“ปลูก คั่ว แปรรูป” เส้นทางเพิ่มมูลค่ากาแฟ-โกโก้ ที่เริ่มจากศูนย์สู่ธุรกิจเต็มตัว

เคยสงสัยไหมว่าทำไมผู้บริโภคถึงยอมจ่ายแพงกว่า เพื่อให้ได้กินมันสายพันธุ์ญี่ปุ่น คำตอบไม่ได้อยู่ที่แค่สายพันธุ์ แต่อยู่ที่รายละเอียด ตั้งแต่การเตรียมดิน เทคนิคการปลูก ไปจนถึงการบ่มให้หวานจัด ซึ่งส่งผลให้ราคาขายในตลาดต่างกันมาก วันนี้ คุณอู๊ด-อภิสิทธิ์ ลิ้มวัฒนาพิบูลย์ เกษตรกรผู้ปลูกมันหวานญี่ปุ่น เจ้าของไร่รวมสุข อยู่ที่อำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น จะมาเผยวิชาลับการปลูกมันหวานส่งตรงจากญี่ปุ่น พร้อมกางสูตรสำเร็จว่าพื้นที่แค่ 2 ไร่ ก็สามารถปั้นมูลค่าให้กลายเป็นรายได้หลักแสนต่อเดือนได้อย่างไร คุณอู๊ด เล่าว่า ก่อนจะผันตัวมาเป็นเกษตรกร เขาคร่ำหวอดอยู่ในวงการโฆษณามานานกว่า 20 ปี ในย่านธุรกิจใจกลางกรุงเทพฯ จนถึงจุดอิ่มตัว…จุดที่เริ่มรู้สึกว่างานที่ทำอยู่ไม่สนุกและไม่มีความตื่นเต้นอีกต่อไป ซึ่งสำหรับเขาถือเป็นสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลาแล้วที่จะต้องเริ่มต้นทำอะไรใหม่ๆ จึงตัดสินใจทิ้งชีวิตเมืองกรุง กลับบ้านเกิดมาสานฝันที่รอคอยมาตลอด 20 ปี นั่นคือการทำเกษตรอย่างที่ตั้งใจไว้ “ความฝันในการทำเกษตรของผม เริ่มต้นจากการได้ไปเรียนรู้ดูงานที่ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งหนึ่งในของขึ้นชื่อที่นั่นคือมันหวาน ผมจำได้ว่าตอ

สาหร่ายพวงองุ่นผักมหัศจรรย์ที่มีพลังช่วยฟื้นฟูร่างกาย กินง่าย ให้สัมผัสกรุบกรอบ เคี้ยวเล่นสนุกทุกคำมีวิตามินกระจายจัดเต็ม “สาหร่ายพวงองุ่น” มีถิ่นกำเนิดจากชายฝั่งทะเลในแถบอินโด-แปซิฟิก เป็นหนึ่งในสาหร่ายที่ทานได้ และได้รับความนิยมในหมู่ผู้บริโภคเป็นอย่างมาก เพราะหนึ่งเลยสาหร่ายพวงองุ่นเขามีคุณค่าทางอาหารสูง! ซึ่งสาหร่ายพวงองุ่นที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติส่วนใหญ่มักจะพบตามบริเวณโขดหิน และพื้นทรายใต้ทะเล แน่นอนว่าในปัจจุบันหลังจากสาหร่ายพวงองุ่นกลายเป็นที่นิยม บวกกับมีผู้บริโภคเพิ่มมากขึ้น กลายเป็นพืชเศรษฐกิจมีการเพาะเลี้ยงและมีการวิจัยต่างๆ เพื่อขายในประเทศไทยและส่งออกไปยังต่างประเทศ สำหรับวงการเพาะเลี้ยงในเชิงพาณิชย์ สาหร่ายพวงองุ่นถูกเพาะขายครั้งแรกในประเทศฟิลิปปินส์ ตามมาด้วยประเทศญี่ปุ่น ซึ่งทั้งสองประเทศนี้ถูกจัดอันดับเป็นต้นๆ ที่มีผู้บริโภคนิยมทานสาหร่ายพวงองุ่น  เห็นชัดได้จากปัจจุบันการเพาะเลี้ยงเริ่มกระจายไปยังประเทศอื่นๆ อีกเช่น ประเทศญี่ปุ่น ประเทศเวียดนาม ประเทศไต้หวัน ประเทศจีน และประเทศไทย ที่มีการเพาะเลี้ยงเชิงพาณิชย์ ซึ่งนิยมบริโภคกันมากในภาคใต้และภาคตะวันออก คนในพื้นที่บาง

หนองบัวลำภู จังหวัดที่แยกตัวมาจากอุดรธานี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 หากประเมินดูก็น่าเชื่อได้ว่า จังหวัดที่แยกตัวออกมา ควรมีสภาพเศรษฐกิจที่ดีขึ้น แต่ทว่าพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู กลับไม่มีระบบชลประทานรองรับเกษตรกรในพื้นที่ ทำให้เกษตรกรต้องพยายามพัฒนาระบบน้ำ เพื่อให้สอดคล้องกับการเกษตรในพื้นที่ ซึ่งการปลูกพืชทุกชนิด “น้ำ” เป็นปัจจัยสำคัญ คุณทองแดง อัมไพชา คำสัมภาษณ์ของ คุณทองแดง อัมไพชา เกษตรกร หมู่ที่ 11 ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู เกษตรกรต้นแบบ สาขาพืชสวน (ปลูกกล้วยหอมทอง) อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู ก็เด่นชัดเรื่องน้ำสำหรับใช้ในการเกษตรที่ขาดแคลนและต้องพึ่งพาอาศัยน้ำฝนจากธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แม้จะแก้ปัญหาด้วยการเจาะบ่อบาดาลก็ช่วยได้ไม่มากนัก “เทคโนโลยีชาวบ้าน” ได้พูดคุยกับคุณทองแดง ถึงการทำสวน แม้ว่าก่อนหน้านั้นคุณทองแดงจะปลูกมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นพืชไร่ จำนวน 10 ไร่ ได้ผลผลิตไร่ละ 4 ตัน คิดเป็นรายได้ต่อปี ประมาณปีละ 40,000 บาท เมื่อหักต้นทุนที่ลงทุนไป ทำให้เห็นได้ชัดว่า รายได้ที่ได้รับไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายในครัวเรือน จากซ้ายไปขวา คุณวีระศักดิ์ พริศักดิ์ เกษตรตำบลนิค

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา “ผลไม้อบแห้ง” ไม่ได้เป็นเพียงของฝากหรือของกินเล่นอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นสินค้าเกษตรแปรรูปที่มีบทบาทสำคัญในตลาดสุขภาพ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะในยุคที่ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับอาหารที่พกพาง่าย เก็บได้นาน และยังคงคุณค่าทางโภชนาการ สำหรับเกษตรกร ผลไม้อบแห้งถือเป็นหนึ่งในทางเลือกสำคัญในการ ลดความเสี่ยงจากผลผลิตล้นตลาด ยืดอายุผลผลิต และเพิ่มมูลค่าให้กับผลไม้เกรดรอง หากเข้าใจตลาดและวางแผนการผลิตอย่างถูกต้อง ก็สามารถต่อยอดเป็นรายได้ที่มั่นคงได้จริง 1. กล้วยอบแห้ง ตลาดกว้าง ต้นทุนต่ำ ทำง่าย ขายได้ทั้งปี กล้วยเป็นผลไม้ที่ปลูกง่าย มีอยู่แทบทุกภูมิภาค และเป็นหนึ่งในผลไม้อบแห้งที่ตลาดต้องการสูงที่สุด ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะกล้วยน้ำว้าและกล้วยหอม จุดเด่นด้านโภชนาการ แนวทางแปรรูปให้ขายได้ โอกาสทางตลาด 2. มะม่วงอบแห้ง สินค้าขายดีตลาดท่องเที่ยว และตลาดส่งออก มะม่วงอบแห้งเป็นผลไม้อบแห้งที่ผู้บริโภครู้จักดี โดยเฉพาะในกลุ่มนักท่องเที่ยว และตลาดต่างประเทศที่นิยมรสเปรี้ยวอมหวาน จุดเด่นด้านโภชนาการ แนวทางแปรรูปให้ตรงใจตลาด โอกาสทางตลาด 3. สับปะรดอบแห้ง ผลไม้แปรรูปท

สำหรับคนเลี้ยงโคแล้ว ไม่มีอะไรน่ากลัวไปกว่าการเดินเข้าไปในคอกตอนเช้า แล้วพบว่าโคตัวโปรดนอนท้องโป่งขยายใหญ่ ส่งเสียงร้องด้วยความเจ็บปวด หายใจหอบถี่ และปฏิเสธอาหารทุกชนิด  ทราบหรือไม่ว่า อาการท้องอืดในสัตว์เคี้ยวเอื้องไม่ใช่เรื่องลมในท้องธรรมดาๆ เหมือนในคน แต่เป็นภาวะวิกฤตทางระบบย่อยอาหารที่เฉียบพลันและรุนแรง หากเกษตรกรไม่สามารถช่วยเหลือหรือปฐมพยาบาลได้อย่างทันท่วงที แรงดันแก๊สที่สะสมมหาศาลอาจพรากชีวิตสัตว์เลี้ยงในฟาร์มไปได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงเท่านั้น หัวใจสำคัญของการรักษาชีวิตโคคือการเข้าใจกลไกและรู้ทันสาเหตุ เนื่องจากกระเพาะหมักหรือกระเพาะผ้าขี้ริ้ว (Rumen) ของโคนั้น เปรียบเสมือนถังหมักชีวภาพขนาดใหญ่ที่ผลิตแก๊สอยู่ตลอดเวลา โดยปกติโคจะระบายแก๊สเหล่านี้ออกผ่านการเรอ แต่ถ้าวันใดที่ระบบกลไกนี้ล้มเหลว แก๊สถูกกักเก็บและระบายออกช้าเกินไป โรงงานหมักแห่งนี้ก็จะกลายเป็นระเบิดเวลาทันที  ดังนั้น อาหารท้องอืด (Bloat) จึงเป็นความผิดปกติของระบบย่อยอาหารในกระเพาะส่วนหน้า (กระเพาะหมักใหญ่) โดยแก๊สที่เกิดจากขบวนการย่อยถูกขับออกช้าหรือไม่ถูกขับออก ปริมาณแก๊สสะสมอยู่ในกระเพาะเป็นจำนวนมาก ทำให้กระเ

ท่ามกลางสวนมะพร้าวเขียวชอุ่มของจังหวัดราชบุรี หากใครได้แวะมาเยือน “Gardener House” อาจรู้สึกเหมือนกำลังเดินอยู่ในสวนเกษตรเล็กๆ ที่เต็มไปด้วยความตั้งใจของเจ้าของสวน มากกว่าจะเป็นเพียงแหล่งผลิตผลไม้ธรรมดา ที่นี่คือสวนมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์ของ คุณโจ–ธราพงษ์ วงศ์วัฒนากิจ เกษตรกรรุ่นใหม่ที่เปลี่ยนเส้นทางชีวิตจากมนุษย์เงินเดือน สู่เจ้าของสวนเกษตรที่ออกแบบทุกอย่างด้วยแนวคิด “ปลอดภัยกับคนกิน ใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่า และแทบไม่เหลือขยะ” ที่เปิดให้ผู้คนได้มาสัมผัสทั้งวิถีเกษตรและบรรยากาศการพักผ่อนแบบสบายใจ เรื่องราวของสวนแห่งนี้ เริ่มต้นจากการตัดสินใจเล็กๆ ของคนทำงานเมืองที่อยากมีเวลาอยู่กับครอบครัวมากขึ้น คุณโจ เล่าว่า หลังแต่งงานและใช้ชีวิตทำงานมาระยะหนึ่ง งานที่ทำอยู่กลับยิ่งพาห่างจากบ้านมากขึ้นเรื่อยๆ จึงเริ่มมองหาอาชีพสักอย่างที่สามารถทำงานอยู่บ้านได้ และยังดูแลครอบครัวไปพร้อมๆ กัน ใช้เวลาคิดอยู่ราว 2 ปี สุดท้ายจึงเลือกเส้นทาง “เกษตรกร” แม้จะเรียนจบวิศวกรรมศาสตร์และไม่มีพื้นฐานด้านเกษตรเลยก็ตาม “ถ้าจะเลือกอาชีพที่ทำที่บ้าน อยู่ต่างจังหวัด และดูแลครอบครัวได้ เกษตรกรคือหนึ่งในตัวเลือกที่ชัดที่สุด”