Featured พืชทำเงิน เกษตรรอบด้าน

 “ ข้าวลืมผัว”  ข้าวเหนียวนาปี ของชาวเขาเผ่าม้ง เติบโตดีในพื้นที่สูง ที่มีสภาพอากาศเย็นทั้งปี   

ข้าวลืมผัว เป็นข้าวเหนียวดำนาปี ที่มีลักษณะเด่นเป็นเอกลักษณ์ เมื่อนำไปหุงสุกเมล็ดข้าวมีกลิ่นหอม ผิวมัน นุ่มเหนียว มีคุณค่าทางโภชนาการสูง สามารถทำอาหารได้หลากหลายรูปแบบทั้งข้าวผัด เมนูอาหารญี่ปุ่นจำพวกซูชิ ขนมปัง และเมนูขนมหวานอื่นๆ

ที่มาของชื่อ “ ข้าวลืมผัว ”

คำว่า “ ข้าวลืมผัว” ที่สะดุดหูนี้มีที่มาจากเรื่องเล่าของชาวม้งที่ว่า ภรรยาหุงข้าวเหนียวลืมผัวไว้รอสามี แต่ด้วยความอร่อยและหอมของข้าว ทำให้เธอกินจนหมดโดยไม่รู้ตัวนั่นเอง

ลักษณะประจำพันธุ์

ข้าวเหนียวลืมผัว ( Leum Pua)เหมาะสำหรับปลูกในสภาพไร่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ของดินดี ที่ระดับความสูงประมาณ 400-800 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง  ลักษณะประจำพันธุ์เป็นข้าวเหนียว สูงประมาณ 151 เซนติเมตร  ไวต่อช่วงแสง อายุเบา เก็บเกี่ยวประมาณกลางเดือนตุลาคม  ทรงกอตั้ง ต้นแข็ง ไม่ล้มง่าย ปล้องสีเหลืองอ่อน กาบใบและใบสีเขียว ลิ้นใบสีน้ำตาลอ่อน หูใบสีเหลืองน้ำตาล ใบธงหักลง คอรวงยาว รวงค่อนข้างแน่น  กลีบดอกระยะออกรวง 50 % มีสีเขียวอ่อน เมื่อระยะน้ำนมกลีบดอกจะเปลี่ยนเป็นแถบสีม่วงบนพื้นสีเขียวอ่อน เมื่อเข้าสู่ระยะแป้งแข็งสีกลีบดอกจะเปลี่ยนเป็นสีฟางแถบม่วงดำ


เมื่อระยะข้าวสุกแก่สีเปลือกเมล็ดเปลี่ยนสีฟางแถบดำหรือสีฟาง เมล็ดข้าวเปลือกสีฟางแถบดำ  ระยะพักตัวของเมล็ดประมาณ 5 สัปดาห์  คุณภาพการสีดีได้ข้าวเต็มเมล็ด  ลักษณะเด่น ข้าวกล้องเมื่อหุงสุก มีกลิ่นหอม ลักษณะสัมผัสแรกเดี้ยวจะกรุบ หนึบ ภายในนุ่มเหนียว  ข้อควรระวัง    ข้าวพันธุ์นี้ อ่อนแอต่อโรคไหม้และโรคขอบใบแห้ง เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และเพลี้ยกระโดดหลังขาว จึงต้องดูแลเป็นพิเศษในการเพาะปลูก

ใช้เวลา 17 ปี ในการคัดเลือกสายพันธุ์บริสุทธิ์

กรมการข้าวโดย ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก พบว่า กลุ่มชาวไทยภูเขาเผ่าม้ง พื้นที่บ้านรวมไทยพัฒนาที่ 3 ต.รวมไทยพัฒนา อ.พบพระ จ.ตาก ปลูกข้าวเหนียวนาปี พันธุ์ “ลืมผัว” ในสภาพข้าวไร่ซึ่งสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 650 เมตร “ข้าวเหนียวดำลืมผัว” เป็นข้าวที่มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีม่วงดำ มีกลิ่นหอม รสชาติอร่อย เมื่อเคี้ยวจะรู้สึกมันและนุ่มแบบหนุบๆ รสชาติอร่อย เหมาะที่จะปลูกในสภาพภูมิอากาศหนาว แต่ให้ผลผลิตไม่มากนัก อยู่ราวไร่ละ 343-455 กิโลกรัม แต่เมื่อนำมาปลูกในพื้นราบ ผลผลิตที่ได้อยู่ระหว่าง 200-350 กิโลกรัมต่อไร่

 นักวิจัยจากศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลกเล็งเห็นความสำคัญของพันธุ์ข้าวชนิดนี้ จึงเก็บรวบรวมพันธุ์ข้าวลืมผัวของกลุ่มชาติพันธุ์ชาวม้ง จากจังหวัดตาก มาปลูกเปรียบเทียบกับข้าวที่ปลูกจากแหล่งเดิม (อำเภอพบพระ) และคัดเลือกพันธุ์ให้บริสุทธิ์ ระหว่างปี 2534-2538 และ คณะกรรมการบริหาร กรมการข้าว มีมติให้เป็นพันธุ์รับรอง เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2555  และนำไปปลูกทดลองในโครงการตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่ จ.เพชรบูรณ์ ต่อมาได้เมล็ดพันธุ์มาทำการขยาย เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำไปปลูกบริโภคกันอย่างทั่วถึง ในพื้นที่ภาคเหนือเช่น จังหวัดเชียงราย  จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดเลย เป็นต้น  

ประโยชน์และสรรพคุณของข้าวลืมผัว:

 ข้าวเหนียวลืมผัวมีคุณค่าทางโภชนาการสูง โดยเฉพาะสารต้านอนุมูลอิสระรวม สารเหล่านี้ ได้แก่ แอนโทไซยานิน และแกมมา โอไรซานอล กรดไขมันไม่อิ่มตัว เช่น โอเมกา 3 โอเมกา 6 และโอเมกา 9 วิตามิน เข่น วิตามิน อี ธาตุอาหาร เช่น เหล็ก แคลเซียม แมกกานีส  ช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็ง ช่วยบำรุงร่างกาย: บำรุงสมอง บำรุงผิวพรรณ ป้องกันโรค: เช่น โรคหัวใจ โรคเบาหวาน โรคสมองเสื่อม ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอล: ช่วยลดความอ้วน

การแปรรูป:

นิยมนำข้าวลืมผัวไปนึ่งเป็นข้าวเหนียว นอกจากนี้ยังสามารถนำไปผสมกับข้าวชนิดอื่นๆ เพื่อเพิ่มรสชาติและสีสัน นอกจากนี้ยังนิยมนำไปทำเป็นเครื่องดื่ม เช่น ชาข้าว รวมทั้งแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ: เช่น ขนมหวาน พิซซ่าม้ง  ข้าวเหนียวมะม่วง ข้าวเหนียวไก่ถัง ขนมปัง ซูชิ สาโท ปรากฏว่ารสชาติดีมาก ทำให้ข้าวลืมผัวเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคและเกษตรกรจำนวนมาก  

Related Posts