อุณหภูมิการเมืองร้อนแรง “ตีคู่” เศรษฐกิจไทย-เศรษฐกิจโลก จากผลกระทบของสงครามการค้า-สงครามค่าเงิน ระหว่างสหรัฐอเมริกากับจีน
“กอบศักดิ์ ภูตระกูล” รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรี ฝ่ายการเมือง-มือขวา “สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการเศรษฐกิจ (ครม.เศรษฐกิจ) วิเคราะห์เศรษฐกิจไทยท่ามกลางเขาควาย-เศรษฐกิจโลก หลังผ่าน “ครม.เศรษฐกิจ” นัดแรก
ปีนี้ 3% ปีหน้า 3.5%
“กอบศักดิ์” บอกว่า หัวใจ คือ หนึ่ง ให้ ครม.เศรษฐกิจ เห็นภาพตรงกันว่า เกิดอะไรขึ้นกับเศรษฐกิจโลกและเศรษฐกิจไทยในขณะนี้ สอง เป้าหมายร่วมกัน-ตรงกัน เพราะรัฐบาลผสมหลายพรรคมีความเสี่ยง เป้าหมายรวมเดียวกัน-ตรงกัน คือ การขยายตัวเศรษฐกิจปีนี้ 3% ปีหน้า 3.5% ด้วยแรงส่งจากมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ 3 แสนล้านบาท
“ถ้าไม่ออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ ไม่ทำอะไรเลย เศรษฐกิจปีนี้จะโต 2.7% แต่เมื่อมีมาตรการออกมา 3 แสนล้าน ส่งผลบวกต่อการขยายตัว 0.4-0.5 เปอร์เซ็นต์ จึงมั่นใจว่าปีนี้จะได้ 3%”
“ถ้าต่างคนต่างทำ แข่งขัน ทำให้การทำงานร่วมหายไป ไม่มีพลัง ซึ่งหลายเรื่องต้องอาศัยการทำงานร่วมกันจึงจะเกิดประโยชน์อย่างแท้จริง”
“ไตรมาส 2 การเบิกจ่ายรัฐบาลไม่ดี ไม่มีใครขับเคลื่อน แต่ตอนนี้มีคนขับเคลื่อนแล้ว หัวใจ คือ ขับเคลื่อนโครงการลงทุน โครงการรัฐบาล ปีนี้เมื่อรวมมาตรการของกระทรวงการคลัง การขับเคลื่อนโครงการต่าง ๆ ของทุกกระทรวง ยังไงก็ได้ 3%”
แจกเป้า 7 ด้านดัน ศก.
สำหรับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในปี”62-63 จำนวน 7 ด้าน ได้แก่ การช่วยเหลือผู้มีรายได้น้อย การช่วยเหลือกลุ่มผู้ประกอบการ การยกระดับราคาสินค้าเกษตร การส่งออก การเร่งรัดการเบิกจ่ายงบประมาณภาครัฐ การท่องเที่ยว และการลงทุนภาคเอกชน
“การส่งออกครึ่งหลังของปีต้องได้ 3% ปีหน้า 3.5% ทั้งปี นักท่องเที่ยวครึ่งปีหลัง 20 ล้านคน ปีหน้า 41.8 ล้านคน”
“คนที่อยู่ข้างบน เจ้าสัวไปได้ ไม่มีปัญหา บริหารจัดการได้ ตรงกลางปรับตัวได้ แต่ข้างล่างมีปัญหา ปรับตัวไม่ได้ เกษตรกร ผู้มีรายได้น้อย ผู้สูงอายุ จึงต้องมีมาตรการกระทรวงการคลังเพื่อประกาศว่าคนขับเคลื่อนกลับมาแล้ว”
“ธุรกิจมีขึ้นมีลง ขอให้อย่าลงจนเกิดวิกฤตเราปรับตัวได้ ครั้งนี้ไม่ใช่วิกฤต แค่ชะลอ ธุรกิจรับได้อยู่แล้ว อาจจะต่อไปอีก 1-2 ปี เพราะเวลาเศรษฐกิจมันแย่ มันต่อเนื่อง แต่ไม่ใช่ 5 ปี”
“ต้องอ่านให้ออกว่าเกิดอะไรขึ้น เป็นวิกฤตหรือเป็นการชะลอตัว ถ้าเป็นวิกฤตเหมือนปี 2008 หรือวิกฤตปี 2540 แบงก์ล้ม กว่าจะแก้ไขได้ต้องใช้เวลา 5 ปีถึงจะกลับเข้าสู่สภาวะปกติ เหมือนเป็นมะเร็งต้องผ่าตัด ถ้าเศรษฐกิจชะลอตัว ลดดอกเบี้ย เร่งใช้จ่าย เหมือนเป็นไข้หวัด กินยาแก้หวัดก็หาย”
ย้ายฐานครั้งใหญ่รอบ 20 ปี
การประชุม “ครม.เศรษฐกิจ” ครั้งถัดไปในวันที่ 30 ก.ย. มี 2 นโยบายที่สำคัญต้องขับเคลื่อน ได้แก่ การลงทุนและการส่งออก เพราะท่ามกลางเศรษฐกิจโลกขาลง แต่ประเทศไทยอยู่ในจุดศูนย์กลางของประเทศที่มีอัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจ 7%
“นักธุรกิจต้องดูให้ออกมีโอกาสในวิกฤตอยู่ตรงไหน โอกาสมีเสมอ แต่เห็นโอกาสนั้นหรือไม่ ส่งออกคือโอกาส ไปอเมริกา ไปจีน การค้าชายแดน CLMV บังกลาเทศและอินเดีย”
“นักลงทุนกำลังย้ายฐานครั้งใหญ่ในรอบ 20 ปี เพราะสงครามการค้า สงครามเกาหลี-ญี่ปุ่น และความวุ่นวายทางการเมืองในฮ่องกง ไม่มีโอกาสครั้งใดที่ดีเท่าโอกาสในครั้งนี้อีกแล้ว”
“ทำอย่างไรให้บีโอไอเปลี่ยนจากโหมดปกติ เปลี่ยนจากใช้เบ็ดตกปลาเป็นแหตกปลา เป็นยาแรงเพื่อให้นักธุรกิจย้ายฐานมาประเทศไทย”
ตั้งทีมจีบนักลงทุน
“พล.อ.ประยุทธ์” จะออกคำสั่งแต่งตั้ง “ทีมย้ายฐาน” เพื่อรับผิดชอบการย้ายฐาน-กระบวนการปรับปรุงขีดความสามารถทางการแข่งขันเพื่อดึงดูดนักลงทุน แข่งขันกับเวียดนามและอินโดนีเซีย หัวใจ คือ ประเทศไทยจะเป็นไข่แดงของภูมิภาค
รวมถึงคณะติดตาม มี “กอบศักดิ์” เป็นหัวหน้าสตาฟเพื่อตามงาน โดยรายงานข้อมูลเศรษฐกิจในทุกเดือน และความคืบหน้าของมาตรการเพื่อเดินหน้า “เป็นโอกาสที่สดใสที่สุดในรอบ 20 ปี”
ขณะที่การประชุม “ครม.เศรษฐกิจ” ครั้งที่ 3-กลางเดือนกันยายน การขับเคลื่อนเรื่องการท่องเที่ยวและการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน “พ.ย.-ธ.ค. 62 และ ม.ค. 63 จะทำอย่างไรให้นักท่องเที่ยวมาเมืองไทย ฮ่องกงไปไม่ได้แล้ว จีนไม่ให้ไปฮ่องกง เป็นโอกาสที่ดี เร่งการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานที่อยู่ในแผนทั้งหมด”
เศรษฐกิจชะลอ-ไม่ใช่วิกฤต
“กอบศักดิ์” ฟันธงว่า ที่กำลังเกิดขณะนี้เป็นเพียงการชะลอตัวของเศรษฐกิจ เป็นขาลง ไม่ใช่วิกฤต เพราะโอกาสการเกิดวิกฤตคือการสะสมปัญหา 10 ปีที่ผ่านมาประเทศใหญ่ไม่มีระเบิดเวลา
“ถามว่า 10 ปีที่ผ่านมาใครสะสมปัญหาที่ไหนบ้าง เพราะอเมริกาไม่ลงทุน ยุโรปไม่ลงทุน ญี่ปุ่นไม่ทำอะไรเลย ประเทศใหญ่ ๆ ด้านการเงินไม่มีการสุ่มเสี่ยง มีแต่ประเทศตลาดเกิดใหม่ที่กู้เงินมาเยอะจนเกิดปัญหาไปแล้ว”
สงครามการค้าไม่ใช่วิกฤต
ในฐานะนักเศรษฐศาสตร์ “กอบศักดิ์” วิเคราะห์สถานการณ์เศรษฐกิจโลกในขณะนี้ว่า เศรษฐกิจโลกไม่ดีกว่าที่คิดไว้ สัญญาณต่าง ๆ ชะลอตัวลง 4 ไตรมาส แต่ไม่ใช่วิกฤต เป็นการชะลอตัว เป็นปรากฏการณ์ปกติที่มีขึ้น มีลง เป็น down circle เป็นช่วงขาลง ท่ามกลางความอ่อนตัวทางเศรษฐกิจมากกว่าที่คาดไว้ ยังมีปัจจัยเพิ่มเรื่อง “สงครามการค้า”
สงครามการค้ายืดเยื้อ 5 ปี
“ถ้าทรัมป์ชนะการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอีกครั้ง หมายความว่า สงครามการค้าจะต่อเนื่องไปอีก 5 ปี ยิ่งใกล้เลือกตั้งเท่าไหร่ สงครามการค้าก็จะรุนแรงขึ้น แต่ถ้าแพ้นักธุรกิจจะไม่ย้ายฐานมา”
มาตรการกีดกันทางการค้า-ตอบโต้ทางเศรษฐกิจไปมาระหว่างจีนกับสหรัฐ โดยการตั้ง “กำแพงภาษี” เป็นเกมของสองประเทศ แต่เมื่อใดที่มีการใช้เครื่องมือค่าเงิน-สงครามค่าเงินเป็นเรื่องที่กระทบกับเศรษฐกิจไทยอย่างปฏิเสธไม่ได้
“ขณะที่จีนกับสหรัฐทำสงครามทางการค้า สินค้าส่งออกของไทยบางตัวได้ประโยชน์เพราะไทยเป็นฐานการผลิต”
กระทบส่งออก-ท่องเที่ยว
“เกมมาตรการทางภาษี ผมไม่ตื่นเต้น แต่ช่วงหลังจีนใช้ค่าเงินตอบโต้สหรัฐ ทำให้เราลำบาก ไม่สามารถทำอะไรได้มาก เพราะกระทบกับภาคการส่งออกและภาคการท่องเที่ยว”
สิ่งที่รัฐบาลต้องทำ คือ 1.เร่งโครงการลงทุนขนาดใหญ่ 2.ลดดอกเบี้ยนโยบาย 3.ลงทุนต่างประเทศ 4.เอกชนไทยลงทุนต่างประเทศ 5.เร่งชำระหนี้ และควบคุมการไหลเข้า-ออกของค่าเงินบาทด้วยมาตรการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)
“ถ้าเดินไปตามแผนและเป้าหมายที่วางไว้ 2-3 เดือนทุกอย่างจะเข้าที่ (รัฐบาล) เป็นทีมมากขึ้น ทั้งหมดเป็นโอกาส ต้องมองให้ออก ความกลัวจะหายไป ทุกครั้งมีโอกาส เราเห็นหรือไม่ มีโอกาสอีกเยอะช่วงนี้ ถ้าใจนิ่ง ๆ”
เด็กหนุ่มไทยวัย 17 ปี ที่เริ่มเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ประกอบการเด็กเอเชีย ได้เผยเส้นทางการทำเงินของตัวเองตั้งแต่ศูนย์ ผ่านช่องรายการพอดแคสต์สร้างแรงบันดาลใจช่อง MarNoCap จากเด็กเกรดต่ำ สู่เจ้าของโปรแกรมโค้ชชิ่ง เขาเล่าว่าตัวเองไม่ใช่เด็กเรียนเก่ง เกรดเฉลี่ยอยู่ในระดับ C เกือบทุกวิชา ยกเว้นวิชาพลศึกษาที่ได้ A ด้วยผลการเรียนแบบนี้ โอกาสที่จะได้งานดี ๆ ในระบบมีน้อยมาก ประกอบกับเมื่อชีวิตมาถึงจุดเปลี่ยนสำคัญจากช่วงที่ครอบครัวประสบปัญหาการเงินอย่างหนัก หลังธุรกิจทัวร์ของคุณแม่ซึ่งเคยรุ่งเรืองต้องซบเซาลงจากผลกระทบของโควิด-19 จนเป็นหนี้หลายแสนบาท ทำให้เขาเห็นแม่ร้องไห้และทะเลาะกับพ่ออยู่บ่อยครั้ง สิ่งนี้กลายเป็นแรงผลักดันให้เขาอยากหาทางออกให้ครอบครัว เส้นทางไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ เขาเริ่มจากการทำดรอปชิปปิง ตามด้วยการเทรด ก่อนจะลองรับงานเขียนคอนเทนต์การตลาด (copywriting) ส่งข้อความติดต่อลูกค้าหลายร้อยรายตั้งแต่อายุ 14 แต่ก็ล้มเหลวไม่มากก็น้อย กระทั่งเริ่มลองทำคลิปแรงบันดาลใจของตัวเองจนมีผู้ติดตามจำนวนมาก จึงหันไปศึกษาวิธีการทำคอนเทนต์ให้ไวรัลอย่างจริงจัง แล้วนำความรู้นั้นไปสอนคนอื่นในราคาเข้า
ในยุคที่ AI เริ่มเข้ามามีบทบาทมากขึ้น หลายๆ คนได้มีการนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาใช้ในชีวิตประจำวันมากขึ้น เนื่องจากเข้าถึงง่าย และช่วยลดต้นทุนในการทำงานได้อีกด้วย บริษัทใหญ่ๆ บางแห่งได้มีการนำ AI เข้ามาแทนที่การเขียนโปรแกรม (Coding) ตัวอย่างเช่น ที่ Microsoft และ Google พบว่ามีการนำ AI มาเขียนโค้ดให้กับโปรเจ็กต์ต่างๆ มากถึง 30% Alexandr Wang (อเล็กซานเดอร์ หวัง) มหาเศรษฐีด้าน AI วัย 28 ปี ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท Scale AI ซึ่งเป็นบริษัทสตาร์ทอัพด้านการจัดทำข้อมูล (Data Labeling) สำหรับการฝึกฝนปัญญาประดิษฐ์ (AI) เขากล่าวว่า กุญแจสำคัญในการก้าวหน้าคือการเรียนรู้วิธีใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเขาแนะนำให้วัยรุ่นทุกคนเริ่มฝึกฝนการใช้งานเครื่องมือเหล่านี้ให้คล่องแคล่ว ซึ่งจะเป็นข้อได้เปรียบอย่างมหาศาล ขณะเดียวกัน เครื่องมือช่วยเขียนโค้ดอย่าง Replit และ Cursor สามารถสร้างชุดคำสั่ง (Code) ได้จากการระบุคำสั่งเพียงสั้นๆ ทำให้เกิดเทรนด์ที่เรียกว่า “Vibe-coding” หรือการปล่อยให้ AI เขียนโค้ดตามคำสั่งภาษาอังกฤษทั่วไปได้ง่ายๆ ส่งผลให้คนที่ไม่มีความรู้ด้านเทคนิคเลยก็สามารถสร้างแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์ได้
เฮียมักในวัย 74 ปี เล่าถึงเรื่องราวชีวิตที่ผ่านมาว่า “ขายมา 60 ปีแล้ว ตั้งแต่อายุ 14-15 แต่ก่อนไม่ได้ขายเต้าฮวย ขายขนมหวาน ทองหยิบ ทองหยอด ฝอยทอง เข็นขายในย่านนี้แหละ ท่าเตียน ปากคลองตลาด ขายตั้งแต่ชิ้นละบาทเดียว น้ำตาลสดก็เคยขาย แต่สุดท้ายก็เลิก หันมาขายเต้าฮวยน้ำขิงกับเฉาก๊วยแทน อายุเยอะขึ้น ก็ตั้งร้าน ไม่ต้องหาบขาย” ด้าน ลูกค้าประจำ เล่าเรื่องความประทับใจ “ผมกินมาตั้งแต่สมัยเรียนสวนกุหลาบ นี่เพื่อนผมบินกลับจากต่างประเทศก็จะมากิน แต่ก่อนตรงนี้เป็นกระทรวงพาณิชย์ คนในกระทรวงคนใหญ่คนโต รัฐมนตรีก็มากิน น้ำขิงแกทำอร่อย ไม่เผ็ดร้อนเกิน แต่เดี๋ยวนี้ผมกินไม่ใส่น้ำตาลแล้วนะ อายุเยอะขึ้น หวานมากไม่ได้” “เปิดขายตั้งแต่ 11 โมง บ่าย 2 ก็หมด แต่ต้องตื่นมาแต่เช้า มาเตรียมของ ทุกอย่างใช้เตาถ่าน น้ำเชื่อม น้ำขิง ใช้เตาถ่านต้มหมด เป็นขิงตากแห้งแล้วค่อยเอามาต้ม ส่วนเต้าฮวย เฉาก๊วย ไปรับเขามานะ ไม่ได้ทำเอง ทำเองไม่ไหว” เฮียมัก เล่าเบื้องหลังการขาย “กินตั้งแต่ชามละ 5 บาท ตอนนี้ขายชามละ 15 บาท ก็ยังถือว่าราคาถูก ไปกินที่อื่นไม่ได้ราคานี้นะ ขายกันแพงกว่านี้ทั้งนั้น ไม่อร่อยเท่าร้านนี้ด้วย แกขายจนลูกโต เรีย
เพราะ ‘บ้าน’ คือพื้นที่ชาร์จพลัง ท่ามกลางโลกภายนอกอันแสนวุ่นวายและชีวิตที่เต็มไปด้วยความเหนื่อยล้า เช่นเดียวกับ ‘เอ๊ะ-ชนุดม พึ่งน้อย’ ผู้ค้นพบความสุขจากสิ่งที่ตัวเองรัก ทั้งงานบริการ การชงกาแฟ และการเปิดแผ่นเสียงที่สะสมมาตั้งแต่วัยรุ่น ก่อนจะตัดสินใจนำความชอบเหล่านี้มาต่อยอดเป็น “นักเลงบาร์” โฮมคาเฟ่ที่เปิดมาเกือบ 7 ปี พื้นที่ที่ทำให้เขาได้ชาร์จพลัง พบปะผู้คนที่หลงใหลในกาแฟและเสียงเพลงเหมือนกัน จากสายโปรดักชันมาเป็นเจ้าของโฮมคาเฟ่ จุดเริ่มต้นที่ทำให้เอ๊ะ “ค้นพบตัวตน” ว่าเขาชอบงานบริการ งานดูแลลูกค้า และชงเครื่องดื่ม มาจากร้านกาแฟสดของคุณแม่ที่เปิดในปี 2552 อาชีพที่ส่งต่อมาทางสายเลือด จากอากงที่ขายกาแฟโบราณในจังหวัดอ่างทอง ทว่า หลังจากเรียนจบปริญญาตรีด้านนิเทศศาสตร์ เอ๊ะเลือกทำงานด้านโปรดักชัน ทั้งรายการโทรทัศน์ และข่าวบันเทิง ตามความรู้ที่เรียนมา แต่พอทำได้หลายๆ ปี เขากลับรู้สึกคิดถึงงานบริการ งานดูแลลูกค้า งานชงกาแฟในแบบที่ชอบ และมองว่าเทรนด์ Specialty Coffee ได้เกิดขึ้นแล้ว นั่นหมายถึงวัฒนธรรมการดื่มกาแฟกำลังพัฒนามากขึ้นกว่าเดิม ซึ่งเป็นช่วงเวลาอันเหมาะสมที่เขาจะได้ปรับพื้นฐาน เพิ่
