มีอยู่แล้วในชุมชน เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างสร้างสรรค์ ติดตามเรื่องราวของน้อง ๆ ได้ในสารคดีเสียงจากแผ่นดิน#6 – EP.13 “ศูนย์ใฝ่ดี ดอยตุง” พื้นที่การเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์