สูตรลับจากฟาร์ม แปรรูปสินค้าเกษตร

นวัตกรรมทำเงิน “ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูป” เก็บรักษาได้นานขึ้นอย่างน้อย 3-6 เดือน ยกระดับอาชีพและรายได้ชาวนาอีสาน

“ข้าวเม่า” ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาวนา ที่นำข้าวนาปีที่อยู่ในช่วงรวงข้าวระยะ 3 เดือน ที่เรียกว่า “ข้าวกำลังเม่า” หรือ “ข้าวตั้งท้อง” มาใส่กระทะคั่วให้สุกพอประมาณ นำไปใส่ครกตำให้เม็ดแบน เอาเปลือกออกก่อนนำ “ข้าวเม่า” ไปขาย  

อย่างไรก็ตาม ข้าวเม่ามีข้อจำกัดเรื่องอายุการเก็บรักษาและการขนส่ง การลิ้มรสข้าวเม่าต้องสั่งจองล่วงหน้าเพราะโดยทั่วไปข้าวเม่าจะถูกผลิตและจัดส่งในวันต่อวัน เพื่อรับประกันคุณภาพความสด ใหม่ และความอร่อย หากทิ้งข้ามวัน ข้าวเม่าจะไม่หอม ไม่เหมาะแก่การบริโภค

ข่าวเม่า
ข้าวเม่าคลุก

นวัตกรรม “ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูป”

อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีศักยภาพในการปลูกข้าวหอมมะลิและข้าวเหนียว กข นอกจากนี้ ยังมีภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการแปรรูปข้าวเม่ามาอย่างยาวนาน สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เล็งเห็นความสำคัญของผลิตภัณฑ์ข้าวเม่าคลุกแบบดั้งเดิมซึ่งมีรสชาติอร่อย มีเอกลักษณ์ความเป็นไทย แต่มีข้อจำกัดเรื่องอายุการเก็บรักษาและการขนส่ง

นายราเชนทร์ วิสุทธิแพทย์ นักวิจัยของสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) จึงได้คิดค้นนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูป ในรูปแบบโจ๊กคัพ มีความนุ่ม หอม หวาน มัน วิธีการรับประทาน เพียงแค่เติมน้ำร้อน คนส่วนผสมให้เข้ากัน สามารถรับประทานได้ภายใน 10 นาที นวัตกรรมนี้สามารถเพิ่มมูลค่าให้กับ “ข้าวหอมมะลิและข้าวเหนียว กข” ซึ่งเป็นวัตถุดิบในชุมชน ทั้งตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ที่ใส่ใจสุขภาพ ที่ชื่นชอบขนมพื้นบ้าน และต้องการความสะดวกสบาย รวมทั้งส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน สร้างรายได้ และสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน


ผลิตภัณฑ์ “ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูป” จำนวน 1 ชุด

นักวิจัยได้อาศัยภูมิปัญญาท้องถิ่นผสมผสานกับเทคโนโลยีแปรรูปอาหารสมัยใหม่ที่เหมาะสมมาใช้ในการแก้ไขปัญหาข้าวเม่าคลุกสด ซึ่งมีข้อกำจัดด้านอายุการเก็บรักษาให้เป็นผลิตภัณฑ์ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูปที่มีคุณภาพ รสชาติดี ปลอดภัย สามารถเก็บรักษาได้นานขึ้นอย่างน้อย 3-6 เดือน สามารถขนส่งระยะไกลได้สะดวก ที่สำคัญยังคงรสชาติความอร่อยแบบดั้งเดิม ตอบโจทย์ตลาดในยุคปัจจุบันได้อย่างดี

เพียงแค่ฉีกซอง ใส่น้ำร้อน

รอไม่นาน ก็ได้รับประทานของอร่อย

ผลิตภัณฑ์ข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูป” จำนวน 1 ชุด ประกอบด้วย ซองฟอยล์ผงปรุงรส ขนาดเล็ก 1 ซอง ซองฟอยล์ข้าวเม่าขนาดใหญ่ 1 ของ และซองพลาสติกใส บรรจุมะพร้าวอบแห้ง 1 ซอง สำหรับวิธีการทำข้าวเม่าคลุกพร้อมบริโภคไม่ยุ่งยาก เพียงทำตาม 4 ขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้  

ฉีกซองฟอยล์ข้าวเม่า ลงถ้วย

1. ฉีกซองฟอยล์ผงปรุงรส แล้วเทผงเครื่องปรุงทั้งหมดลงกล่อง

2. เติมน้ำอุ่น 70 องศาเซลเซียส ประมาณ 7 ช้อนโต๊ะ คนให้เข้ากัน

3. ฉีกซองมะพร้าวอบแห้ง เทมะพร้าวขูดฝอบแห้ง ลงไปในน้ำปรุงที่ผสมเข้ากันแล้ว ตามด้วยฉีกซองฟอยล์ข้าวเม่า ซึ่งประกอบด้วย ข้าวเม่าอบแห้งใช้ช้อนกดมะพร้าว และข้าวเม่าอบแห้ง จมลงในน้ำปรุงรสทั้งหมด

4. ปิดฝากล่อง รอ 10 นาที เพื่อทำให้ข้าวเม่าคืนตัว หากต้องการให้คืนตัวเร็วขึ้นกว่านี้สามารถนำไปใส่ในเครื่องไมโครเวฟ ที่ระดับความแรงไฟปานกลาง เป็นเวลา 1 นาที จะได้ข้าวเม่าคลุกพร้อมรับประทานตามที่ต้องการ

ใช้ช้อนกดมะพร้าว และข้าวเม่าอบแห้ง จมลงในน้ำปรุงรสทั้งหมด ปิดฝากล่อง รอ 10 นาที
จะได้ข้าวเม่าคลุกพร้อมรับประทาน ที่ยังคงรสชาติความอร่อยแบบดั้งเดิม

ถ่ายทอดนวัตกรรมสู่ชุมชนท้องถิ่น

เพื่อให้ชุมชนท้องถิ่นได้นำนวัตกรรมดังกล่าวไปใช้ประโยชน์ได้จริง วว. ได้ถ่ายทอดองค์ความรู้เรื่องการผลิตข้าวเม่าคลุกกึ่งสำเร็จรูปให้กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรอินทรีย์บ้านน้ำอ้อม ณ ทุ่งกุลาร้องไห้ จังหวัดร้อยเอ็ด และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวเม่าอัตลักษณ์เมืองมหาสารคาม เพื่อให้สมาชิกในกลุ่มสามารถนำองค์ความรู้และสูตรการผลิตไปสร้างรายได้ เพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ ต่อยอดเชิงพาณิชย์

ซึ่งโครงการดังกล่าวได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานท้องถิ่นในระดับเชิงนโยบาย เช่น หน่วยงานพัฒนาชุมชน สำนักงานเกษตร และองค์การบริหารส่วนตำบลอำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด ได้นำองค์ความรู้จากงานวิจัยไปบูรณาการในแผนการส่งเสริมผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น ทั้งขยายผลไปยังพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม โดยได้รับความร่วมมือจากพัฒนาชุมชนจังหวัดมหาสารคาม และสำนักงานเกษตรอำเกอเมืองมหาสารคาม เป็นการแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของานวิจัยที่สามารถนำไปไช้ได้จริงทั้งในระดับชุมชน และนโยบายพื้นที่ชุมชน สังคม ที่ได้รับประโยชน์ในวงกว้าง   

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรก 9 กรกฎาคม 2025

Related Posts