แปรรูปสินค้าเกษตร
คงไม่มีใครปฏิเสธว่า “มะพร้าวน้ำหอมที่ไหนก็ไม่หอม หวาน อร่อย เหมือนที่จังหวัดราชบุรี” เพราะทันทีที่คุณได้ลิ้มรสจะรู้สึกถึงความสดชื่น ช่วยดับกระหายได้ทันที เสน่ห์ความหวานหอมเช่นนี้อย่าว่าแต่คนไทยเลยที่ชื่นชอบ ชาวต่างชาติก็ยังติดอกติดใจ แล้วเมื่อความนิยมมะพร้าวน้ำหอมมากเรื่อยๆ เช่นนี้จึงถูกจับไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เอาใจผู้บริโภค เกิดธุรกิจแปรรูปมากมาย “สถานีมะพร้าว (Coconut Station)” เป็นอีกหนึ่งธุรกิจที่นำมะพร้าวน้ำหอมของแท้จากราชบุรีมาขายในรูปแบบผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวน้ำหอมหลากหลายประเภท มีขายแบบปลีก-ส่ง ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้รับความนิยมทุกกลุ่มวัย คุณอัญพัชญ์ บุญญานนท์จิระโชติ หรือ คุณก้อย สาวสวยจากพิษณุโลกเจ้าของธุรกิจ เล่าว่า ทำมา 5 ปี มีจุดเริ่มต้นจากความชอบรับประทานมะพร้าว จึงผุดไอเดียธุรกิจเกี่ยวกับมะพร้าวโดยเฉพาะสนใจวิธีดึงเนื้อมะพร้าวออกจากกะลาโดยไม่เสียหายหรือที่เรียกว่า “มะพร้าวถอดเสื้อ” หรือมะพร้าวไร้กะลา จึงหาข้อมูลเชิงลึกแล้วทดลองทำ กระทั่งสำเร็จพร้อมฝึกฝนให้ชำนาญแล้วเดินหน้าสั่งมะพร้าวจากราชบุรีแหล่งผลิตมะพร้าวน้ำหอมที่มีคุณภาพมากที่สุดในประเทศ ทว่าระหว่างการทำธุร
ในวิกฤตย่อมมีโอกาส บัณฑิตหน้าใสจากรั้วจุฬาฯ ในวัยเพียง 25 ปี สามารถพลิกวิกฤตของครอบครัวทำสวนมะพร้าว สวนไม้ผลกว่า 300 ไร่ ต้องประสบปัญหาสินค้าเกษตรราคาตกต่ำ จึงปิ๊งไอเดียแปรรูปผลผลิตที่มีอยู่ให้เกิดมูลค่าเพิ่ม จนเกิดเป็นผลิตภัณฑ์มะพร้าวอัดเม็ดขึ้นมา ส่งขายไปไกลยังต่างประเทศ คุณพิชญ์สินี จีราพันธุ์ หรือ คุณเดียร์ อยู่บ้านเลขที่ 102/101 ตำบลปากน้ำโพ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ เกษตรกรรุ่นใหม่หัวคิดสร้างสรรค์ เธอคนนี้มีดีกรีไม่ธรรมดา เรียนจบคณะรัฐศาสตร์ จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งในขณะที่เรียนอยู่ชั้นปีที่ 3 เธอมีโอกาสได้ไปฝึกงานที่ประเทศจีนกับกรมการค้าระหว่างประเทศเป็นระยะเวลา 2 เดือน ในระหว่างการฝึกงานเธอได้เก็บเกี่ยวประสบการณ์มาอย่างมากมาย และได้เล็งเห็นว่าสินค้าไทยยังมีโอกาสเติบโตในตลาดต่างประเทศอีกมาก จึงเกิดความสนใจอยากที่จะทำการส่งออกหรือค้าขายระหว่างประเทศ ซึ่งประจวบเหมาะกับที่บ้านของเธอประกอบอาชีพทำสวนผลไม้อยู่แล้ว จึงอยากนำประสบการณ์จากที่ได้มาต่อยอดธุรกิจของครอบครัว ให้เกิดมูลค่าเพิ่มด้วยมีโจทย์ที่ว่าจะทำอย่างไรให้สินค้าเกษตรที่มีราคาตกต่ำมากๆ หรือล้นตลาด จะทำอย่างไรใ
เจลาโต้ ของหวานคลายร้อนที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากจากทั้งชาวไทยและต่างชาติ ด้วยรสสัมผัสอันหวานนุ่มละมุนลิ้น เติมเต็มความชุ่มฉ่ำจากเนื้อผลไม้สดหลากรส โดยใช้นมโคเป็นส่วนประกอบหลัก ส่งผลให้มีไขมันต่ำและมีรสชาติที่เข้มข้น นับเป็นคุณสมบัติอันแสนพิเศษของเจลาโต้ที่เชื้อเชิญให้ลองชิม ด้วยสภาพเศรษฐกิจและสังคมที่มีการแปรเปลี่ยนไป การประกอบธุรกิจส่วนตัวได้รับความนิยมเพิ่มสูงขึ้น เพราะฉะนั้น ผู้ที่สามารถปรับตัวให้เข้ากับกระแสโลกาภิวัตน์โดยที่ยังคงรักษาจุดยืนของตนเองเอาไว้ได้และมีแนวคิดที่แปลกออกไปจึงอยู่รอดได้ในสังคมยุคปัจจุบัน คุณเกสิน สุขสวัสดิ์ หรือ คุณเกรท หนุ่มมาดเข้มนัยน์ตาชวนฝัน นับเป็นอีกหนึ่งในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่เลือกลิขิตชีวิตด้วยตนเองผ่านการสร้างแบรนด์ “Great Get Gelato” เจลาโต้รสแท้ที่ยังคงรักษาเอกลักษณ์รูปแบบการผลิตเหมือนดั่งเช่นในประเทศอิตาลีพร้อมเสิร์ฟเป็นอาหารว่างหรือของหวานหลังอาหารให้ได้กินกันอย่างจุใจ คุณเกรท เล่าว่า ก่อนเริ่มต้นทำธุรกิจผลิตและจำหน่ายเจลาโต้ในจังหวัดชุมพร ได้ประกอบธุรกิจแพปลาของครอบครัว รับซื้อปลาอยู่ที่ตลาดมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2557 ได้มีโ
จากหัวปลี 5 กิโลกรัม ราคาไม่กี่สิบบาท เพิ่มมูลค่า กลายเป็น 5 กิโลกรัม 1,500 บาท ขึ้นมาได้ยังไงมาดูกัน! คุณเสาวลักษณ์ มณีทอง หรือ พี่จอน บ้านเลขที่ 339 หมู่ที่ 4 ตำบลพระธาตุ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก อดีตพนักงานออฟฟิศ ทำงานเกี่ยวกับระบบซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ หวนคืนถิ่นกลับมาพัฒนาบ้านเกิดที่จังหวัดตาก ที่มาของผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มหัวปลี เพิ่มน้ำนมแม่ พี่จอน เล่าว่า ตนเองทำงานประจำอยู่ที่กรุงเทพฯ มานานกว่า 10 ปี จนมีความรู้สึกว่าอิ่มตัวกับงานประจำที่ทำแล้ว อยากกลับบ้านมาดูแลพ่อกับแม่ จึงพยายามมองหาอาชีพที่จะรองรับตัวเองหลังจากลาออกจากงานมาแล้ว ใช้เวลามองหาอยู่นานก็ยังไม่เจออาชีพที่ถูกใจและให้เงินเดือนเท่าๆ เดิมจากที่ทำงานอยู่กรุงเทพฯ จึงมีความคิดที่ว่าในเมื่อหางานหาเงินที่ต้องการไม่ได้ ทำไมไม่ลองกลับมาพัฒนาอาชีพเกษตรของพ่อแม่ให้ดีขึ้น พัฒนาให้หลุดพ้นจากปัญหาการตลาดที่มีมานาน โดยเริ่มจากการมองหาประโยชน์จากสิ่งใกล้ตัว เนื่องจากเกษตรกรในชุมชนมักจะปลูกกล้วยกันเป็นส่วนใหญ่ จึงมองว่าน่าจะเป็นจุดที่สร้างผลิตภัณฑ์เด่นขึ้นมาได้ บวกกับแนวคิดที่อยากจะพัฒนาสร้างรายได้สร้างอาชีพให้กับคนในชุมชน จนเกิดไอเดี
เทรนด์การบริโภค ผู้คนยุคปัจจุบันให้ความสำคัญกับสุขภาพคือ การลดน้ำตาล ลดไขมัน ทำให้อาหารที่ทำจากพืชธรรมชาติขยายตัวเติบโตมากขึ้น “ช็อกโกแลต” ที่ทำจากผลโกโก้ 100% และใช้สารสกัดหญ้าหวานสตีเวียแทนน้ำตาล จึงเหมาะสำหรับผู้บริโภคที่รักสุขภาพช่วยเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการ และมีหลากหลายรสชาติให้ผู้ชื่นชอบช็อกโกแลตได้เลือกสรร เดิมช็อกโกแลตแท้ๆ ราคาค่อนข้างสูงเพราะต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ทว่าวันนี้สามารถซื้อช็อกโกแลตคุณภาพดี ราคาไม่สูงนักได้ที่จันทบุรี เพราะมีผู้ปลูกโกโก้และผลิตช็อกโกแลตภายใต้แบรนด์ “บีนทูบาร์ ช็อกโคแลต” สามารถไปเที่ยวชม ชิม และซื้อได้ หรืออาจจะมองหาได้ตามร้านจำหน่ายอาหารคีโตทั่วไปทั้งในกรุงเทพมหานคร ต่างจังหวัด และร้านของฝากจังหวัดจันทบุรี เริ่มจากชอบรับประทานทานช็อกโกแลต อาหารคีโตเจนิก คุณจีรนุช ธรรมอินทอง หรือ คุณปุ้ม อายุ 46 ปี อยู่บ้านเลขที่ 28/3 หมู่ที่ 9 ตำบลคลองทราย อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี เจ้าของแบรนด์ “บีนทูบาร์ ช็อกโคแลต” เล่าว่า เดิมทำสวนมังคุดรุ่นปู่ย่า รับช่วงต่อจากพ่อแม่ มาร่วม 20 ปี เคยทำงานบริษัทโฆษณา นักจัดรายการวิทยุชุมชน เพิ่งทำธุรกิจช็อกโกแลตขายมาได้ 2 ปีเศ
คุณธนาวดี ศรีมันตะ อยู่บ้านเลขที่ 74 หมู่ที่ 7 บ้านหนองแคน ตำบลนาโส่ อำเภอกุดชุม จังหวัดยโสธร อดีตพนักงานลูกจ้างสหกรณ์ สร้างชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นจากการใช้โอกาสที่มี เรียนรู้โครงการสร้างอาชีพต่างๆ ที่ทางสหกรณ์ได้จัดขึ้นเพื่อให้ความรู้กับสมาชิก จนกระทั่งปี 2559 ได้ตัดสินใจเข้าร่วมโครงการลดพื้นที่ทำนา 5 ไร่ ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ เนื่องจากพื้นที่ไม่เหมาะสมกับการทำนา แห้งแล้ง น้ำไม่พอใช้ จึงตัดสินใจจ้างรถแบ๊กโฮมาขุดบ่อเลี้ยงปลาแทน โดยมีประมงจังหวัด ประมงอำเภอ เข้ามาช่วยเหลือ จัดอบรมให้ความรู้ตั้งแต่ขั้นตอนการเลี้ยงไปจนถึงขั้นตอนการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ทั้งปลาส้ม ปลาแดดเดียว และปลา 3 รส จนสามารถนำมาประกอบอาชีพได้ เมื่อเรียนรู้จนเกิดความชำนาญจึงอาสาตัวเองเป็นประมงอาสาเมื่อปี 2561 จุดประสงค์เพื่อส่งเสริมสมาชิกสหกรณ์ได้มีอาชีพ มีรายได้ไปจุนเจือครอบครัว เทคนิคเลี้ยงปลาตะเพียน-ปลานิล แบบอินทรีย์ ต้นทุนต่ำ ปลาโตดี หลังจากเข้าร่วมโครงการลดพื้นที่ทำนา คุณธนาวดีก็เริ่มขุดบ่อทดลองเลี้ยง โดยทางประมงจังหวัดได้มอบพันธุ์ปลาให้ 6,000 ตัว ต่อ 1 บ่อ แต่ด้วยความที่มีพื้นที่เยอะลูกปลาไม่พอจึงมีคว
คุณธนัทธร กาญจนพิศาล หรือ คุณนิก อยู่บ้านเลขที่ 92 หมู่ที่ 11 ตำบลวัดแก้ว อำเภอบางแพ จังหวัดราชบุรี เกษตรกรรุ่นใหม่ไฟแรงที่มองเห็นอนาคตช่องทางการสร้างรายได้และการต่อยอดจากปลาสลิด มองว่าอาชีพเกษตรกรเป็นอาชีพที่น่าสนใจ โดยเริ่มจากการเลี้ยงเพื่อขายเป็นปลาสด ต่อมามีการศึกษาการตลาดเพิ่มขึ้น เห็นว่าตลาดสินค้าแปรรูปจากปลาสลิดค่อนข้างไปได้ดี และการเกษตรกับอุตสาหกรรมเป็นของคู่กันอยู่แล้ว ซึ่งในอนาคตปลาสลิดราคาอาจจะตก แต่ถ้านำมาแปรรูปก็จะเป็นการชดเชยและต่อยอดรายได้ขึ้นมา การเลี้ยงปลาสลิด ให้ได้คุณภาพ เพื่อนำมาแปรรูป ต้องใส่ใจทุกขั้นตอน คุณนิก เล่าว่า ตนเองเริ่มเลี้ยงปลาสลิดมานานกว่า 7 ปี ช่วง 3 ปีแรกเลี้ยงเพื่อขายเป็นปลาสดเพียงอย่างเดียว เริ่มมามีการแปรรูปตอนช่วง 4 ปีหลังมานี้ โดยการเลี้ยงของที่ฟาร์มจะแบ่งเลี้ยงทั้งหมด 6 บ่อ ขนาดของแต่ละบ่อไม่เท่ากัน มีตั้งแต่ขนาด 7-20 ไร่ ต่อบ่อ และมีการทดลองเลี้ยงปลามาหลายรูปแบบ ทั้งเลี้ยงแบบหนาแน่น เลี้ยงแบบเบาบาง จนได้ค้นพบวิธีเลี้ยงแบบพอดีๆ ปลาอยู่สบาย คือประมาณ 1-1 ตันครึ่ง ต่อไร่ วิธีการคำนวณ ปริมาณการปล่อยปลา 1 บ่อ ต้องคำนวณต่อไร่ และคำนวณอัตรารอด และอ
บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) บรรเทาความเดือดร้อนชาวสวนผลไม้ ที่โดนผลกระทบโควิด–19 ประสบปัญหาการส่งออก มีแนวโน้มราคาตกต่ำ จัดทีมปูพรมรับซื้อทั้งผลไม้ตามฤดูกาล พร้อมชวนคนไทยอุดหนุนชาวสวน ปลุกกระแสรณรงค์บริโภคผลไม้ไทยทุกสาขา นางศิริพร เดชสิงห์ รองประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายงานการสื่อสารองค์กร บริษัท สยามแม็คโคร จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดไวรัสโคโรน่า COVID -19 ได้ส่งผลกระทบในหลายประเทศทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย เฉพาะอย่างยิ่ง ภาคการเกษตร มีแนวโน้มผลไม้ล้นตลาดมากกว่าปีก่อน แม็คโครจึงเร่งส่งทีมจัดซื้อพูดคุยกับเกษตรกร และรับซื้อผลผลิตเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนในช่วงนี้ พร้อมทั้งจัดโปรโมชั่น และประชาสัมพันธ์ สร้างกระแสรณรงค์ให้คนไทยอุดหนุนสินค้าเกษตร ช่วยชาวสวนไทยผ่านวิกฤตนี้ไปด้วยกัน “เป็นที่ทราบกันดีว่า ผลผลิตทั้งหมดของผลไม้ตามฤดูกาลที่ออกมาแต่ในละปี จะมีการบริโภคภายในประเทศเพียง 30 เปอร์เซนต์ ส่งออกถึง 70 เปอร์เซนต์ แต่เนื่องจากสถานการณ์โควิด -19 ที่เกิดขึ้น ชาวสวนต้องประสบปัญหาในการส่งออก ขณะที่ปริมาณผลผลิตคาดการณ์ว่าจะมีแนวโน้มมากกว่าปีที่แล้ว เราทุกภาคส่วนจ
อะโวกาโด ผลไม้มากประโยชน์ นอกจากจะช่วยสร้างสุขภาพที่ดีแล้ว ในปัจจุบันยังมีการพัฒนานำนวัตกรรมต่างๆ มาสกัดทำเครื่องสำอางจากอะโวกาโด และได้รับความสนใจจากคนทั่วโลก เนื่องด้วยคุณสมบัติที่ซึมซาบสู่ผิวได้ดี เหมาะแก่การนำมาทำเครื่องประทินผิวเกือบทุกชนิด นับเป็นข่าวดีของเกษตรกรทั่วโลก และเป็นข่าวดีสำหรับเกษตรกรชาวไทย และผู้ประกอบการนักคิดนักพัฒนาทั้งหลาย ที่จะมีโอกาสสร้างช่องทางเพิ่มรายได้อีกทางหนึ่ง คุณยุทธนาศักดิ์ แก้วคำ (โจ้) เจ้าของไร่ยังคอยวัลเล่ย์ อยู่บ้านเลขที่ 32 หมู่ที่ 3 ตำบลแม่ฮี้ อำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เล่าว่า เรียนจบจากคณะสัตวศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยแม่โจ้ หลังจากเรียนจบออกมาไม่มีโอกาสได้ไปทำงานตามที่ใจรักเพราะคุณแม่ป่วยจึงต้องกลับบ้านมาดูแลท่าน ซึ่งในระหว่างที่ดูแลคุณแม่ก็ไม่รู้จะทำอะไรดี จึงเกิดความคิดที่จะพยายามสร้างรายได้ และบังเอิญที่บ้านมีต้นอะโวกาโดที่ปลูกไว้สมัยคุณตาตั้งแต่ปี 2522 ซึ่งอะโวกาโดที่คุณตาปลูกไว้มีความเป็นมามากมาย “ในปี 2552 ในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่านเสด็จมาที่อำเภอกัลยาณิวัฒนา คุณตาเป็นชาวเขา และเป็นสมาชิกโครงการหลวงรุ่นแรกแถบบริเวณนั้น ครั้งที่ในหลวงรัชก
การถนอมอาหารเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่มีมานาน ชาวบ้านที่ปลูกผักก็จะดองผักเก็บไว้กินได้นานๆ เนื่องจากสมัยก่อนตู้เย็นไม่ได้มีประจำบ้านกันทุกบ้านเหมือนปัจจุบันนี้ ส่วนคนที่อยู่ใกล้แหล่งน้ำจืดก็จะมีการยกยอในหน้าฝนได้ปลามามากแจกจ่ายกันกินแล้วก็ไม่หมดจึงได้ทำปลาแห้ง หมักน้ำปลา ปลาร้าก็เป็นภูมิปัญญาของเรา ชาวประมงติดทะเลก็มีวิถีชีวิตของเขา การหมักกะปิ ทำน้ำปลา ปลาแห้ง ปลาเค็มก็เป็นวิถีชาวบ้านเช่นกัน สมัยนั้นได้แค่เก็บไว้กินให้ตลอดปีหรือไม่ก็แจกญาติพี่น้อง อาจพอได้แลกปัจจัยอย่างอื่นที่ตัวเองไม่มีก็พอได้ แต่ปัจจุบันอะไรๆ ก็ต้องซื้อหาแล้ว ชาวประมงพื้นบ้าน บ้านแหลมสัก ตำบลแหลมสัก อำเภออ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ทุกบ้านรู้จักการถนอมอาหารด้วยการทำปลาแห้ง ปลาเค็ม มาตั้งแต่ปู่ย่าตายายสืบทอดต่อมาจนถึงปัจจุบัน เนื่องจากเป็นวิถีพื้นบ้านของชุมชน ในฤดูที่ปลามีให้จับอุดมสมบูรณ์ก็ได้แปรรูปปลาสดให้เป็นของแห้งที่สามารถเก็บไว้กินได้นานวันโดยไม่เสียคุณค่าทางอาหาร ถ้าปลาแห้งที่ทำได้มีจำนวนมากในสมัยก่อนก็ใช้แลกกับอาหารและของใช้ที่จำเป็นอย่างอื่น ซึ่งเป็นที่พอใจของทั้งสองฝ่าย มีโอกาสได้ไปจัดหวัดกระบี่โดยไปเป็นกรรมการตัดสิ
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ
กระแสปลูกผลไม้พรีเมียมกินเองกำลังมาแรง โดยเฉพาะ “บลูเบอร์รี่” ผลไม้ลูกเล็กสีฟ้าเข้มที่ขึ้นชื่อเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว และราคาค่อนข้างสูงในท้องตลาด หลายคนอาจคิดว่าบลูเบอร์รี่ปลูกได้เฉพาะในประเทศเมืองหนาวเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเข้าใจการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถางอย่างถูกต้อง และคอยศึกษาและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศประเทศไทย ก็สามารถปลูกได้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวมแนวทางการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถาง ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมต้นพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนการจัดการเพื่อให้ต้นแข็งแรงและสามารถออกดอกติดผลได้อย่างเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย การเลือกสายพันธุ์คือ “หัวใจ” ของการปลูกบลูเบอร์รี่ในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยเลยก็ว่าได้ เพราะบลูเบอร์รี่เป็นพืชเมืองหนาวที่ต้องการ “ชั่วโมงความหนาว” (chilling hours) เพื่อกระตุ้นการออกดอก หากเลือกสายพันธุ์ไม่เหมาะ แม้จะดูแลดีแค่ไหนก็อาจไม่ออกผล บลูเบอร์รี่แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ Highbush, Lowbush และ Rabbiteye ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความต้องการอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยทั่วไปกลุ