ท่ามกลางตึกสูงรายล้อมและรถไฟฟ้าตัดผ่านในย่านอารีย์ยังมีโฮสเทลเล็กๆ ซ่อนตัวอยู่ เราเรียกที่นี่ว่า “The Yard Hostel” ที่พักสายกรีนบนพื้นที่ 300 ตารางวาเปิดมานาน 11 ปี ของ คุณส้มเล็ก-อติพร สังข์เจริญ และ คุณส้มใหญ่-อมรรัตน์ อมรศิริชัยรัตน์ อดีตพนักงานประจำและเจ้าของธุรกิจเสื้อผ้าในตลาดนัดจตุจักรที่ผันตัวมาทำ “ที่พัก” ธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ที่เริ่มจาก “ลองเสี่ยง”
จุดเด่นของที่นี่คือการผูกเรื่องสิ่งแวดล้อมไว้ในทุกมุมของที่พัก ตั้งแต่การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ต่างๆ ไปจนถึงการจัดการขยะให้เหลือทิ้งน้อยที่สุด ประกอบกับบรรยากาศความเป็นกันเองเหมือนมาพักบ้านญาติ ทำให้ที่พักแห่งนี้กลายเป็นขวัญใจนักท่องเที่ยวต่างชาติถึง 95%
ในคอลัมน์ Sustainability เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ จะพาไปพูดคุยกับ “คุณส้มใหญ่” ถึงแนวทางการสร้างที่พักสายกรีนและการเชื่อมโยงผู้คนกับสิ่งแวดล้อม
จากงานประจำสู่โฮสเทล ธุรกิจที่เริ่มจาก “ลองเสี่ยง”
ก่อนตัดสินใจทำธุรกิจที่พัก คุณส้มเล็กและคุณส้มใหญ่ทำงานบริษัทและขายของในตลาดนัดจตุจักรควบคู่กัน โดยขายมาตั้งแต่ร้านเล็กนอกรั้วก่อนขยับเข้ามาเช่าร้านด้านใน ซึ่งขายดีขึ้นเรื่อยๆ คุณส้มใหญ่จึงตัดสินใจลาออกจากงานมาทำร้านเสื้อผ้าตัดยูนิฟอร์มเต็มตัว
ธุรกิจนี้เติบโตขึ้นเรื่อยๆ กระทั่งคุณส้มเล็กอยากเปลี่ยนงาน ทั้งคู่จึงช่วยกันคิดไอเดียว่าจะออกมาทำอะไร สเต็ปแรกไม่ใช่โฮสเทล แต่เป็นการทดลองเปลี่ยนบ้านเป็นร้านอาหารให้ลูกค้าต่างชาติเข้ามาทานเมนูไทยๆ ที่ทำกินกันเป็นประจำอยู่แล้ว ร้านนี้ไปได้ดีกว่าที่คิดและเป็น “จุดประกายไอเดีย” สู่การทำ “โฮสเทล” เพราะเธอชอบคอมมูนิตี้ของที่พักประเภทนี้ แม้จะไม่ค่อยได้เข้าพักก็ตาม
“ลูกค้าหลายคนบอกส้มทำไมยูไม่ทำบ้านเป็นที่พัก ฉันอยากมานอน มันกลายเป็นจุดประกาย หรือเราจะลองทำที่พักดี เพราะส้มเล็กอยากออกจากงาน แต่มันคืออสังหาฯ ลงทุนก้อนใหญ่ ถ้าไม่เวิร์กก็พักแล้วแยกย้ายไปทำงานประจำเหมือนเดิม ลองเสี่ยงกันดู” คุณส้มใหญ่เล่าย้อนเรื่องราวเมื่อ 10 กว่าปีที่แล้วให้ฟัง
ก่อนปักหมุดย่านอารีย์ทั้งคู่ช่วยกันมองหาทำเลหลายแห่ง ทั้งพญาไท สีลม สุขุมวิท แต่ใช้เวลาดูร่วมเดือนก็ยังไม่ใช่
“ไปที่อื่นถ้าลูกค้าถามว่ากินอะไร ที่ไหน จะบอกเขายังไง ร้านไหนเก่าแก่ ไม่มีไอเดียเลย อารีย์น่าจะเหมาะกับเราที่สุดเพราะเป็นที่คุ้นเคย เจอเขาประกาศเช่าพอดี เป็นที่ว่างมีบ้านเก่าหนึ่งหลัง หญ้าขึ้นรกร้าง มีรถพังหนึ่งคันมาจอดไว้ เจ้าของก็น่ารักเคลียร์ทุกอย่างให้ เลยเช่าพื้นที่ตรงนั้น” คุณส้มใหญ่เล่าเสริม
หลังจากนั้นทั้งคู่ช่วยกับปรับปรุงพื้นที่ ด้วยเงินทุน 8 ล้านบาท แบ่งเป็นทุนตัวเอง 1 ล้านและเงินกู้ 7 ล้าน ก่อนเปิดบริการช่วงแรกด้วยไม่มีประสบการณ์หน้าที่พนักงานต้อนรับไปจนถึงแม่บ้านจึงเป็นงานของทั้งคู่และน้องอีกหนึ่งคนช่วยกัน
“สเกลยังเล็ก คนพักประมาณ 40 คน พอไปได้ เพราะเราไม่มีความรู้เรื่องโรงแรม จริงๆ ควรประกาศจองก่อนเสร็จด้วยซ้ำ แต่เราทำเสร็จแล้วถึงเข้า OTA หรือแพลตฟอร์มจองที่พักต่างๆ” เธอเล่าถึงการทำงานโดยไม่มีประสบการณ์
แต่พลังของ “การบอกปากต่อปาก” และการเป็นพื้นที่สีเขียว มีบริเวณให้นั่งพักผ่อนและทำกิจกรรมตามความชอบของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ชอบออกมาใช้ชีวิตข้างนอก อาบแดด เหยียบพื้นดินพื้นหญ้า จึงทำให้โฮสเทลเล็กๆ แห่งนี้เป็นที่รู้จักภายในปีแรก
จากการเติบโตของธุรกิจทำให้เธอต้องเพิ่มพนักงานเข้ามาเสริมกำลัง ซึ่งทำให้ Cost เริ่มสูงกว่าที่คิดไว้ ประกอบกับกู้เงินมาจำนวนมาก จึงต้องค่อยๆ ปรับธุรกิจด้วยการเพิ่มห้องพัก กว่าจะลงตัวใช้เวลาถึง 6 ปี หนี้สินยังมีอยู่ แต่รู้แล้วต้องมีกี่ห้อง พนักงานกี่คนถึงจะทำให้ธุรกิจเดินต่อได้
โดยปัจจุบันมีพนักงาน 8 คน แม่บ้าน 2 คน จำนวน 24 ห้อง พักได้ประมาณ 72 คน ราคาเตียงละ 500 บาท แบ่งพื้นที่ฝั่งที่พัก 150 ตารางวา กับปล่อยให้ร้านค้าเช่าอีก 150 ตารางวา ซึ่งมีทั้งร้านทำเล็บ ร้านอาหาร ฯลฯ ทำให้ที่พักแห่งนี้กลายเป็นคอมมูนิตี้ที่น่าอยู่
“ส่วนใหญ่พักกันเป็นเดือน บางคนอยู่หนึ่งอาทิตย์และไปเที่ยวที่อื่นต่อ บางคนทำงานไปด้วยเที่ยวไปด้วยก็มี แบ็กแพ็กที่นี่เป็นวัย 25-40 ปี ทำงานแล้วแต่เบรกงานมาท่องเที่ยว” เธอเล่าเสริม
“พื้นที่สีเขียว” เข้าพักและรักษ์โลกไปด้วย
คอนเซ็ปต์ของ The Yard Hostel คือเหมือนมาพักบ้านญาติ นอนบ้านลุงบ้านป้า มีที่หลับที่นอนพร้อมหาข้าวให้กิน และชูการเป็น “พื้นที่สีเขียว” ให้ผู้เข้าพักได้ร่วมกันดูแลสิ่งแวดล้อม ซึ่งแนวคิดนี้มาจากคุณส้มเล็ก เธอใช้ประสบการณ์จากการทำงานประจำที่นั่งประชุมเป็นส่วนใหญ่ ทำให้อยากมีพื้นที่สีเขียวนอกจากห้องสี่เหลี่ยม ประกอบกับความชอบจึงทำที่พักในแบบที่ตัวเองอยากเข้าพัก ซึ่งลูกค้าที่จองมาก็ชื่นชอบในสไตล์เดียวกัน
“ตอนเราสร้างมันมีวัสดุให้เลือกหลายอย่าง เราใช้กระดาษรีไซเคิล เพราะตอนทำงานประจำทำเกี่ยวกับก่อสร้างเลยรู้จักวัสดุ มันเทียบเท่ากับฉนวนโฟม บางจุดก็อาจจะมีโฟมบ้างเพราะหลีกเลี่ยงไม่ได้
โครงสร้างหลักเป็นตู้คอนเทนเนอร์ที่ไม่ใช่มือหนึ่ง เอามาปรับปรุงใหม่ เราอยากใช้วัสดุที่มันไม่ต้องทิ้งไปและเป็นพื้นที่เช่ามันเคลื่อนย้ายได้ เครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ ก็เลือกแบบประหยัดพลังงาน หลอดไฟแอลอีดี มีจุดแยกขยะ ซึ่งเราเสิร์ฟผลไม้ ขนมปัง โยเกิร์ตเป็นอาหารเช้า ถ้าทานไม่หมดเอาไปทำปุ๋ยให้เหลือทิ้งน้อยที่สุด และมีจุดเติมน้ำให้ เขาก็พกแก้วพกกระติกกันมา ช่วยลดพลาสติกได้ส่วนหนึ่งแล้ว
อีกปัญหาคือแพ็กเกจจิ้ง พวกกล่อง ถุงพลาสติกจากการสั่งดีลิเวอรี เราทำสเตชั่นให้เขาได้คลีน ไม่ต้องสะอาดมาก แล้วเอาไปส่งเพื่อเปลี่ยนเป็นเชื้อเพลิง พยายามกำจัดให้ได้มากที่สุดทำที่ทำได้”
นอกจากนี้ยังทำโครงการร่วมกับชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดลำพูนซึ่งประสบปัญหาไฟป่า ในชื่อโครงการ Rest for Forest โดยลูกค้าสามารถเป็นส่วนหนึ่งได้ด้วยการจองตรงในเว็บไซต์ โดยมีส่วนลดให้แต่น้อยกว่าส่วนลดใน OTA แต่ส่วนลดนั้นจะถูกส่งต่อไปช่วยเหลือชุมชนโดยที่พักจะสมทบเพิ่ม
“เราทำมาประมาณ 5 ปีแล้ว คนในชุมชนดีใจมากและขอบคุณเราที่ไปช่วย เขาต้องซื้ออุปกรณ์เยอะมากเพื่อป้องกันไฟป่า ช่วงปีที่แล้วเราเปิดที่พักอีกแห่งที่เชียงใหม่และมีแขกเข้าพักมากขึ้นด้วยทำให้เราได้เงินสมทบมากขึ้น ล่าสุดเป็นหลักแสน เขาได้เงินซื้ออุปกรณ์มากกว่าที่ต้องมาดัดแปลงเอง หมู่บ้านนี้เป็นต้นแบบเราอาจจะมีโครงการที่อื่นเพิ่ม”
คุณส้มใหญ่ยังบอกถึงความสำคัญของเรื่องสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนว่า “แต่ก่อนเราอาจจะไม่ได้ตระหนักรู้มาก แต่ตอนนี้ผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นหลายอย่าง แล้วมากขึ้นเรื่อยๆ ก็ทำเต็มกำลังของเรา ถ้าหลายคนช่วยกันก็จะพัฒนาไปในทางที่ดีขึ้น
ส่วนความยั่งยืนต้องบอกก่อน ในการทำธุรกิจถ้าทำแล้วอยู่ไม่รอดมันคือความไม่ยั่งยืน ต้องทำยังไงให้ธุรกิจอยู่รอด แต่ไม่ได้รอดคนเดียวสิ่งรอบตัวต้องรอดไปด้วยกัน Planet คือสิ่งแวดล้อม การแยกขยะ ช่วยชุมชนที่เผชิญไฟป่า Profit ทำธุรกิจต้องมีกำไร และ People คือทีมพนักงาน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่สุด ถ้าเขามีความสุขพลังทั้งหมดจะส่งต่อไปที่แขก แขกก็จะมีความสุขไปด้วย และเพื่อนบ้านอารีย์ด้วยยังเป็นสังคมที่อบอุ่นและทักทายกัน” เธอเล่าเสริม
ต่อยอดเปิด The Yard Hostel ที่เชียงใหม่
ปัจจุบัน The Yard Hostel ขยายสู่เชียงใหม่เป็นที่เรียบร้อย โดยเปิดให้บริการมาประมาณ 1 ปีครึ่ง ซึ่งเกิดจากหลังโควิดเธอรู้สึกว่าการท่องเที่ยวดีขึ้นเพราะคนอัดอั้นไม่ได้ไปเที่ยวไหน ทำให้การเงินหมุนดีขึ้นและหมดหนี้แล้วจากก้อนแรก จึงเริ่มมีแรงต่อยอดธุรกิจและมี Data ของลูกค้าที่ไม่ได้พักแค่ในกรุงเทพฯ ประจวบเหมาะเธอและส้มเล็กชอบไปเชียงใหม่ และเจอโรงแรมบูทีคเก่าให้เช่าซึ่งเหมาะเป็น The Yard Hostel อีกแห่ง จึงเป็นที่มาของที่พักแห่งที่สอง
โดยมีคอนเซ็ปต์เดียวกับอารีย์ใช้เวลาก่อสร้าง 4 เดือน บนพื้นที่ 2 ไร่ครึ่ง แบ่งเป็น 12 ห้องของโรงแรมเดิม และอีกโซนคือห้องแบบ Prefab ห้องสำเร็จรูปที่พับแล้วขนขึ้นรถ 6 ล้อมากางหน้างาน รับลูกค้าได้ 80 คน ราคาเตียงละ 500 บาท ใช้งบลงทุนประมาณ 8 ล้าน ซึ่งเป็นการกู้เงินมาลงทุน
สำหรับอนาคตของ The Yard Hostel ทัั้งสองแห่ง ยังคงเป็นที่พักแบบโฮสเทล การเติบโตนี้ไม่ใช่แค่ธุรกิจ แต่พนักงานทุกคน “เติบโตไปด้วยกัน” และมีความสุขทุกวันที่ได้ออกไปเจอลูกค้า เจอพนักงาน คงไม่ได้เปลี่ยนสายไปทำธุรกิจอื่นแค่ปรับรูปแบบไปในทิศทางที่โตขึ้น
และธุรกิจนี้ก็ให้บทเรียนกับเธอว่า “คิดไอเดียแล้วทำเล็กก่อนก็ได้ ไม่ต้องทำใหญ่ เราก็เริ่มจากขายของนอกรั้ว ค่าที่ไม่กี่ร้อยบาท จนเรามาลงใหญ่ ใจเราก็ฝึกมาแล้ว เอาว่ะ ถ้าไม่ดีก็จะต้องไปหามาคืนให้ได้”
ท้ายนี้คุณส้มใหญ่แนะนำถึงการปรับตัวสู่สายกรีน เธอบอกว่าเรื่องกรีนช่วยให้ประหยัดมากขึ้น เช่น การลดใช้หลอดสามารถลดต้นทุนได้ หรือจุดน้ำเติมก็ถูกกว่าการซื้อเป็นขวดมาให้แขก
“เรื่องกรีนทำง่ายมาก ไม่ต้องใช้ทุนเยอะ แค่ต้องมีการสื่อสาร” คุณส้มใหญ่กล่าว
ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา หลายคนคงเคยเห็นคลิปวิดีโอที่นำเสนอเรื่องราวอาหารริมทางในไทย ถ่ายทอดผ่านคาแร็กเตอร์ชายชาวญี่ปุ่นในชุดทำงาน เป็นเสื้อเชิ้ตแบบเรียบง่าย ซึ่งภายในคลิปมักจะเดินทางไปลิ้มลองอาหารไทยที่มีรสชาติจัดจ้าน พร้อมกับเครื่องดื่มกระป๋องเขียวที่เป็นซิกเนเจอร์คู่ใจ และต้องพูดคำว่า “โอ้โห” ทุกครั้ง เพราะเป็นเอกลักษณ์ประจำคลิป วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ มีโอกาสได้พูดคุยกับคุณ Yasuharu Nishio (ยาสุฮารุ นิชิโอะ) ชาวญี่ปุ่นวัย 51 ปี ที่หลงรักในอาหารไทย และได้ท่องเที่ยวทั่วไทยไปแล้วกว่า 70 จังหวัด ในเวลาเพียง 3-4 ปี ปัจจุบันเขาได้ทำธุรกิจมากมาย ไม่ว่าจะเป็น การเขียนบล็อกภาษาญี่ปุ่น แนะนำร้านอาหารท้องถิ่นทั่วไทย ชื่อว่า ‘激旨！タイ食堂’ ต่อมาได้จัดตั้งบริษัททัวร์ที่ให้บริการชาวญี่ปุ่นในการท่องเที่ยวไทย TRIPULL และล่าสุดกับบทบาทอินฟลูเอนเซอร์สายอาหารชื่อดัง เจ้าของช่อง Asia Gourmet Story ที่เน้นถ่ายทอดเรื่องราวผ่านคาแร็กเตอร์มนุษย์เงินเดือนที่ชื่นชอบสตรีตฟู้ดไทย ในรูปแบบคลิปวิดีโอแนว Cinematic ชีวิตบรรณาธิการในโอซาก้า นิชิโอะ เล่าถึงชีวิตในญี่ปุ่นว่า เขาเคยทำงานเกี่ยวกับการทำนิตยสารมาก่อน
หากการเปิดร้านอาหาร ไม่ได้เป็นเพียงการส่งต่อความอร่อย แต่ยังเป็นการส่งต่อ “วัฒนธรรมที่กินได้” ควบคู่ไปกับการ “สร้างคุณค่าและโอกาสให้ผู้สูงวัย” ได้มีอาชีพ มีรายได้ และกลับมามองเห็นคุณค่าในตัวเอง “เราเห็นแววตาเขาเปลี่ยน โฟนว่ามันเป็นมิชชั่นอันหนึ่งคือการทำให้คนกลับมาเห็นคุณค่าตัวเอง มันมีความหมายมากกว่าแค่เปิดร้านอาหารขึ้นมาหนึ่งร้านเพื่อรักษาสูตรที่จะหายไป” นี่คือเรื่องราวของ “Hub-rare” (หาบเร่) ร้านอาหารพื้นบ้านอยุธยาหรือฟาสต์ฟู้ดสไตล์ชาวบ้าน ของ คุณโฟน-เนตรนภางค์ หงษ์อุปถัมภ์ไชย ร้านเล็กที่ให้คุณค่ากับทุกคนที่อยู่เบื้องหลังอาหารทุกจาน “หาบเร่” ฟาสต์ฟู้ดสไตล์อยุธยา คุณโฟนเติบโตมาในจังหวัดอ่างทอง เพราะครอบครัวดำเนินกิจการโรงอิฐอยู่ในอำเภอป่าโมก ขณะเดียวกันยังมีธุรกิจร้านอาหาร Grand Chaopraya (แกรนด์เจ้าพระยา) ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาบ้านเกิดของคุณแม่ที่หลงใหลในการทำอาหาร จึงเปิดให้บริการร้านนี้มามากกว่า 10 ปี จากนั้นได้ต่อยอดธุรกิจสู่โครงการThe Wine Ayudhya (เดอะไวน์ อยุธยา) และ The Artisans Ayutthaya (ดิ อาร์ทิซานส์ อยุธยา) ซึ่งในตอนแรกตั้งใจพัฒนาเป็นโรงแรม แต่ความคิดนั้นได้เปลี่ยนไป
หากพูดถึงคาเฟ่ หลายคนอาจนึกถึงร้านกาแฟที่มีบรรยากาศดีและเมนูอร่อย แต่ “พาเฟ่” (PAfé) เป็นมากกว่านั้น พาเฟ่ เป็นร้านกาแฟที่เปิดภายใต้แนวคิด “สุขที่ได้แบ่งปัน” ต่อยอดมาจากภารกิจหลักของ “มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย” โดยมีสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ทรงเป็นประธานกรรมการมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ภารกิจหลักของมูลนิธิฯ คือการให้ความช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัย เพื่อให้ผู้ประสบภัยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยเร็วที่สุด สามารถพึ่งพาตนเองและดำเนินชีวิตได้อย่างยั่งยืน หลายพื้นที่ที่มูลนิธิฯ เข้าไปช่วยเหลือส่วนใหญ่เป็นชุมชนเกษตรกรรม หนึ่งในอาชีพสำคัญที่ช่วยสร้างรายได้ให้กับคนในพื้นที่คือ “การปลูกกาแฟ” ที่สามารถสร้างรายได้เลี้ยงดูครอบครัวได้อย่างต่อเนื่อง และยังเป็นพืชที่ช่วยในการรักษาป่า เพราะสามารถเติบโตได้ดีใต้ร่มไม้ใหญ่ โดยเฉพาะในพื้นที่ป่าต้นน้ำ ต่อมา เมื่อมูลนิธิฯ ได้ย้ายที่ตั้งสำนักงานมายังอาคารอนุรักษ์ของกรมศิลปากรในปัจจุบัน จึงได้จัดสรรพื้นที่เพื่อสนับสนุนภารกิจก
“ผมแค่อยากพาครอบครัวไปทานอาหารแล้วไม่ต้องดูราคา ผมแค่อยากใช้ชีวิตสบายๆ แต่คำว่าสบายมันต้องใช้เงิน” ประโยคที่ฟังดูจริงใจ ไม่ปรุงแต่งนี้ คือคำพูดแรกของ คุณจี-จีรภัทร ศรีทองคำ ผู้ก่อตั้ง “พาสต้า อาม่า” เมื่อถูกขอให้เล่าถึงเส้นทางธุรกิจจากศูนย์ ก่อนจะกลายมาเป็นเจ้าของอาณาจักรร้านอาหาร 400 ล้านบาทในปีนี้ จากอดีตพนักงาน HR Business Development ที่บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง CP ประจำภาคเหนือ เริ่มต้นจากการเป็นพนักงานออฟฟิศที่มีความฝันว่าอยากจะรวย อยากสบาย กลายเป็นสิ่งผลักดันให้เขากล้าลอง กล้าเริ่ม กล้าล้ม คุณจีเริ่มเล่าว่า ตนเองเป็นนักศึกษาคณะจิตวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งคณะนี้สามารถแบ่งออกได้เป็นนักจิตวิทยาสายคลินิก กับคนที่มาสายองค์กรเพื่อพัฒนาสายธุรกิจ ตอนที่เป็นพนักงานประจำก็ขับมอเตอร์ไซค์ไปทำงานยังไม่มีรถยนต์ขับ ที่บ้านไม่ได้มีธุรกิจ พ่อเป็นข้าราชการ แม่ขายก๋วยเตี๋ยวและอาหารตามสั่ง หลังเรียนจบมาก็มาเป็นพนักงานประจำอยู่ในสาย HR ล้วน 7 ปี “ผมอยากรวยครับ อยากใช้ชีวิตแบบสบายๆ ซึ่งคำว่าสบายๆ นี้มันต้องพึ่งพาสิ่งที่เรียกว่ามันนี่ ถ้าไม่มีตัวนี้ก็ไม่สบาย” เมื่อตอนสิบปีที่แล้วนั้น เงินเดือนสตาร์
