ผู้เขียน : ชนุดม สุรัตน์
ในยุคที่เกษตรกรจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญปัญหาความไม่แน่นอน ทั้งจากสภาพดินฟ้าอากาศ ราคาผลผลิตที่ผันผวน และต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น “ป้าเล็ก” ชาวอำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช คือตัวอย่างของเกษตรกรหญิงที่ยืนหยัดก้าวข้ามอุปสรรคด้วยความพอเพียง และความเพียรพยายาม เธอพิสูจน์ให้เห็นว่า แม้จุดเริ่มต้นจะมาจากความล้มเหลวในการทำนา แต่หากไม่ยอมแพ้และรู้จักปรับตัว ก็สามารถสร้างชีวิตใหม่ที่มั่นคงและยั่งยืนได้
จากทุ่งนาสู่สวนส้มโอ
เดิมที ป้าเล็ก – อัมพร สวัสดิ์สุข ประกอบอาชีพทำนาข้าวเหมือนเกษตรกรส่วนใหญ่ในพื้นที่อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช แต่ด้วยสภาพพื้นที่ที่เป็นที่ลุ่ม น้ำท่วมซ้ำซาก อีกทั้งดินไม่เหมาะสมต่อการทำนา ทำให้ผลผลิตที่ได้ต่ำกว่ามาตรฐาน ไม่เพียงพอเลี้ยงครอบครัวและไม่มั่นคงในระยะยาว นั่นจึงกลายเป็นแรงผลักดันสำคัญให้เธอต้องมองหาหนทางใหม่
ปี พ.ศ. 2539 ถือเป็น จุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ ของชีวิต เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชดำริโครงการพัฒนาลุ่มน้ำปากพนัง และผ่านกรมส่งเสริมวิชาการเกษตรได้ส่งเสริมให้เกษตรกรในพื้นที่หันมาทำ ไร่นาสวนผสม เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารและรายได้ที่ยั่งยืน ป้าเล็กจึงได้รับการแนะนำให้ใช้พื้นที่ 3 ไร่ ทดลองปลูก ส้มโอพันธุ์ทองดี ควบคู่ไปกับการปลูกพืชผักหลากหลายชนิด
อย่างไรก็ตาม ส้มโอจัดเป็นไม้ผลที่ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 ปีจึงจะให้ผลผลิต ระหว่างการรอคอยนั้น ป้าเล็กไม่ปล่อยให้พื้นที่ว่างเปล่า แต่ใช้แนวคิด เกษตรผสมผสาน มาปรับใช้ การจัดการเช่นนี้ทำให้แม้ส้มโอจะยังไม่ให้ผลผลิต แต่ครอบครัวก็มีรายได้ประจำจากผักและปลา ในขณะเดียวกันยังได้อาหารสดสะอาดปลอดภัยไว้บริโภคเอง ถือเป็นวิธีคิดที่สอดคล้องกับแนวพระราชดำริ “เศรษฐกิจพอเพียง” อย่างแท้จริง
ก้าวแรกของความสำเร็จ
เมื่อส้มโอที่ปลูกเริ่มทยอยออกผล ป้าเล็กก็เห็นความแตกต่างอย่างชัดเจน ผลส้มโอพันธุ์ทองดีมีคุณภาพดี ได้รับความนิยมจากตลาด ทำให้ป้าเล็กเริ่มขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มขึ้น และในเวลาต่อมาก็ปรับเปลี่ยนมาทดลองปลูก ส้มโอพันธุ์ทับทิมสยาม ซึ่งกลายเป็นผลไม้สร้างชื่อเสียงให้กับอำเภอปากพนังและชีวิตของป้าเล็กโดยตรง
เคล็ดลับที่ผสมผสาน “วิธีคิด” กับ “วิธีทำ”
ป้าเล็กจะใช้ทุกทรัพยากรในครัวเรือนให้เกิดประโยชน์สูงสุด น้ำหมักชีวภาพจะทำมาจากเศษอาหารในครัวเรือนที่เหลือทิ้งแต่ป้าเล็กใช้ประโยชน์จากสิ่งนี้โดยการทำเป็นปุ๋ยหมักและถูกนำมาใช้บำรุงดินและต้นไม้ซึ่งการเลือกพื้นที่และการปรับดินก็ถือว่าเป็นสิ่งสำคัญ ป้าเล็กเริ่มต้นจากพื้นที่ทำนาเดิมในอำเภอปากพนัง ซึ่งมีลักษณะน้ำท่วมบ่อย จึงมีการปรับพื้นที่เป็น คันดินสูงและยกร่องสวน เพื่อป้องกันน้ำขัง ร่องน้ำช่วยระบายน้ำส่วนเกินออกและใช้เป็นแหล่งน้ำหล่อเลี้ยงต้นส้มโอในหน้าแล้ง ดินถูกปรับปรุงด้วยปุ๋ยคอกและอินทรียวัตถุเพื่อให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโต
ส่วนพันธ์ุส้มโอที่ป้าเล็กปลูกคือ พันธุ์ทับทิมสยาม จุดเด่นคือเนื้อสีแดง รสหวานอมเปรี้ยว ป้าเล็กเลือกใช้กิ่งพันธุ์ที่แข็งแรง ปราศจากโรค และมักได้มาจากการตอนหรือติดตา ซึ่งเป็นวิธีที่ทำให้ได้ลักษณะพันธุ์ตรงตามต้องการ การปลูกและการดูแลต้นอ่อน จะปลูกโดยการขุดขนาดประมาณ 50×50 เซนติเมตร รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ก่อนย้ายต้นพันธุ์ลงปลูก ป้าเล็กเน้นให้ระยะปลูกห่างพอสมควรเพื่อให้ต้นเจริญเติบโตและรับแสงแดดได้เต็มที่ ช่วงแรกต้องรดน้ำสม่ำเสมอและกำจัดวัชพืชเพื่อไม่ให้แย่งอาหาร
การให้น้ำ ส้มโอชอบดินชื้นแต่ไม่แฉะ ป้าเล็กจัดการน้ำด้วยการสูบน้ำจากร่องสวนขึ้นรดให้สม่ำเสมอและ ใช้ปุ๋ยคอกและปุ๋ยเคมีเสริมในช่วงแตกใบอ่อนและติดผล เพื่อเร่งการเจริญเติบโตและทำให้ผลมีคุณภาพ การทำเกษตรแน่นอนว่าต้องมาพร้อมกับเชื้อโรคต่างๆ มากมายจึงจะต้องมีการดูแลป้องกันโรคและแมลง โรคที่มักพบบ่อยคือโรคแคงเกอร์และเพลี้ยไฟ ป้าเล็กใช้วิธีผสมผสาน ทั้งการตัดแต่งกิ่งให้โปร่ง ลดความชื้นสะสม และการใช้สารชีวภัณฑ์หรือน้ำหมักสมุนไพรไล่แมลง แทนการใช้สารเคมีมากเกินไป ส่วนการเก็บเกี่ยวส้มโอทับทิมสยามต้องใช้เวลาปลูกประมาณ 4-5 ปีจึงให้ผลผลิต ป้าเล็กจะเลือกเก็บเกี่ยวเมื่อผลมีอายุราว 7-8 เดือน หลังดอกบาน เปลือกผลเริ่มเรียบ เนื้อในมีสีแดงเข้มและรสหวานพอดี การตัดผลใช้กรรไกรคมเพื่อลดการช้ำของขั้ว
ผลผลิตและคุณภาพ
ส้มโอทับทิมสยามของสวนป้าเล็กมีเอกลักษณ์คือ เนื้อสีแดงเข้ม รสชาติหวานฉ่ำ และคุณภาพคงที่ตลอดทั้งปี ป้าเล็กบอกว่า “ความลับอยู่ที่การไม่เร่งผลิตนอกฤดูกาล ทุกผลที่ออกจำหน่ายจึงได้มาตรฐานเดียวกัน ลูกค้าซื้อครั้งเดียวก็อยากกลับมาซื้อซ้ำ” นี่คือชื่อเสียงที่ทำให้สวนเล็กๆ แห่งนี้กลายเป็นที่รู้จักในวงกว้าง
การขายและการทำตลาด
ป้าเล็กจะจำหน่ายทั้งหน้าสวนและผ่านช่องทางออนไลน์ โดยรักษาราคาขายให้อยู่ในระดับมาตรฐาน ไม่เอาเปรียบผู้บริโภค และหากลูกค้าได้รับส้มโอที่มีปัญหา ป้ายินดีรับเครมทันที จุดแข็งที่ทำให้สวนแห่งนี้อยู่ได้คือความซื่อสัตย์ตรงไปตรงมา “ขายคุณภาพ ไม่ขายปริมาณ”
สิ่งที่ป้าเล็กภาคภูมิใจที่สุดไม่ใช่รายได้ แต่คือความสุขจากการได้ให้ การนำผลผลิตไปแจกจ่ายเป็นกำไรชีวิต และยึดมั่นในคำสอนของในหลวงรัชกาลที่ 9 ว่า “ขาดทุนคือกำไร” ทุกวันนี้ป้าเล็กอยู่ดี มีความสุข ได้สร้างแรงบันดาลใจให้เกษตรกรรุ่นใหม่เป็นจำนวนมาก
ท่านใดที่สนใจไม่ว่าจะซื้อหรือศึกษาเพิ่มเติม ติดต่อสอบถามได้ที่ คุณป้าเล็ก-อัมพร สวัสดิ์สุข โทร. 089-605-4388 ศูนย์เรียนรู้สวนส้มโอทับทิมสยาม หมู่ที่ 15 ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช
สมัยก่อนมักเข้าใจผิดว่ามีพื้นที่น้อยจะไม่สามารถทำการเกษตรได้ แต่ปัจจุบันพื้นที่น้อยสามารถสร้างรายได้ให้กับหลายๆ คนได้ชนิดที่ว่ามากกว่าการทำงานประจำ โดยเฉพาะในช่วงนี้การปลูกดอกไม้ที่สมัยก่อนเป็นเพียงการประดับเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ในยุคนี้เป็นสินค้าสวยงามที่ทำเงินให้กับผู้ปลูกได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ ชนิดที่ว่าแซงเงินเดือนงานประจำและมีเงินเหลือเก็บไว้ใช้ยามฉุกเฉินในอนาคตได้อีกด้วย คุณฐิรนาถ นิธิภัทร์ธนโภคิน หรือ คุณฝน ได้มีแนวความคิดและสร้างจุดเริ่มต้นของการปลูกดอกไม้กินได้ขึ้น โดยศึกษาในเรื่องของสายพันธุ์ต่างๆ ว่าแบบไหนดอกสีอะไรเป็นที่ต้องการของตลาด จากนั้นจึงหาซื้อพันธุ์ดอกไม้จากพื้นที่ต่างๆ เข้ามาปลูกพร้อมกับเรียนรู้การขยายพันธุ์เอง นอกจากทำให้มีผลผลิตตลอดปีแล้ว ยังประหยัดต้นทุนในเรื่องของการซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ๆ ด้วยเช่นกัน ใช้พื้นที่สนามหญ้าหน้าบ้าน ไม่ถึง 20 ตารางวา ปลูกดอกไม้ คุณฝน เล่าให้ฟังว่า ช่วงแรกทำงานประจำอยู่ที่บริษัท ต่อมาเมื่อได้มาแต่งงาน จึงได้ลาออกจากงานมาเป็นแม่บ้านอย่างเต็มตัว เพราะต้องดูแลลูกน้อยที่ยังเล็กอยู่ และในขณะนั้นคุณแม่ของสามีพาคุณฝนไปซื้อต้นไม้ที่มีดอกสวย
หากใครกำลังมองหาเครื่องดื่มที่ดีต่อสุขภาพ รสเปรี้ยวหวาน ซ่าเบา ๆ หอมสดชื่น ดื่มแล้วได้ฟีลพิเศษในทุกโมเมนต์ ขอแนะนำเครื่องดื่มสปาร์คกลิ้ง “ เบียงวิก้า” ( BIENVICA) ที่ผสานพลังธรรมชาติจาก ดอกกุหลาบ แอปเปิ้ลไซเดอร์ และสารสกัดจากต้นกระบองเพชรโนปาล ดื่มสนุก ได้บรรยากาศเหมือนจิบแชมเปญแต่ 0% แอลกอฮอล์ ให้ทั้งความสดชื่นและความผ่อนคลาย เหมาะสำหรับสายสุขภาพในช่วงที่อยากรีเฟรชตัวเอง ผลิตภัณฑ์เบียงวิก้าเป็นผลงานของ Startup สายเกษตร คือ คุณตั้ม – ธนกฤต ลี้ไวโรจน์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สกลนคร สร้างสุข จำกัด ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ 172 หมู่ 5 บ้านฮางโฮง อำเภอเมือง เทศบาลนครสกลนคร จังหวัดสกลนคร อีเมล: [email protected]. โทร: 064 654 0592 FB : Bienvica เบียงวิก้า – Beyond Cider รู้จัก “ โนปาล ” กระบองเพชรกินได้ กระบองเพชรกินได้ มีชื่อเรียกในเม็กซิโกว่า โนปาล (Nopal) มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Opuntia ficus-indica ในเม็กซิกมีการค้นพบ Opuntia เป็นพืชในตระกูลกระบองเพชร ประมาณ 114 ชนิด ชาวอเมริกาใต้ใช้โนปาลเป็นพืชอาหารมานานกว่า 1,200 ปี โนปาลเป็นทั้งผักและผลไม้ กินได้ทั้งดิบและสุก นิยมนำใบอ่อนม
รายงานข่าว โดย คุณกาญจนา จินตกานนท์/ตราด “การท่องเที่ยว”เป็นโครงสร้างสำคัญทางเศรษฐกิจของจังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดเมืองรองที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาจำนวนมากในปี 2567 ข้อมูลกระทรวงท่องเที่ยวและกัฬา นักท่องเที่ยวมีจำนวน 4,439,138 คน และสร้างมูลค่า 18,452.36 ล้านบาท มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี โดยสำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เห็นว่าสถาบันการศึกษาเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยพัฒนาชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้กับชุมชน จึงมีโครงการต่างๆที่จะช่วยสนับสนุนส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และศิลปะวัฒนธรรม ซึ่งในปี 2569 “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เป็นโครงการหนึ่งที่เปิดตัวเมื่อ 27-28 มิถุนายนที่ผ่านมานี้ มีนักท่องเที่ยวสนใจร่วมเดินทางเข้าร่วมทริปที่จัดเป็นรอบๆละ40-50คน ดร.สมพงษ์ เส้งมณีย์ รองผอ.สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เล่าว่า ที่มาของ โครงการ “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เปรียบเสมือนการการเปิดประตูมืองจันท์รองรับนักท่องเที่ยวนักเดินทาง โดยมีรูปแบบที่พัฒนาเพิ่มขึ้น จากเดิมโครงการเปิดเมืองจันทบุรีจัดโปรแกรมเที่ยวให้นักท่องเที่ยวจัดชม วัง“สว
“กบ” เป็นหนึ่งในสัตว์เศรษฐกิจของพะเยา ที่ช่วยสร้างอาชีพ เสริมรายได้ให้เกษตรกรได้เป็นอย่างดี แต่การเลี้ยงกบแบบดั้งเดิมมักประสบปัญหาน้ำเน่าเสีย จากการให้อาหารเหลือ หรือปล่อยกบหนาแน่นเกินไป ทำให้สภาพแวดล้อมที่ย่ำแย่ กบกัดกันเอง ทำให้ป่วยและตายได้ นอกจากนี้ยังพบปัญหาการเลี้ยงกบที่มีขนาดโตไม่เท่ากัน ทำให้กบกินกันเอง กบที่ตัวใหญ่กว่าจะกินกบตัวเล็กเป็นอาหาร ทำให้จำนวนกบลดลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ต้นทุนสูงและผลผลิตไม่สม่ำเสมอ ที่ผ่านมา เกษตรกรพยายามป้องกันไม่ให้กบกัดกินกันเองโดยหมั่นคัดแยกขนาดกบ ตัวใหญ่และตัวเล็กออกจากกันทุกๆ 2-3 สัปดาห์ หากเจอกบป่วย จะแยกกบป่วยออก ล้างทำความสะอาดบ่อ ให้อาหารในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่กองทิ้งไว้ และหมั่นเปลี่ยนถ่ายน้ำเป็นประจำสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำเน่าเสีย ยกระดับการเลี้ยงกบสู่สัตว์เศรษฐกิจเชิงพาณิชย์ ดร.วารัชต์ มัธยมบุรุษ รองผู้อำนวยการสถาบันนวัตกรรมและถ่ายทอดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยพะเยา กล่าวว่า จังหวัดพะเยามีศักยภาพด้านการเลี้ยงกบ แต่เกษตรกรยังเผชิญปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูง ขาดองค์ความรู้และเทคโนโลยีกรเลี้ยงที่เหมาะสม ความต้องการของตลาดมีมากกว่า
