เกษตรกรในพื้นที่บ้านห้วยตอง ตำบลแม่วิน อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ ยึดอาชีพปลูกผักสลัดส่งขายโครงการหลวง ภายใต้ชื่อ “กลุ่มวิสาหกิจผักปลอดภัยบ้านห้วยตอง” มานานหลายปีแล้ว แต่การปลูกผักสลัดซ้ำๆ ในพื้นที่เดิมเสี่ยงปัญหาโรคแมลงรบกวน พวกเขาจึงตัดสินใจปลูกพริกเม็กซิกันเป็นพืชทางเลือกสลับกับการปลูกผักสลัดเพื่อลดปัญหาโรคและแมลงรบกวน
รู้จัก “พริกเม็กซิกัน”
พริกเม็กซิกัน หรือที่รู้จักในชื่อ ต้นพริกจาลาปิโน (Jalapeno Chili ) มีถิ่นกำเนิดในประเทศเม็กซิโก ลักษณะลำต้นเหมือนกับพริกโดยทั่วไป ลักษณะผล ผิวมีสีเขียวเข้มเป็นมันวาว เนื้อแน่นหนา มีความกรอบ เนื้อมีรสหวานปนเผ็ด ส่วนที่ติดเมล็ดมีรสเผ็ดมาก พริกชนิดนี้มีกลิ่นเฉพาะตัว เต็มเปี่ยมไปด้วยรสชาติ ความกรอบ และความเผ็ดร้อนระดับ 3,500-3,600 SHU เป็นวัตถุดิบหลักในการปรุงอาหาร สไตล์เม็กซิกัน นิยมนำไปแปรรูปเป็นพริกดอง ซอสพริกทาบาสโก ซอสซัลซ่า ทานสดคู่กับผักสลัดหรือ ทำเมนูยัดไส้ชีสทอด ฯลฯ
“พริกเม็กซิกัน” พืชทำเงินตัวใหม่ ของเกษตรกรอำเภอแม่วาง
คุณพิสมัย พฤกษาฉิมพลี สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจผักปลอดภัยบ้านห้วยตอง ตำบลแม่วิน อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า ที่ผ่านมา ทางกลุ่มปลูกผักสลัดเป็นอาชีพหลัก สร้างรายได้ทะลุหลักแสนต่อปี แต่การปลูกผักสลัดซ้ำๆ ในที่ดินผืนเดิม เสี่ยงเจอปัญหาโรคแมลงรบกวนทำให้คุณภาพผักลดลง ประกอบกับในช่วงฤดูหนาว ผักสลัดเติบโตดี มีสินค้าเข้าตลาดจำนวนมาก ขายไม่ได้ราคา จึงตัดสินใจพักแปลงปลูกผักสลัดในช่วงฤดูหนาว และหันปลูกพริกเม็กซิกันส่งขายบริษัท S & J โปรดักส์ จำกัด อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน
ในปี 2568 ทางบริษัทสนับสนุนเมล็ดพันธุ์พริกเม็กซิกัน ทางกลุ่มส่งเมล็ดไปเพาะกล้าก่อนนำมาลงแปลงปลูกครั้งแรก ประมาณ 2 ไร่ ใช้ระยะเวลาประมาณเดือนเศษก็เริ่มเก็บพริกส่งขายโรงงานได้ต่อเนื่อง 3 เดือน ได้ผลผลิตประมาณ 2,900–3,000 กิโลกรัม โดยทางโรงงานรับซื้อพริกในราคาประกัน ที่กิโลกรัมละ 23-25 บาท และส่วนที่เหลือจำหน่ายให้แม่ค้าทั่วไปในราคา 50 บาทต่อกิโลกรัม สร้างรายได้ 97,000 บาทต่อรุ่น ที่ผ่านมาใช้เงินลงทุนผลิต 2 หมื่นบาท หักต้นทุนแล้วยังเหลือผลกำไรเป็นกอบเป็นกำ จึงตัดสินใจปลูกพริกเม็กซิกันต่อเนื่อง สลับกับการปลูกผักสลัด
ปลูกดูแลด้วยความใส่ใจ
เนื่องจากพริกเม็กซิกัน เป็นพืชตัวใหม่ของเกษตรกรกลุ่มนี้ การลงทุนปลูกครั้งแรก จึงเป็นเรื่องที่มีความท้าทายมาก แต่พวกเขาฝ่าฟันอุปสรรคต่างๆ จนประสบความสำเร็จในการปลูกพืชตัวใหม่ เพราะได้รับความสนับสนุนจากโครงการ ‘เพาะดี กินดี’ ทั้งด้านเทคนิคการปลูก การใช้ปุ๋ย และการดูแลโรคพืช ทำให้ผลผลิตมีคุณภาพและเป็นที่ต้องการของตลาด
การเตรียมแปลงปลูกใช้วิธีการยกร่องปลูกสูง 30 เซนติเมตร รองก้นหลุมด้วยมูลโคผสมมูลไก่ อัตราส่วน 2:1 พื้นที่ปลูก 1 ไร่จะใช้ต้นกล้าพริกประมาณ 20 กว่าถาด นำต้นกล้าพริก อายุ 45 วัน ลงปลูกในระยะห่างระหว่างต้น 40 เซนติเมตร ต้นพริกเติบโตได้ดี ในสภาพดินร่วนซุยที่ระบายน้ำดี ได้รับแสงแดดอย่างน้อย 4-6 ชั่วโมงต่อวัน ส่วนการให้น้ำ ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ-แดดในวันนั้น
เพื่อให้ต้นพริกเติบโตสมบูรณ์แข็งแรง หลังปลูกใส่ปุ๋ยบำรุงอย่างสม่ำเสมอ แบ่งการใส่ปุ๋ย 4 รอบ ห่างกันประมาณ 7-10 วัน รอบแรกให้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 รอบสองใส่ปุ๋ยสูตร 25-7-7 ส่วน 2 รอบสุดท้ายจะใส่ปุ๋ยสูตร เป็น 13-13-21 หลังเก็บเกี่ยวบำรุงต้นด้วยปุ๋ยสูตร 16-16-16 สลับกับ 13-13-21 กระทั่งเก็บเกี่ยวจนหมดรุ่น โดยจะทยอยเพิ่มปริมาณปุ๋ยตามขนาดต้น
คุณพิสมัยกล่าวว่า ทางกลุ่มปลูกพริกเม็กซิกันในโรงเรือนเพื่อป้องกันโรคแมลงได้ส่วนหนึ่ง การปลูกพริกต้องคอยใส่ใจป้องกันปัญหาเรื่องโรคแมลง โดยเฉพาะโรคเหี่ยวเขียว เพลี้ยอ่อนและเพลี้ยไฟ โดยเลือกใช้สารเคมีกำจัดแมลงอย่างเหมาะสม รวมทั้งใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาสำหรับป้องกันโรคทางดินในช่วงฤดูฝน
คุณพิสมัยกล่าวว่า ความสำเร็จที่เกิดขึ้นในวันนี้ เพราะได้รับความช่วยเหลือจากโครงการ ‘เพาะดี กินดี’ เข้ามาดูแลตั้งแต่การจัดการแปลง วิเคราะห์ต้นทุน ควบคุมคุณภาพผลผลิตตามมาตรฐาน GAP จนถึงการพัฒนาเครือข่ายตลาด ทำให้เกษตรกรไม่เหนื่อยในการวิ่งหาตลาดเหมือนในอดีต เพราะตลาดเป็นฝ่ายเข้ามาหาเอง นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้พวกเรากล้าตัดสินใจปลูกพืชตัวใหม่และได้ผลตอบแทนที่คุ้มค่ากับการลงทุน
หากในอนาคต การปลูกพริกเม็กซิโกเจอปัญหาอุปสรรคเรื่องโรคแมลง ทำให้ผลผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมาย ทางโครงการ ‘เพาะดี กินดี’ และบริษัท S & J โปรดักส์ จำกัด เตรียมวางแผนส่งเสริมเกษตรกรปลูกพืชทางเลือกตัวใหม่ ได้แก่ โหระพา และพริกกะเหรี่ยง โดยพร้อมสนับสนุนองค์ความรู้เรื่องการปลูกพืชอย่างมีแผน มีตลาดรองรับพร้อมรับซื้อผลผลิตในราคาประกัน เพื่อให้ชุมชนสามารถยืนอยู่ได้อย่างเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้อย่างแท้จริง
อนึ่ง โครงการ ‘เพาะดี กินดี’ เกิดขึ้นจากการริเริ่มของบริษัทซินเจนทา ประเทศไทย ร่วมกับมูลนิธิรักษ์ไทย จับมือกับภาคีเครือข่ายของโครงการ ได้แก่ ผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอาหาร ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตร กรมวิชาการเกษตร เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายร่วมกัน ในการสร้างความมั่นคงทางอาชีพให้แก่เกษตรกรไทย และปรับแนวทางการผลิตให้ปลอดภัยต่อผู้ปลูกและผู้บริโภค โดยเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการหลายร้อยราย ต่างได้รับใบรับรองมาตรฐานสินค้าเกษตรปลอดภัย GAP (Good Agricultural Practices) ซึ่งใบ GAP ไม่ใช่เพียงเอกสารรับรองมาตรฐาน แต่คือ ‘ใบประกาศแห่งความภาคภูมิใจของครอบครัวเกษตรกร’ ที่สะท้อนว่าพวกเขาสามารถปรับเปลี่ยนแนวคิดและวิธีการทำเกษตรให้ปลอดภัยมากขึ้น พร้อมเปิดประตูสู่ตลาดที่ใหญ่ขึ้นของประเทศ และต่อยอดสู่โอกาสทางการค้าในระดับสากลในอนาคต
โดยทั่วไป วานิลลาถูกมองว่าเป็นพืชที่ให้ผลผลิตได้ดีในพื้นที่ที่มีอากาศค่อนข้างเย็นและมีความชื้นเหมาะสม เช่น พื้นที่สูงในภาคเหนือ หรือบางพื้นที่ของภาคอีสาน เนื่องจากการออกดอกของวานิลลามักได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศที่เย็นลงในบางช่วงของปี ทำให้หลายคนมองว่าพื้นที่ภาคใต้ไม่ใช่แหล่งปลูกวานิลลาที่เหมาะสม แต่ปัจจุบันนี้ได้เริ่มมีการปลูกวานิลลาเชิงพาณิชย์ในพื้นที่ภาคใต้แล้ว โดยเฉพาะที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีอดีตข้าราชการวัยเกษียณเป็นผู้บุกเบิกทดลองปลูกมานานกว่า 3 ปี หลังศึกษาสายพันธุ์และปรับวิธีการจัดการแปลงให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศในพื้นที่ ปีนี้นับเป็นครั้งแรกที่สวนวานิลลาแห่งนี้จะเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตเชิงการค้า โดยคาดการณ์ผลผลิตไว้ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ สำหรับผลผลิตในรอบแรก ขณะเดียวกันเจ้าของสวนได้วางแผนด้านการตลาดล่วงหน้า ทั้งการหาช่องทางจำหน่ายและการต่อยอดช่องทางสร้างรายได้ที่หลากหลาย เพื่อรองรับผลผลิตที่กำลังจะออกสู่ตลาด สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของวานิลลาในฐานะพืชมูลค่าสูงที่สามารถปรับตัวเข้ากับพื้นที่ปลูกใหม่ๆ ได้ หากมีการบริหารจัดการที่เหมาะสม พี่ยา-ตรียา กลิ่นสุคนธ์ อดีตข้าราชการวัยเ
ในวันที่โลกกำลังเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภาคการเกษตรกลายเป็นหนึ่งในภาคส่วนที่ถูกจับตามองมากขึ้น โดยเฉพาะการผลิตข้าวซึ่งเป็นอาหารหลักของประชากรโลก แม้ว่าข้าวจะเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญ แต่ในอีกด้านหนึ่ง นาข้าวก็เป็นแหล่งปล่อยก๊าซมีเทนที่สำคัญเช่นกัน ด้วยเหตุนี้ แนวคิดการผลิต “ข้าวคาร์บอนต่ำ” จึงได้รับความสนใจอย่างต่อเนื่อง เพราะไม่เพียงช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสร้างโอกาสทางการตลาดใหม่ให้กับเกษตรกรในอนาคต คุณสมควร ปานเถื่อน ประธานศูนย์ข้าวชุมชนทุ่งลำลูกกา อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี เป็นหนึ่งในเกษตรกรต้นแบบ ที่นำแนวคิดการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำมาปรับใช้ในแปลงนา ผ่านการผสานองค์ความรู้ทางวิชาการเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ ตั้งแต่การปรับระดับพื้นที่นา การใช้โดรน การจัดการน้ำแบบเปียกสลับแห้ง การวิเคราะห์ดิน ไปจนถึงการใช้ข้อมูลจากเทคโนโลยีอวกาศเพื่อช่วยวางแผนการผลิต เลเซอร์-โดรน ยกระดับนาคาร์บอนต่ำ ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต คุณสมควร เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นสำคัญของการทำนาคาร์บอนต่ำ คือการเตรียมแปลงนาให้มีความพร้อม โดยใช้เทคโ
กลุ่มรักอาหารคลีน (Clean Eating) ชื่นชอบการบริโภคอาหารธรรมชาติที่ผ่านการปรุงแต่งน้อยที่สุด เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว ซึ่ง“ ข้าวโพดหวานพันธุ์ราชินีทับทิมสยาม” เป็นหนึ่งในสินค้าขายดี ที่ถูกใจคนสายคลีน ทั้งสีสัน ความกรอบหวาน คุณค่าทางอาหาร สรรพคุณในการต้านอนุมูลอิสระ สร้างแรงบันดาลใจให้ “ชูใจฟาร์มมุกดาหาร” ตัดสินใจปลูกข้าวโพดหวานใส่ถุงกระสอบขายยกต้นให้ลูกค้าสายคลีนไปหักฝักกินสดๆกันมือตัวเอง ในราคาต้นละ 300 บาท ตลาดตอบรับดี มียอดสั่งซื้อเข้ามาตลอดทั้งปี คุณป้อม หรือ นายกฤตย์ฑาลิศร์ บุตทศ เจ้าของ ชูใจฟาร์มมุกดาหาร และเป็น เกษตรกรรุ่นใหม่ (YSF) จังหวัดมุกดาหารกล่าวว่า ทางฟาร์มเน้นปลูกพืชผักอินทรีย์พื้นบ้าน รวมทั้งข้าวโพดราชินีทับทิมสยามซึ่งความพิเศษของข้าวโพดสายพันธุ์นี้ คือ สามารถกินดิบได้ รสชาติเหมือนกับกินผลไม้ โดยนำสินค้าไปวางจำหน่ายงานแสดงสินค้าต่างๆ ในราคาเริ่มต้นที่ฝักละ 10 บาท มักถูกกลุ่มลูกค้าถามว่า ข้าวโพดที่นำมาขายสดจริงหรือเปล่า ตัดจากต้นมาแล้วกี่วัน ลูกค้าหลายคนมีความใฝ่ฝันอยากหักข้าวโพดกินสดๆด้วยมือตัวเอง ทำให้ผมเกิดแรงบันดาลใจปลูกข้าวโพดหวานพันธุ์นี้ที่พร้อมเก็บเกี่ยวได
ช่วงนี้กระแสใช้พื้นที่น้อยให้เป็นประโยชน์เป็นอีกหนึ่งเทรนด์ในการสร้างรายได้ โดยเฉพาะเกษตรกรในหลายพื้นที่เริ่มให้ความสนใจและหันมาปรับเปลี่ยนการทำเกษตร โดยให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตหรือสิ่งที่ตนเองมีอยู่ให้มากขึ้น เพื่อได้ทำในสิ่งที่รักและเกิดรายได้ไปพร้อมกับการได้อยู่กับครอบครัวได้อย่างมีความสุข สิ่งนี้เองเป็นจุดเริ่มต้นให้กับใครหลายๆ คนที่ทำงานในเมืองใหญ่ได้หันกลับไปใช้เวลาในบ้านเกิดมากขึ้น ว่าที่ ร.ต.หญิง จินตหรา รักภักดี หรือ คุณต่าย เป็นหนึ่งในนั้นที่ไม่ได้มองหาความสุขจากการที่ต้องทำงานในเมืองใหญ่ แต่ได้กลับมาอยู่บ้านเกิดที่จังหวัดมหาสารคาม และใช้พื้นที่รอบบ้านเลี้ยงสัตว์น้ำหลายๆ ชนิดจนประสบผลสำเร็จ และที่เป็นสินค้าเอกในการสร้างรายได้นั้นก็คือปลาซิว โดยคุณต่ายให้เหตุผลว่าปัจจุบันปลาซิวในแหล่งน้ำธรรมชาติเริ่มมีจำนวนน้อยลง จึงทำให้ปลาชนิดนี้เมื่อเลี้ยงและขยายพันธุ์ได้ ส่งผลให้เป็นจุดเริ่มต้นเป็นที่ต้องการของลูกค้าทั้งในพื้นที่และจังหวัดอื่นๆ ที่ห่างไกลออกไป จุดเริ่มต้นเลี้ยงปลาซิว 4 ตัว ขยายพันธุ์จนเกิดรายได้ คุณต่าย เล่าฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีทำงานประจำอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ต่อมาได้ย้า
