ตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ เป็นบริเวณก้นอ่าวไทยที่ค่อนข้างอุดมสมบูรณ์ อาหารทะเลของที่นี่ สดสะอาด ปลอดสารฟอร์มาลีน “ หอยแมลงภู่แห้ง” เป็นอีกหนึ่งสินค้าทะเลที่มีชื่อเสียงของตำบลคลองด่านเพราะผลิตจากหอยแมลงภู่ ตัวใหญ่ เนื้อหวาน ไม่มีทรายปน
ชาวบ้านจำนวนมากยึดอาชีพแปรรูปหอยแมลงภู่ตากแห้ง ซึ่งเรียกกันติดปากว่า “ หอยตากดาย ” เริ่มจากการแคะหอยออกจากเปลือกมาแล้วล้างน้ำธรรมดาแล้วตากแห้ง โดยทั่วไป ต้องใช้หอยแมลงภู่สดกว่า 10 กิโลกรัม จึงจะได้หอยตากแห้ง 1 กิโลกรัม หอยแมลงภู่ตากแห้งรสชาติอร่อย ไม่เค็ม เนื้อหนา คุณภาพสูง สะอาดถูกหลักอนามัย เมื่อต้องการรับประทาน แค่ใส่ไมโครเวฟหรือใช้หม้อทอดไร้น้ำมัน ก็อร่อยได้ฟินๆ


สร้างมูลค่าเพิ่ม “ เปลือกหอย ”
การแปรรูปหอยแมลงภู่ตากแห้ง ปัญหาที่ตามมา คือ เปลือกหอยจำนวนมหาศาลที่เหลือทิ้งจากกระบวนการผลิต เมื่อถูกทิ้งรวมกันเป็นเวลานาน จะก่อให้เกิดกลิ่นเหม็นและเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของเชื้อโรค ส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน
นักเรียนชั้นประถมศึกษา โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 71 (ก่อสร้างคลองด่าน) จังหวัดสมุทรปราการ ประกอบด้วย เด็กชายพีรวิชญ์ แก้วไทรเลิศ เด็กหญิงไอรดา บารอเฮ็ม เด็กหญิงเบญญาภา คารวะวงศ์ และครูที่ปรึกษา คือนางสาวสุภาภรณ์ เผือดจันทึก และนางสาวนวลจันทร์ นนยะโส เล็งเห็นปัญหาดังกล่าว จึงเกิดแนวคิดเปลี่ยนขยะเหลือทิ้ง คือ เปลือกหอยแมลงภู่ มาแปรรูปเป็นสีน้ำรักษ์โลกสำหรับงานศิลปะ

การพัฒนาสูตรสีน้ำที่มีส่วนผสมของเปลือกหอยแมลงภู่ทำได้ไม่ยาก เตรียมวัสดุอุปกรณ์ได้แก่ กัมอารบิก กลีเซอรีน สีสกัดจากธรรมชาติ ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ เครื่องบด กระชอน ภาชนะใส่สี ครกหิน ผ้าขาวบาง ภาชนะใส่เปลือกหอยแมลงภู่
การเตรียมผงจากเปลือกหอยแมลงภู่
ขั้นตอนการเตรียมผงจากเปลือกหอยแมลงภู่ เริ่มจากนำเปลือกหอยแมลงภู่มาล้างน้ำให้สะอาด นำเปลือกหอยแมลงภู่แช่สารไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ความเข้มข้น 50% เป็นเวลา 1 วัน นำเปลือกหอยแมลงภู่มาล้างน้ำให้สะอาดแล้วตากแดดให้แห้งเป็นเวลา 2 วัน นำเปลือกหอยแมลงภู่ที่ได้มาบดให้ละเอียดด้วยครกหิน แล้วนำไปบดด้วยเครื่องบดสับ จากนั้นนำไปร่อนผ่านกระชอนตาละเอียด และผ้าขาวบางจนได้เปลือกหอยแมลงกู่ที่ลักษณะคล้ายผงแป้ง

ขั้นตอนการทำสีน้ำจากเปลือกหอยแมลงภู่
1.นำกัมอารบิกจำนวน 25 กรัมผงจากเปลือกหอยแมลงภู่ จำนวน 5 กรัม ผสมให้เป็นเนื้อเดียวกัน
2. นำน้ำเปล่า 15 มิลลิลิตร น้ำสีย้อมตามที่ต้องการปริมาตร 15 มิลลิลิตร ผสมให้เข้ากันโดยใช้ครกหินบดให้ละเอียด
3. นำกลีเซอรีนปริมาตร 4 มิลลิลิตร ผสมกับส่วนผสม บดให้ละเอียด ประมาณ 5 – 10 นาที
4. เพียงเท่านี้ก็จะได้สีน้ำที่ใช้งานได้จริง สีที่ได้จะวิบวับเนื่องจากเปลือกหอยแมลงภู่มีคุณสมบัติแวววาว
การใช้ประโยชน์
สีน้ำจากเปลือกหอยแมลงภู่ สามารถไปใช้ในศิลปะด้านต่าง ๆ เช่น การระบายสีภาพวาด ซึ่งสีน้ำนี้สามารถใช้งานได้ทุกวัย เนื่องจากส่วนผสมทุกอย่างมาจากธรรมชาติ ไม่มีกลิ่นเหม็น ปลอดภัย และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ส่วนผงเปลือกหอยแมลงภู่ที่ไม่ผ่านการร่อนด้วยผ้าขาว สามารถนำมาทำทรายเทียมสร้างสรรค์เป็นงานศิลปะต่าง ๆ ได้ เช่น นำมาทำภาพรูปโรยทราย หรือนำทรายมาวาดเพื่อฝึกจินตนาการ

นวัตกรรมนี้เป็นตัวอย่างของการนำแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียนมาปรับใช้ โดยเปลี่ยน ” เปลือกหอยแมลงภู่ ” ที่เป็นขยะเหลือทิ้ง ให้เป็นทรัพยากรที่มีมูลค่าและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ช่วยลดปริมาณขยะ และช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการกำจัดขยะ ส่งผลให้นวัตกรรมการแปรรูป “เปลือกหอยแมลงภู่ สู่สีน้ำ ECO” ของโรงเรียนไทยรัฐวิทยา 71 (ก่อสร้างคลองด่าน) จังหวัดสมุทรปราการ ได้รางวัลรองชนะเลิศ อันดับ 2 เหรียญทอง ประเภทศิลปะและความคิดสร้างสรรค์ จากเวทีประกวดสิ่งประดิษฐ์ระดับประถมศึกษา โครงการ “I New Gen Junior Award 2025” ภายในงาน “วันนักประดิษฐ์ ประจำปี 2568” จัดโดย สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
การจัดงาน “วันนักประดิษฐ์ ประจำปี 2568” ถือเป็นเวทีสำคัญในการส่งเสริมให้นักเรียนระดับประถมศึกษาได้มีโอกาสแสดงออกถึงความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม เพื่อพัฒนาต่อยอดความรู้สู่ระดับที่สูงขึ้น และสร้างแรงบันดาลใจให้กับเยาวชนไทยในการเป็นนักประดิษฐ์ในอนาคต
