Video Content
ชุมชนบ้านกุ่มพัฒนา ส่วนใหญ่จะยึดอาชีพเลี้ยงโคนม แต่ต้องประสบปัญหาต้นทุนการเลี้ยงที่สูง เกษตรกรต้องหยุดกิจการและหันไปยึดอาชีพอื่นทดแทน เนื่องจากหนี้สินที่เกิดจากการลงทุนในภาคเกษตรแต่ละปี ส่งผลทำให้ตัวเลขหนึ้ครัวเรือนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากปัญหา นำมาซึ่งการรวมกลุ่มแม่บ้านภายใต้ชื่อ กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านกุ่มพัฒนาที่เริ่มจากการเพาะเห็ด โดยนำโรงเรือนที่เคยเลี้ยงโคนมมาเป็นโรงเรือนเพาะเห็ด และมีการพัฒนากิจกรรมและผลิตภัณฑ์จากเห็ด เช่น น้ำพริกเผาเห็ด แหนมเห็ด จนมาสู่กล้วยตากจากกล้วยน้ำว้าพันธุ์ดั้งเดิมของชุมชน พร้อมกรรมวิธีบ่มตามภูมิปัญญาโบราณของบรรพบุรุษ ภายใต้ชื่อ กล้วยตากแบรนด์กุ่มทอง ที่ยึดหลักในการดำเนินกิจกรรมกลุ่ม ตามวิสัยทัศน์ “มีน้ำใจ ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง” #เห็ด #น้ำพริก #แหนม #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
ปัญหาภัยธรรมชาติ เป็นปัญหาใหญ่ที่ชาวบ้านในเขตพื้นที่ป่าชุมชนดงมัน ตำบลค้อเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร หลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ลุ่มต่ำและเป็นเส้นทางน้ำไหลผ่าน ทำให้ประสบปัญหาน้ำท่วมในช่วงฤดูฝน พอถึงช่วงฤดูแล้งน้ำกลับไม่เพียงพอต่อการอุปโภคบริโภคและทำการเกษตร แต่ปัญหาเหล่านี้ต้องยอมสยบให้กับการร่วมแรงของช้าวบ้าน 7 หมู่บ้าน ที่ฟื้นฟูป่าชุมชนกว่า 3,000 ไร่ นำไปสู่การผลิตสินค้าที่ได้เป็นของขวัญจากป่า จนกลายเป็นโอท็อประดับ 5 ดาว ของจังหวัดยโสธร ที่สร้างรายได้เข้าชุมชนปีละหลายสิบล้านบาท พวกเขาผลิตอะไร ติดตามได้ในเสียงจากแผ่นดิน #ป่าชุมชน #เห็ด #ยโสธร #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
ติดตามเกษตรชาวสวนทุเรียนที่ร่วมมือกันปรับปรุงพื้นที่จากอดีตพื้นที่ที่ขึ้นชื่อว่าแห้งแล้ง โดยใช้ประโยชน์จากของขวัญจากผืนดินที่เป็นดินภูเขาไฟแร่ธาตุสูงมาพัฒนาการปลูกทุเรียน สร้างแบรนด์ “ทุเรียนภูเขาไฟ” ที่มีรสชาติไม่เหมือนใคร สามารถช่วยเปลี่ยนแปลงชีวิตชาวสวนทุเรียนในพื้นที่ จังหวัดศรีสะเกษ ได้มากมายจากหน้ามือเป็นหลังมือ #ทุเรียนภูเขาไฟ #หมอนทอง #ศรีสะเกษ #GI #สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
แต่กว่าจะมาโด่งดังอย่างทุกวันนี้ “ทุเรียนภูเขาไฟ” ของ จ.ศรีสะเกษ ในอดีตนั้นเป็นเพียงสวนทุเรียนที่ผลผลิตราคาถูก กิโลกรัมละไม่กี่สิบบาทจนชาวสวนแทบจะโค่นต้นทิ้งเปลี่ยนไปปลูกอื่นทดแทน พวกเขามีวิธีบริหารจัดการอย่างไรจึงสามารถผลักดันให้ แบรนด์ “ทุเรียนภูเขาไฟ” ศรีสะเกษ โด่งดังและมีมูลค่าสูงอย่างทุกวันนี้ ถึงขนาดกำลังพัฒนาสู่การเป็นสินค้า GI หรือสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ ไปหาคำตอบได้ใน เสียงจากแผ่นดิน season3 EP.7 “ทุเรียนภูเขาไฟศรีสะเกษ” รวมกลุ่มผลิต – ยกระดับเป็นสินค้าเกษตร GI #ทุเรียนภูเขาไฟ #หมอนทอง #ศรีสะเกษ #GI #สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
จากสภาพพื้นที่ของชาวบ้าน ต.ทุ่งช้าง อ.ทุ่งช้าง จ.น่าน ที่มีภูเขาล้อมรอบทำให้พื้นที่ทางการเกษตรมีจำนวนจำกัดและเลี้ยงไก่dyoแบบตามมีตามเกิด ไม่มีระบบการจัดการที่ดี ทำให้ประสบปัญหาไก่ป่วยตาย มีอัตราการรอดต่ำ อีกทั้งไก่ที่เลี้ยงเป็นพันธุ์พื้นเมืองที่เนื้อเหนียว ไม่เป็นที่นิยม แต่จากการการชักชวนตั้งกลุ่มและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเลี้ยงไก่พื้นเมืองไปพร้อมๆ กับปศุสัตว์อำเภอทุ่งช้างที่เข้ามาอบรม ทำให้สามารถพัฒนาการเลี้ยงไก่ประดูหางดำทุ่งช้างในเชิงพาณิชย์ได้อย่างยั่งยืน ติดตามเรื่องราวของพวกเขาได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน season3 EP.6 “วิสาหกิจชุมชนกลุ่มผู้เลี้ยงไก่ประดู่หางดำทุ่งช้าง” เลี้ยงปล่อยอิสระในระบบอินทรีย์ เพิ่มมูลค่าไก่พื้นเมืองอย่างยั่งยืน #ไก่ประดู่หางดำ #ทุ่งช้าง #น่าน #ไก่พื้นเมือง #แก้ปัญหา #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
จากอดีตชุมชนที่ปลูกพืชเชิงเดี่ยวอย่าง อ้อย ของชาวบ้านบึงสำราญ ต.ถาวรวัฒนา อ.ทรายทองวัฒนา จ.กำแพงเพชร ทำให้สร้างได้ได้เพียงปีละ 1-2 ครั้ง เท่านั้น ส่งผลให้การพัฒนาหมู่บ้านเป็นไปได้ช้า บางปีถึงกับหยุชะงัก แต่เมื่อวันหนึ่งการทำการเกษตรแบบที่เรียกว่า “เกษตรที่หลากหลาย” ได้เผยแพร่เข้ามาสู่หมู่บ้านแห่งนี้ผ่านความร่วมมือระหว่างผู้นำชุมชน หน่วยงานรัฐ และชาวบ้าน ทำให้เกิดโครงการฟาร์มชุมชนบึงสำราญที่เป็นต้นแบบให้ชาวบ้านได้เรียนรู้วิถีการทำเกษตรที่หลากหลาย ยืนหยัดและพึ่งพาตัวเองได้ ติดตามเรื่องราวของพวกเขาได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน season3 EP.5 “เกษตรหลากหลาย สร้างความสำราญให้ชุมชน” #บึงสำราญ #เกษตรหลากหลาย #กำแพงเพชร #รวมกลุ่ม #แก้ปัญหา #เสียงจากแผ่นดิน #มูลนิธิปิดทองหลังพระ
ความสำเร็จกลุ่มเกษตรกรเพาะกล้าบ้านท่าไม้ จ.นครสวรรค์ ที่ยกระดับการทำนาแบบเดิมๆ สู่การทำนาแบบครบวงจร มีการชักชวนสมาชิกเข้ามาทำงานร่วมกันในรูปแบบกลุ่ม เน้นให้ทุกคนลงมือทำด้วยตัวเองในทุกกิจกรรมที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะการใช้เทคโนโลยีเครื่องจักรกลการเกษตรที่นำเข้ามาประยุกต์ใช้ในเพาะต้นกล้า การดำนา การดูแล และการเก็บเกี่ยวผลผลิต จะมีการแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน จึงสามารถยกฐานะจากชุมชนที่เคยประสบปัญหาการขาดแคลนปัจจัยการผลิตที่มีคุณภาพสู่การเป็นชุมชนที่มีศักยภาพในการผลิตข้าวได้อย่างยั่งยืน ติดตามเรื่องราวของพวกเขาได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน season3 EP.4 “ธุรกิจเพาะกล้าบ้านท่าไม้ ยกระดับการผลิต สร้างความสำเร็จที่เปี่ยมสุข” #เสียงจากแผ่นดิน #ข้าว #พันธุ์ข้าว #รวมกลุ่ม #แก้ปัญหา #บ้านท่าไม้ #นครสวรรค์
ปัญหาหลักๆ ของเกษตรกรทั่วไป มีทั้งปัญหาด้านราคา ผลผลิตคุณภาพต่ำ ที่สำคัญคือการถูกเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลางไม่เว้นแม้แต่ราชาแห่งผลไม้อย่าง “ทุเรียน” สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากรูปแบบการทำเกษตรแบบเดิมๆ ที่ต่างคนต่างทำ ต่างคนต่างขาย ทำให้ผลผลิตของแต่ละสวนมีคุณภาพที่แตกต่างกัน เกิดการแข่งขันด้านราคากันเอง ซึ่งสวนทางกับต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้นทุกปี การรวมกลุ่มเป็นทางออกในการแก้ปัญหาของชาวสวนทุเรียน ต.ทุ่งเบญจา อ.ท่าใหม่ จ.จันทบุรี เพราะผลผลิตที่ได้จะไปในทิศทางเดียวกัน ทั้งคุณภาพ ต้นทุน และการตลาด สร้างอำนาจต่อรองกับพ่อค้าคนกลางได้ จนปัจจุบันกลายเป็น “วิสาหกิจชุมชนและกลุ่มชาวสวนทุเรียนจันท์” ที่สามารยกระดับเป็นศูนย์เรียนรู้การผลิตและการตลาดทุเรียนแบบครบวงจร พวกเขาทำได้อย่างไรติดตามได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน season3 EP.3 “ชาวสวนทุเรียน เมืองจันท์ รวมพลัง สร้างความเข้มแข็ง เพิ่มมูลค่า เน้นคุณภาพ” #เสียงจากแผ่นดิน #ทุเรียน #วิสาหกิจชุมชน #จันทบุรี #durian #ราชาผลไม้
ปริมาณผลผลิตมะม่วงที่มากขึ้นของชาวสวนมะม่วง ต.หินซ้อน อ.พนมสารคราม จ.ฉะเชิงเทรา แทนที่จะเป็นเรื่องดีแต่กลับสวนทางกับราคารับซื้อในแต่ละปี ปัญหาส่วนหนึ่งเนื่องมากจากการขาดคุณภาพและเอกลักษณ์ของมะม่วงที่นี่ อีกทั้งปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูง ไม่มีตลาดรองรับที่แน่นนอน บางรายขาดทุนถึงกับต้องกู้หนี้ยืมสินมาใช้หมุ่นเวียนในฤดูกาลผลิตถัดไป เกษตรกรจึงลุกขึ้นมารวมตัวกันผลักดันการผลิตมะม่วงเพื่อการส่งออกตามมาตรฐาน GAP และนำระบบตรวจสอบย้อนกลับถึงแหล่งผลิต ด้วยระบบ QR CODE มาประยุกต์ปรับใช้ในรูปแบบของสหกรณ์ สามารถเป็นศูนย์กลางติดต่อประสานงานระหว่างองค์กรต่างๆ จนสามารถส่งขายได้ตั้งแต่ตลาดไทย ห้างสรรพสินค้า หรือส่งออกไปทั้ง อเมริกา ยุโรป จีน ญี่ปุ่น พวกเขาทำได้อย่างไร ติดตามได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน season3 EP.2 “รวมใจเป็นหนึ่ง มุ่งมั่นพัฒนา คุณภาพมะม่วงสู่ระดับสากล” #เสียงจากแผ่นดิน #มะม่วง #สหกรณ์ #ฉะเชิงเทรา #ส่งออก
จากวัฒนธรรมและรูปแบบการทำเกษตรแบบเดิมๆ ของชาวบ้านบ้านหนองจิกสี ต.แหลมรัง อ.บึงนาราง จ.พิจิตร ที่เป็นเกษตรเชิงเดี่ยวสร้างรายได้เพียงปีละครั้ง สาเหตุเนื่องจากไม่มีน้ำเพียงพอต่อการเพาะปลูก ถึงแม้จะมีการขุดบ่อเก็บน้ำ แต่ก็ยังไม่เพียงพอที่ใช้ทำนาและทำไร่ได้ทั้งปี หลายครั้งต้องแบกรับความเสี่ยงจากความแปรปรวนของดินฟ้าอากาศและฝนทิ้งช่วง ส่งผลกระทบทำให้ผลผลิตเสียหาย จนกลายเป็นต้นเหตุของการเกิดหนี้สินเกือบยกหมู่บ้าน แต่ด้วยการแสวงหาความรู้และเปิดรับความร่วมมือจากภายนอกมาเป็นองค์ความรู้ที่ผสมผสานกับภูมิปัญญาชาวบ้าน นำมาซึ่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันเองภายในชุมชน จนก่อเกิดเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบบ้านหนองจิกสีที่สร้างอาชีพและสร้างรายได้ต่างๆ มากมาย กลายเป็นแหล่งผลิตพืชผักที่มีคุณภาพรวบรวมส่งไปยังตลาดสี่มุมเมืองได้ถึงวันละกว่า 20 ตัน แต่ทุุกความสำเร็จไม่ได้มาโดยง่าย ต้องใช้ทั้งความรู้ เวลา และความสามัคคี ไปติดตามพวกเขาได้ใน สารคดีเสียงจากแผ่นดิน ตอน “พัฒนาอาชีพ ปลูกพืชผักสวนครัว เสริมเศรษฐกิจชุมชน” #สารคดีเสียงจากแผ่นดิน #บ้านหนองจิกสี #พืชผักสวนครัว #เศรษฐกิจชุมชน #พิจิตร #ปิ
