สถานการณ์น้ำท่วมในหลายพื้นที่ ยังส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตรอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะหรือแปดริ้ว ซึ่งถือเป็นพื้นที่เลี้ยงไก่ไข่สำคัญของประเทศ และครั้งนี้ต้องเผชิญกับน้ำท่วมขังนานกว่า 7 วัน ทำให้ฟาร์มไก่ไข่ขนาดใหญ่ได้รับความเสียหายอย่างหนัก ขณะที่ฟาร์มขนาดเล็กบางส่วนก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน ความเสียหายไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวไก่ แต่ยังลุกลามไปถึงปริมาณไข่ที่ออกสู่ตลาด และรายได้ของเกษตรกรในช่วงที่ต้นทุนการผลิตยังอยู่ในระดับสูง
คุณมาโนช ชูทับทิม นายกสมาคมผู้เลี้ยงไก่ไข่ กล่าวว่า จากข้อมูลที่ได้รับรายงานจากสำนักงานปศุสัตว์และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดฉะเชิงเทราพบว่า มีไก่ไข่ยืนกรงได้รับความเสียหายรวมกว่า 3 ล้านตัว และยังมีไก่ไข่รุ่นที่อยู่ระหว่างเตรียมเข้าสู่ช่วงให้ผลผลิต เสียหายอีกประมาณ 500,000-600,000 ตัว ส่งผลให้ปริมาณไข่ไก่ในพื้นที่ลดลงอย่างเห็นได้ชัด และต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูฟาร์มและนำไก่รุ่นใหม่เข้ามาทดแทน
“ความเสียหายที่เกิดขึ้นที่แปดริ้ว ทำให้ไข่หายไปวันละ 2 ล้านกว่าฟอง จากที่ผมสอบถามเกษตรกรที่เสียหาย เขาก็ต้องคิดว่าจะทำอย่างไร บางรายยังมีพ่อแม่พันธุ์อยู่ แต่บางรายหมดแล้วไม่เหลือเลย ตอนนี้กำลังขอนำเข้าอยู่ พร้อมทั้งเร่งฟื้นสภาพฟาร์มให้กลับมาให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้”
เมื่อผลผลิตจากพื้นที่สำคัญหายไปจำนวนมาก ผลกระทบจึงไม่ได้อยู่เฉพาะในฟาร์ม แต่เชื่อมโยงไปถึงตลาดทั้งระบบ เพราะไข่ที่เคยออกจากฟาร์มทุกวันลดลง ขณะที่ความต้องการบริโภคยังมีอยู่ตามปกติ การกระจายไข่จากแหล่งผลิตอื่นจึงต้องเข้ามาช่วยชดเชย และทำให้ผู้เกี่ยวข้องในห่วงโซ่ต้องปรับตัวตามสถานการณ์
อีกเรื่องที่กำลังเป็นภาระของผู้เลี้ยงไก่ไข่ คือต้นทุนการขนส่ง โดยเฉพาะราคาน้ำมันที่เพิ่มขึ้น เพราะในแต่ละวันเกษตรกรต้องใช้รถขนทั้งอาหารสัตว์เข้าสู่ฟาร์มและขนไข่ไก่ออกจากฟาร์ม แม้ราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์ในช่วงนี้ยังไม่ได้ปรับขึ้น แต่ต้นทุนที่เพิ่มจากการขนส่งก็กลายเป็นค่าใช้จ่ายที่เกษตรกรต้องรับภาระเอง
คุณมาโนช กล่าวอีกว่า เรื่องราคาน้ำมันไม่ได้กระทบเฉพาะผู้เลี้ยงไก่ไข่ แต่เป็นปัญหาที่เชื่อมโยงไปถึงต้นทุนสินค้าแทบทุกชนิด เพราะเมื่อค่าขนส่งสูงขึ้น ผู้ประกอบการในแต่ละช่วงของห่วงโซ่ก็ต้องรับภาระเพิ่มตามไปด้วย โดยเฉพาะในช่วงน้ำท่วมที่บางเส้นทางไม่สามารถเดินทางได้ตามปกติ ทำให้รถต้องเปลี่ยนเส้นทางและใช้ระยะทางไกลขึ้น
“ผมเองก็พยายามสื่อสารไปถึงหน่วยงานราชการของกระทรวงเกษตรฯ และกระทรวงพาณิชย์ โดยเฉพาะกรมการค้าภายใน ผมมองว่าถ้าเป็นใจเขาใจเรา เราต้องเข้าใจพ่อค้า ตอนนี้แทบหมดอาชีพเลย พอไปรับซื้อไข่จากฟาร์มที่เสียหาย เขาไม่รู้จะหาไข่ที่ไหน ก็ต้องวิ่งหาไข่ ขณะที่ราชการก็มาขอความร่วมมือว่า อย่าพยายามไปขายคนอื่น ให้รักษาตลาดของตัวเองไว้”
สำหรับราคาไข่ไก่หน้าฟาร์มในช่วงนี้ เกษตรกรยังพยายามรักษาระดับไว้ที่ประมาณฟองละ 4 บาท สำหรับไข่ที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 60 กรัมขึ้นไป เพื่อให้ตลาดยังเดินต่อได้ ขณะที่ไข่ขนาดเล็กน้ำหนักต่ำกว่า 60 กรัม ราคาจะลดหลั่นลงมาตามขนาดและคุณภาพ ส่วนการกระจายไข่ไปยังตลาด เมื่อผ่านผู้ค้าส่งและผู้ค้าปลีก ราคาย่อมมีต้นทุนเพิ่มเติมตามระยะทาง และค่าใช้จ่ายในการขนส่งของแต่ละราย
ขณะเดียวกัน กรมการค้าภายในได้ประสานและขอความร่วมมือจากผู้ค้ากลุ่มต่างๆ เพื่อให้การกระจายไข่ไก่เป็นไปอย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ แต่ในมุมของสมาคมผู้เลี้ยงไก่ไข่ คุณมาโนชมองว่าผู้ค้าก็ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วมเช่นกัน จึงควรมองปัญหาทั้งระบบ ไม่ใช่เฉพาะราคาที่ปลายทาง เพราะเมื่อปริมาณไข่ลดลง ผู้ค้าก็ต้องใช้ความพยายามมากขึ้นในการหาไข่มาส่งให้ลูกค้า
“พูดง่ายๆ ว่าไข่ไก่ 100 ฟอง พ่อค้าเคยกำไร 10-20 สตางค์ต่อฟอง แต่เมื่อไข่ไก่ลดลงมาเหลือ 50 เปอร์เซ็นต์ จะให้พ่อค้าได้กำไรเท่าเดิมได้อย่างไร ขณะเดียวกันก็ยังมีต้นทุนค่าใช้จ่ายและค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะช่วงน้ำท่วม รถต้องวิ่งอ้อมหนีน้ำ จุดนี้เราต้องเข้าใจพ่อค้าคนกลางด้วย แต่ถ้าบวกราคามากเกินไปก็ไม่ดี”
ส่วนทางด้านตลาดส่งออกนั้น นายมาโนช ระบุว่า ปริมาณไข่ไก่ที่ส่งออกไปต่างประเทศเมื่อเทียบกับผลผลิตทั้งหมดยังมีสัดส่วนไม่ถึง 1% ดังนั้น ตลาดหลักของไข่ไก่ไทยยังคงเป็นตลาดภายในประเทศ และเกษตรกรส่วนใหญ่ยังพยายามรักษาปริมาณไข่ไว้สำหรับผู้บริโภคในประเทศ ขณะที่ผู้ประกอบการที่มีการส่งออกก็ปรับแผนการจำหน่ายให้สอดคล้องกับสถานการณ์ เพื่อไม่ให้การส่งออกกระทบต่อปริมาณไข่ในตลาดภายในประเทศมากเกินไป
คุณมาโนช กล่าวทิ้งท้ายว่า สิ่งที่น่าจับตาหลังจากนี้ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องราคาขายไข่ไก่ แต่เป็นความเร็วในการฟื้นตัวของฟาร์มที่ได้รับความเสียหาย เพราะการสูญเสียไก่ไข่หลายล้านตัวไม่ได้หมายความว่า จะสามารถนำไก่ชุดใหม่เข้ามาทดแทนและกลับมาได้ทันที เกษตรกรต้องใช้ทั้งเงินทุน เวลาในการฟื้นฟูโรงเรือน ระบบน้ำ ระบบไฟฟ้า รวมถึงการจัดหาไก่พันธุ์และวัตถุดิบต่างๆ กลับเข้าสู่ระบบอีกครั้ง
“ตอนนี้สภาพเศรษฐกิจบ้านเมืองเราไม่ปกติ ราคาขายหน้าฟาร์มเราเอง ก็ยังตึงไว้ที่ 4 บาท สำหรับไข่ที่มีน้ำหนักมากกว่า 60 กรัมขึ้นไป ส่วนน้ำหนักต่ำกว่า 60 กรัม ราคาก็จะลดลงมา มี 3 บาทบ้าง ไม่ถึง 4 บาท เพราะฉะนั้นหลังน้ำลดลง ก็อยากให้ทางภาครัฐเข้ามาช่วยผู้ที่ได้รับความเสียหาย เพื่อให้เขาเหล่านั้นได้กลับมาประกอบกิจการของตัวเองได้เร็วขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องคลังหรือภาษี ตลอดไปจนถึงเรื่องสายพันธุ์ไก่ ที่จะนำมาเลี้ยงในฟาร์มต่อไปหลังผ่านภัยพิบัติ” คุณมาโนชกล่าว
ผู้เขียน : สุรเดช สดคมขำ
จากพฤติกรรมความเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภค ที่หันมาใส่ใจพิถีพิถันกับอาหารการกินมากขึ้น ส่งผลดีต่อภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ผู้ประกอบการร้านอาหารไม่น้อย และยังส่งต่อการสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับเกษตรกรรายย่อยได้มีช่องทางเพิ่มรายได้อีกช่องทางหนึ่ง สืบเนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคที่หันมาประณีตกับอาหารการกินมากขึ้น บางคนตามหาร้านอาหารที่รสชาติอร่อยใช้วัตถุดิบเกรดพรีเมียม บางคนชอบอาหารที่รสชาติและสีสันสวยงามน่ากิน เพื่อสร้างการอยากอาหาร รวมถึงการถ่ายรูปลงโซเชียล ทำให้เกิดอีกหนึ่งธุรกิจที่น่าสนใจ และสร้างรายได้ดีแบบเงียบๆ ในฉบับนี้ผู้เขียนขอยกให้กับธุรกิจการปลูกดอกไม้-ใบไม้กินได้ ที่ใช้พื้นที่ไม่ต้องมาก แต่ตอบโจทย์การสร้างรายได้ และทันกับยุคสมัยที่สุด จนสามารถสร้างรายได้ให้กับเกษตรกร หรือเจ้าของธุรกิจหลักแสนต่อเดือนเลยทีเดียว คุณนัจนันท์ ศรีพัธยากร หรือ คุณอุ๋ง เจ้าของฟาร์มโรสแมรี่หาดใหญ่ ตั้งอยู่ที่ 20/7 ถนนกองทุนสงเคราะห์ ตำบลบ้านพรุ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา อดีตเจ้าหน้าที่การกีฬา ผันตัวเป็นเกษตรกร สร้างงาน สร้างเงินจากสิ่งที่รัก พร้อมกับการพัฒนาไม่หยุดนิ่ง นำไปสู่การสร้างรายได้จากการทำฟา
เมื่อวันที่ 7 ต.ค.2569 นายยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้เป็นประธานในพิธีส่งมอบ “7 นวัตกรรมไทยสู้ภัยน้ำท่วม” แบบครบวงจร ภายใต้การบริหารงานของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสถาบันอุดมศึกษาต่างๆ ครอบคลุมทุกมิติ ตั้งแต่การแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า การกู้ชีพเร่งด่วน ไปจนถึงการฟื้นฟูเยียวยาหลังน้ำลด เพื่อช่วยเหลือและดูแลประชาชนผู้ประสบภัยน้ำท่วมไม่ต่ำกว่า 23,000–25,000 ครัวเรือนทั่วประเทศ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม สำหรับนวัตกรรมใหม่ที่เพิ่งเปิดตัวครั้งแรกในวันนี้ คือ ชุดยังชีพสำหรับแมวในภาวะน้ำท่วม ใช้งานได้ 7-14 วัน มี 2 รูปแบบ คือ Gatti Bagและ Gatti Box น้ำหนักรวมเพียง3-4 กก. พกพาง่าย บรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย อาหารแมวสูตรโภชนาการสูง ทรายแมวรักษ์โลกผลิตจากมันสำปะหลัง น้ำดื่มและคอกพับได้ จำนวน 1 พันชุด ซึ่งเป็นผลงานของทีมนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ดร.ลัญจกร อมรกิจบำรุง ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งเป็นหัวหน้าทีมวิจัยช
หนึ่งในปัญหาใหญ่ของเกษตรกรรมไทยที่ผ่านมา คือการที่ชาวสวนปลูกผักผลไม้โดยไม่มีข้อมูลความต้องการของตลาดล่วงหน้า ทำให้ผลผลิตออกมาพร้อมกันจนล้นตลาด เกษตรกรต้องเจอกับภาวะขาดทุน รวมถึงคุณภาพของผลผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ สร้างผลกระทบเป็นลูกโซ่ ตั้งแต่ระดับฐานรากอย่างเกษตรกรที่ขาดความมั่นคงทางรายได้ ไปจนถึงผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมอาหาร การค้าปลีก และภาคการส่งออกที่ต้องเผชิญความเสี่ยงจากการขาดแคลนวัตถุดิบที่ได้มาตรฐาน ถึงเวลาแล้วที่ภาคเกษตรกรรมไทยจะถูกรีเฟรชใหม่ ด้วยฝีมือของคนรุ่นใหม่ที่นำเอาเทคโนโลยีล้ำสมัยอย่าง AI เข้ามาพัฒนา เปลี่ยนภาพการทำสวนที่ไม่มีใครอยากทำ ให้กลายเป็นธุรกิจสุดสมาร์ทที่รู้ล่วงหน้าว่าตลาดต้องการอะไร ทำให้เกษตรกรปลูกแล้วมีคนรับซื้อแน่นอน ธุรกิจได้ของดีสม่ำเสมอ สร้างความยั่งยืนให้กับเกษตรกร คุณม่วน-ตรอง หลงสมบูรณ์ CEO & Co-founder, PLOOK สตาร์ทอัพรุ่นใหม่ผู้ขับเคลื่อนวงการเกษตรด้วยแนวคิด Refresh & Reframe เพื่อชุบชีวิตและเปลี่ยนมุมมองต่อภาคเกษตรกรรมไทยให้มีความ ‘สมาร์ท’ และกลายเป็นอาชีพสร้างสรรค์ที่คนรุ่นใหม่ปรารถนา พร้อมตั้งเป้าหมายยิ่งใหญ่ในการพัฒนาเกษตรกรรมไทยสู่การเป็น
เกษตรกรรายย่อยกับทางรอด “ข้าวไทย” วันนี้…สถานการณ์ไปถึงไหนแล้ว? คุณนพดล มั่นศักดิ์ ผู้จัดการมูลนิธิโรงเรียนชาวนา จังหวัดนครสวรรค์ สะท้อนภาพปัญหาเชิงโครงสร้างของระบบข้าวไทยว่า เป็นปัญหาที่สะสมมายาวนาน โดยเฉพาะการปล่อยปละละเลยของหน่วยงานภาครัฐต่อการลักลอบนำพันธุ์ข้าวจากต่างประเทศเข้ามาปลูกในประเทศไทย ซึ่งเกิดขึ้นต่อเนื่องมากว่า 5 ปีแล้ว โดยเฉพาะพันธุ์ข้าวจากประเทศเวียดนาม การนำพันธุ์ข้าวเข้ามาปลูกแทบไม่มีการตรวจสอบ ไม่มีการจับกุม และไม่มีมาตรการควบคุมอย่างจริงจัง ทั้งที่ตามกฎหมาย พันธุ์ข้าวจัดอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมพันธุ์พืช การนำเข้าและจำหน่ายต้องได้รับอนุญาตอย่างถูกต้อง แต่ในทางปฏิบัติกลับมีการใช้วิธีเลี่ยงกฎหมาย ผ่านการจดทะเบียนในลักษณะ “สวมสิทธิ” ใช้ชื่อพันธุ์หนึ่ง แต่แท้จริงแล้วเป็นพันธุ์ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ จากเดิมที่พบการลักลอบนำเข้าพันธุ์ข้าวจากเวียดนามเป็นหลัก ปัจจุบันยังพบพันธุ์จากประเทศอื่น เช่น อินโดนีเซีย เข้ามาแพร่หลายในพื้นที่ปลูกข้าวของไทยมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการปะปนของสายพันธุ์ในแปลงนาอย่างกว้างขวาง และกระทบโดยตรงต่อระบบเมล็ดพันธุ์ของประเทศ คุณนพดล อธิบายว่า “เม
