ถั่วลิสง พืชเศรษฐกิจขนาดเล็กที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง กำลังได้รับความสนใจจากเกษตรกรรุ่นใหม่อีกครั้งในยุคที่ผู้บริโภคหันมาสนใจอาหารปลอดภัย และโปรตีนจากพืชมากขึ้น ไม่เพียงแต่ให้ผลผลิตที่รวดเร็วในระยะเวลาอันสั้น แต่ถั่วลิสงยังสามารถปลูกได้ในดินหลากหลายประเภท ช่วยปรับปรุงโครงสร้างดิน และเสริมสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับหลายพื้นที่ทั่วประเทศ

อย่างไรก็ตาม การปลูกถั่วลิสงยังคงเผชิญกับความท้าทาย โดยเฉพาะเรื่องแรงงานในขั้นตอนการดูแลรักษาและการเก็บเกี่ยว ซึ่งต้องอาศัยแรงงานจำนวนมาก ขณะที่ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย แรงงานภาคเกษตรเริ่มขาดแคลน ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ “เทคโนโลยีเกษตร” กลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่เข้ามามีบทบาทในการเปลี่ยนผ่านวิถีการปลูกถั่วลิสงแบบดั้งเดิม สู่ระบบการผลิตแบบสมัยใหม่

สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) เปิดเทคโนโลยีเกษตรเพิ่มผลผลิตคุณภาพอย่างยั่งยืนที่จังหวัดชลบุรี นวัตกรรมเกษตรแม่นยำที่ได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก ARDA “เครื่องหยอด–ปลิดฝักถั่วลิสง” นวัตกรรมเครื่องจักรกลเกษตรช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนพันธุ์ และผลผลิตเสียหายระหว่างเก็บเกี่ยว

นางสาวศิริกร วิวรวงษ์ รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร กล่าวว่า ท่ามกลางวิกฤตแรงงานขาดแคลน ต้นทุนสูง และตลาดโลกที่เรียกร้อง “คุณภาพ” มากกว่า “ปริมาณ” ภาคการเกษตรไทยกำลังอยู่ในจุดเปลี่ยนสำคัญ และการเปลี่ยนแปลงนั้นไม่ใช่เพียงแค่แนวคิด แต่กำลังเกิดขึ้นจริงผ่านนวัตกรรมที่ “จับต้องได้” ARDA ถือเป็นหน่วยงานบริหารจัดการทุนวิจัยในระบบ ววน. อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเป็นหน่วยงานหลักของประเทศในการบริหารงานวิจัยการเกษตรใหญ่ที่สุดของประเทศ มีนโยบายขับเคลื่อนการทำเกษตรดั้งเดิมสู่ “เกษตรสมัยใหม่”

โดยพัฒนาเทคโนโลยีด้านการเกษตร (AgriTech) เช่น เกษตรแม่นยำ เกษตรอัจฉริยะ มาร่วมยกระดับภาคการเกษตรไทย ให้ตอบสนองความต้องการของตลาดโลกด้านความมั่นคงทางอาหาร ควบคู่ไปกับการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรและราคาพืชผลการเกษตร

ผลงานของ ARDA ได้แก่ “เครื่องหยอด–ปลิดฝักถั่วลิสง” เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีใหม่ที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อรองรับการพัฒนาศักยภาพกระบวนการผลิตภาคการเกษตรไทยให้พร้อมแข่งขันในตลาดโลก ซึ่งเครื่องหยอด–ปลิดฝักถั่วลิสง ถือเป็นเครื่องจักรกลการเกษตรต้นแบบฝีมือไทย พลิกโฉมการผลิตถั่วลิสง 1 ไร่ ปลูกได้ 40,000 ต้น ภายใน 1 ชม. เพิ่มผลผลิต 30% ลดต้นทุนแรงงานจาก 12 คน เหลือเพียง 3 คน/ไร่

ประเทศไทยบริโภคถั่วลิสงมากถึง 112,000 ตัน/ปี แต่สามารถผลิตได้เพียง 26,000 ตัน/ปี โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรมอาหารและขนมขบเคี้ยวซึ่งต้องพึ่งพาการนำเข้าส่งผลให้มีต้นทุนสูงขื้น เนื่องจากเกษตรกรขาดแรงจูงใจในการปลูก ทำให้ประเทศมีความเสี่ยงต่อการขาดแคลนวัตถุดิบอาหารโดยเฉพาะโปรตีนจากพืชที่เป็นที่ต้องการทั่วโลก

ARDA จึงได้สนับสนุนทุนวิจัยให้กับบริษัท ตั้งเซียะปิงโลหะกิจ จำกัด เพื่อดำเนินโครงการ “การพัฒนาเครื่องจักรกลการเกษตรสำหรับการผลิตถั่วลิสง (เครื่องปลูก,เครื่องปลิด)” โดยมีนายไชยวัฒน์ เพชรโลหะกุล รองกรรมการผู้จัดการบริษัทฯ เป็นหัวหน้าโครงการฯ ดำเนินการร่วมกับ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พัฒนาเครื่องปลูกและเครื่องปลิดถั่วลิสงต้นแบบขนาดไม่เกิน 50 แรงม้า ช่วยให้เกษตรกรรายย่อยสามารถปลูกและเก็บเกี่ยวถั่วลิสงได้อย่างมีประสิทธิภาพและแม่นยำ

โดยเครื่องหยอดถั่วลิสง ใช้เวลาเพียง 1 ชั่วโมง ปลูกได้ถึง 40,000 ต้น/ไร่ จากเดิมที่ทำได้เพียง 30,000 ต้น สามารถทำงานต่อเนื่องได้ 8-10 ไร่/วัน มีความแม่นยำในการหยอดเมล็ดต่อหลุมและสามารถปิดกลบหน้าดินได้ความลึกเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของถั่วลิสง ส่งผลให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นประมาณ 350-400 กิโลกรัม/ไร่

ด้านเครื่องปลิดฝักถั่วลิสงต้นแบบ เกิดขึ้นจากเดิมเครื่องที่เกษตรกรใช้ปัจจุบันมีขนาดใหญ่ขาดความคล่องตัวขณะใช้งาน และผลผลิตได้รับความเสียหายจากการปลิดฝักถั่ว ทางโครงการฯ จึงได้พัฒนาต้นแบบเครื่องปลิดฝักถั่วลิสงแบบต่อพ่วงรถแทรกเตอร์ที่เหมาะสมสำหรับเกษตรกรรายย่อย มีขนาดกะทัดรัดขึ้น ช่วยลดความเสียหายของผลผลิตจาก 30% เหลือต่ำกว่า 10% ที่สำคัญได้มีการทดสอบการใช้งานจริงในพื้นที่เพาะปลูกถั่วลิสงของเกษตรกรกว่า 10,000 ไร่

พบว่าสามารถลดการใช้แรงงานคนจาก 12 คน/ไร่ เหลือเพียง 3 คน/ ไร่ ช่วยลดต้นทุนด้านการเก็บเกี่ยวลงได้ถึง 60% ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีที่จะช่วยแก้ปัญหา“เกษตรกรสูงวัย” รวมถึงพื้นที่ที่ประสบปัญหาขาดแคลนแรงงาน ที่จะช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต เสริมขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทย โดยเฉพาะในสินค้าที่มีศักยภาพด้านการส่งออกและความต้องการในตลาดสูงอย่างถั่วลิสง
ดูนวัตกรรมหรือสอบถามข้อมูลได้ที่ เครื่องหยอด-ปลิดถั่วลิสง
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรก 15 พ.ค. 2025
